Zadanie 14, matura czerwiec 2018, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie

x2 − 3mx + (m + 1)(2m − 1) = 0

ma dwa różne rozwiązania x1, x2 spełniające warunki: x1 ⋅ x2 ≠ 0 oraz 0<1x1+1x2≤230 < \frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} \leq \frac{2}{3}.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I sposób rozwiązania

Wyróżnik trójmianu kwadratowego x2 − 3mx + (m + 1)(2m − 1) jest równy Δ = 9m2 − 4 ⋅ (m + 1)(2m − 1) = m2 − 4m + 4 = (m − 2)2. Dla każdej liczby rzeczywistej m ≠ 2 wyróżnik jest dodatni, więc równanie ma dwa różne rozwiązania x1 = m + 1 oraz x2 = 2m − 1.

Przy założeniu m ≠ −1 oraz m≠12m \ne \frac{1}{2} otrzymujemy dwie nierówności 1m+1+12m−1>0\frac{1}{m + 1} + \frac{1}{2m - 1} > 0 oraz 1m+1+12m−1≤23\frac{1}{m + 1} + \frac{1}{2m - 1} \le \frac{2}{3}.

Przekształcamy w sposób równoważny pierwszą z nich: 2m−1+m+1(m+1)(2m−1)>0\frac{2m - 1 + m + 1}{(m + 1)(2m - 1)} > 0, 3m(m + 1)(2m − 1) > 0, m∈(−1,0)∪(12,+∞)m \in (-1, 0) \cup \left(\frac{1}{2}, +\infty\right).

Przekształcamy w sposób równoważny drugą nierówność: 3m(m+1)(2m−1)≤23\frac{3m}{(m + 1)(2m - 1)} \le \frac{2}{3}, 9m−2(m+1)(2m−1)3(m+1)(2m−1)≤0\frac{9m - 2(m + 1)(2m - 1)}{3(m + 1)(2m - 1)} \le 0, −4m2+7m+23(m+1)(2m−1)≤0\frac{-4m^2 + 7m + 2}{3(m + 1)(2m - 1)} \le 0, −4(m−2)(m+14)3(m+1)(2m−1)≤0\frac{-4(m - 2)\left(m + \frac{1}{4}\right)}{3(m + 1)(2m - 1)} \le 0, −12(m−2)(m+14)(m+1)(2m−1)≤0-12(m - 2)\left(m + \frac{1}{4}\right)(m + 1)(2m - 1) \le 0, m∈(−∞,−1)∪⟨−14,12)∪⟨2,+∞)m \in (-\infty, -1) \cup \left\langle -\frac{1}{4}, \frac{1}{2}\right) \cup \langle 2, +\infty).

Uwzględniając warunek m ≠ 2, ostatecznie otrzymujemy m∈⟨−14,0)∪(2,+∞)m \in \left\langle -\frac{1}{4}, 0\right) \cup (2, +\infty).

II sposób rozwiązania

Obliczamy wyróżnik trójmianu kwadratowego: Δ = 9m2 − 4 ⋅ (m + 1)(2m − 1) = m2 − 4m + 4 = (m − 2)2. Dla każdej liczby rzeczywistej m ≠ 2 wyróżnik jest dodatni, więc równanie ma dwa różne rozwiązania.

Nierówność 0<1x1+1x2≤230 < \frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} \le \frac{2}{3} przekształcamy w sposób równoważny: 0<x1+x2x1x2≤230 < \frac{x_1 + x_2}{x_1 x_2} \le \frac{2}{3}. Ze wzorów Viète’a otrzymujemy 0<3m(m+1)(2m−1)≤230 < \frac{3m}{(m + 1)(2m - 1)} \le \frac{2}{3}.

Nierówność 0<3m(m+1)(2m−1)0 < \frac{3m}{(m + 1)(2m - 1)} możemy zapisać w postaci 3m(m + 1)(2m − 1) > 0, stąd m∈(−1,0)∪(12,+∞)m \in (-1, 0) \cup \left(\frac{1}{2}, +\infty\right).

Natomiast nierówność 3m(m+1)(2m−1)≤23\frac{3m}{(m + 1)(2m - 1)} \le \frac{2}{3} przekształcamy równoważnie: 9m−2(m+1)(2m−1)3(m+1)(2m−1)≤0\frac{9m - 2(m + 1)(2m - 1)}{3(m + 1)(2m - 1)} \le 0, −4m2+7m+23(m+1)(2m−1)≤0\frac{-4m^2 + 7m + 2}{3(m + 1)(2m - 1)} \le 0, −4(m−2)(m+14)3(m+1)(2m−1)≤0\frac{-4(m - 2)\left(m + \frac{1}{4}\right)}{3(m + 1)(2m - 1)} \le 0, −12(m−2)(m+14)(m+1)(2m−1)≤0-12(m - 2)\left(m + \frac{1}{4}\right)(m + 1)(2m - 1) \le 0. Więc m∈(−∞,−1)∪⟨−14,12)∪⟨2,+∞)m \in (-\infty, -1) \cup \left\langle -\frac{1}{4}, \frac{1}{2}\right) \cup \langle 2, +\infty).

Ostatecznie otrzymujemy m∈⟨−14,0)∪(2,+∞)m \in \left\langle -\frac{1}{4}, 0\right) \cup (2, +\infty).

Schemat punktowania

Schemat punktowania I sposobu rozwiązania

Rozwiązanie zadania składa się z dwóch etapów.

Etap I (1 pkt) – obliczenie wyróżnika trójmianu kwadratowego i stwierdzenie, że dla każdej wartości parametru m ≠ 2 istnieją dwa różne rozwiązania rzeczywiste: Δ = 9m2 − 4 ⋅ (m + 1)(2m − 1) = m2 − 4m + 4 = (m − 2)2.

Etap II (5 pkt) – wyznaczenie rozwiązań równania w zależności od parametru m, zapisanie nierówności 1m+1+12m−1>0\frac{1}{m + 1} + \frac{1}{2m - 1} > 0 oraz 1m+1+12m−1≤23\frac{1}{m + 1} + \frac{1}{2m - 1} \le \frac{2}{3}, rozwiązanie tych nierówności, a następnie ustalenie części wspólnej wszystkich rozwiązań. Podział punktów za etap II:

1 pkt

za wyznaczenie pierwiastków w zależności od parametru m: x1 = m + 1 oraz x2 = 2m − 1.

1 pkt

za zapisanie nierówności 1m+1+12m−1>0\frac{1}{m + 1} + \frac{1}{2m - 1} > 0 i jej rozwiązanie m∈(−1,0)∪(12,+∞)m \in (-1, 0) \cup \left(\frac{1}{2}, +\infty\right).

1 pkt

za zapisanie nierówności 1m+1+12m−1≤23\frac{1}{m + 1} + \frac{1}{2m - 1} \le \frac{2}{3} w postaci −4(m−2)(m+14)3(m+1)(2m−1)≤0\frac{-4(m - 2)\left(m + \frac{1}{4}\right)}{3(m + 1)(2m - 1)} \le 0.

1 pkt

za rozwiązanie tej nierówności: m∈(−∞,−1)∪⟨−14,12)∪⟨2,+∞)m \in (-\infty, -1) \cup \left\langle -\frac{1}{4}, \frac{1}{2}\right) \cup \langle 2, +\infty).

1 pkt

za zapisanie części wspólnej rozwiązań: m∈⟨−14,0)∪(2,+∞)m \in \left\langle -\frac{1}{4}, 0\right) \cup (2, +\infty).

Schemat punktowania II sposobu rozwiązania

Rozwiązanie zadania składa się z dwóch etapów.

Etap I (1 pkt) – obliczenie wyróżnika trójmianu kwadratowego i stwierdzenie, że dla każdej wartości parametru m ≠ 2 istnieją dwa różne rozwiązania rzeczywiste: Δ = 9m2 − 4 ⋅ (m + 1)(2m − 1) = m2 − 4m + 4 = (m − 2)2.

Etap II (5 pkt) – zapisanie nierówności w postaci równoważnej 0<x1+x2x1x2≤230 < \frac{x_1 + x_2}{x_1 x_2} \le \frac{2}{3}, wykorzystanie wzorów Viète’a, zapisanie nierówności 0<3m(m+1)(2m−1)≤230 < \frac{3m}{(m + 1)(2m - 1)} \le \frac{2}{3}, rozwiązanie tych nierówności, a następnie ustalenie ostatecznej odpowiedzi. Podział punktów za etap II:

1 pkt

za wykorzystanie wzorów Viète’a i zapisanie nierówności 0<3m(m+1)(2m−1)≤230 < \frac{3m}{(m + 1)(2m - 1)} \le \frac{2}{3}.

1 pkt

za rozwiązanie nierówności 3m(m+1)(2m−1)>0\frac{3m}{(m + 1)(2m - 1)} > 0: m∈(−1,0)∪(12,+∞)m \in (-1, 0) \cup \left(\frac{1}{2}, +\infty\right).

1 pkt

za zapisanie nierówności 3m(m+1)(2m−1)≤23\frac{3m}{(m + 1)(2m - 1)} \le \frac{2}{3} w postaci −4(m−2)(m+14)3(m+1)(2m−1)≤0\frac{-4(m - 2)\left(m + \frac{1}{4}\right)}{3(m + 1)(2m - 1)} \le 0.

1 pkt

za rozwiązanie tej nierówności: m∈(−∞,−1)∪⟨−14,12)∪⟨2,+∞)m \in (-\infty, -1) \cup \left\langle -\frac{1}{4}, \frac{1}{2}\right) \cup \langle 2, +\infty).

1 pkt

za zapisanie ostatecznej odpowiedzi: m∈⟨−14,0)∪(2,+∞)m \in \left\langle -\frac{1}{4}, 0\right) \cup (2, +\infty).

Komentarz. Należy uwzględnić warunek x1 ⋅ x2 ≠ 0 oraz prawidłowo przetransformować warunki na pierwiastkami równania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.