Zadanie 15, matura czerwiec 2018, matematyka rozszerzona

7 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

7 punktów

Rozpatrujemy wszystkie możliwe drewniane szkielety o kształcie przedstawionym na rysunku, wykonane z listewek. Każda z tych listewek ma kształt prostopadłościanu o podstawie kwadratu o boku długości x. Wymiary szkieletu zaznaczono na rysunku.

szkielet prostopadłościanu złożony z dwunastu listewek o przekroju kwadratowym; zaznaczone wymiary zewnętrzne: szerokość 10 − 2x, głębokość 6, wysokość 6 oraz bok przekroju listewki xPowiększ
szkielet prostopadłościanu złożony z dwunastu listewek o przekroju kwadratowym; zaznaczone wymiary zewnętrzne: szerokość 10 − 2x, głębokość 6, wysokość 6 oraz bok przekroju listewki x

a) Wyznacz objętość V drewna potrzebnego do budowy szkieletu jako funkcję zmiennej x.

b) Wyznacz dziedzinę funkcji V.

c) Oblicz tę wartość x, dla której zbudowany szkielet jest możliwie najcięższy, czyli kiedy funkcja V osiąga wartość największą. Oblicz tę największą objętość.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Rozpatrywana bryła zbudowana jest z dwunastu belek. Każda z nich jest prostopadłościanem, którego podstawą jest kwadrat o boku długości x. Cztery „pionowe” belki mają długość 6 − 2x, cztery poziome (równoległe do płaszczyzny rysunku) mają długość 10 − 3x, natomiast cztery poziome (prostopadłe do płaszczyzny rysunku) mają długość 6 − x. Zatem objętość V rozpatrywanej bryły jest równa sumie objętości wszystkich 12 belek, więc V = 4x2(6 − 2x) + 4x2(10 − 3x) + 4x2(6 − x) = 4x2(6 − 2x + 10 − 3x + 6 − x) = 4x2(22 − 6x) = 8(11x2 − 3x3).

a) V(x) = 8(11x2 − 3x3).

b) Z warunków geometrycznych zadania wynika, że x > 0 oraz 6 ≥ 2x i 10 − 2x ≥ 2x. Stąd otrzymujemy 0<x≤520 < x \le \frac{5}{2}, czyli DV=(0,52⟩D_V = \left(0, \frac{5}{2}\right\rangle. Uwaga: możemy też przyjąć, że DV=(0,52)D_V = \left(0, \frac{5}{2}\right).

c) Pochodna funkcji V jest równa V′(x) = 8 ⋅ (22x − 9x2) = 8x(22 − 9x) dla 0<x≤520 < x \le \frac{5}{2}.

V′(x)=0⇔x=229V'(x) = 0 \Leftrightarrow x = \frac{22}{9}, V′(x)>0⇔0<x<229V'(x) > 0 \Leftrightarrow 0 < x < \frac{22}{9}, V′(x)<0⇔229<x≤52V'(x) < 0 \Leftrightarrow \frac{22}{9} < x \le \frac{5}{2}.

Zatem w przedziale (0,229⟩\left(0, \frac{22}{9}\right\rangle funkcja V jest rosnąca, w przedziale ⟨229,52⟩\left\langle \frac{22}{9}, \frac{5}{2}\right\rangle jest malejąca, a w punkcie x=229x = \frac{22}{9} osiąga maksimum lokalne, które jest jednocześnie największą wartością tej funkcji, gdyż jest to jedyne maksimum lokalne funkcji, a funkcja jest różniczkowalna.

Dla x=229x = \frac{22}{9} funkcja V przyjmuje wartość V(229)=8(11⋅(229)2−3⋅(229)3)=88⋅(229)2(1−3⋅29)=88⋅48481⋅13=42592243=17567243V\left(\frac{22}{9}\right) = 8\left(11 \cdot \left(\frac{22}{9}\right)^2 - 3 \cdot \left(\frac{22}{9}\right)^3\right) = 88 \cdot \left(\frac{22}{9}\right)^2\left(1 - 3 \cdot \frac{2}{9}\right) = 88 \cdot \frac{484}{81} \cdot \frac{1}{3} = \frac{42592}{243} = 175\frac{67}{243}.

Odpowiedź: szkielet jest najcięższy dla x=229x = \frac{22}{9}, największa objętość jest równa 42592243\frac{42592}{243}.

Schemat punktowania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.

Etap I (3 pkt) składa się z trzech części:

1 pkt

za zapisanie długości każdej z belek użytych do konstrukcji, w zależności od x: 6 − 2x, 6 − x, 10 − 3x.

1 pkt

za zapisanie objętości V jako funkcji zmiennej x: V(x) = 8 ⋅ (11x2 − 3x3).

1 pkt

za wyznaczenie dziedziny funkcji V: DV=(0,52⟩D_V = \left(0, \frac{5}{2}\right\rangle (akceptujemy zapis DV=(0,52)D_V = \left(0, \frac{5}{2}\right)).

Za poprawne rozwiązanie każdej z części tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt, o ile poprzednia część etapu została zrealizowana bezbłędnie.

Uwagi

1. Jeśli zdający popełni błąd przy wyznaczaniu dziedziny (akceptujemy zapis DV=(0,52)D_V = \left(0, \frac{5}{2}\right)) albo pominie wyznaczenie dziedziny, ale funkcja objętości zostanie zapisana prawidłowo, to otrzymuje za tę część 2 punkty i może otrzymać punkty, które odpowiadają kolejnym etapom rozwiązania zadania.

2. Jeśli zdający poprawnie zapisze długości dwóch „rodzajów” belek, popełni błąd przy kolejnej i konsekwentnie wyznacza funkcję objętości, to za pierwszy etap może otrzymać co najwyżej 1 punkt (za dziedzinę), ale może otrzymać punkty, które odpowiadają kolejnym etapom rozwiązania zadania.

Etap II (3 pkt) składa się z trzech części:

1 pkt

za wyznaczenie pochodnej funkcji wielomianowej f(x) = 8 ⋅ (11x2 − 3x3): f′(x) = 8x(22 − 9x).

1 pkt

za obliczenie miejsc zerowych pochodnej funkcji f: x = 0, x=229x = \frac{22}{9}.

1 pkt

za uzasadnienie (np. badanie monotoniczności funkcji), że funkcja V posiada wartość największą dla x=229x = \frac{22}{9}: pochodna funkcji jest dodatnia, gdy x∈(0,229)x \in \left(0, \frac{22}{9}\right), pochodna jest ujemna dla x∈(229,52⟩x \in \left(\frac{22}{9}, \frac{5}{2}\right\rangle.

Za poprawne rozwiązanie każdej z części tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt, o ile poprzednia część etapu została zrealizowana bezbłędnie.

Etap III (1 pkt):

1 pkt

za obliczenie największej objętości bryły: V(229)=42592243=17567243V\left(\frac{22}{9}\right) = \frac{42592}{243} = 175\frac{67}{243}, o ile zdający rozwiązał poprawnie poprzedni etap zadania.

Komentarz. Akceptujemy również zapis DV=(0,103)D_V = (0, \frac{10}{3}). Jeśli zdający pominie wyznaczenie dziedziny, ale funkcja objętości będzie prawidłowa, otrzymuje 2 pkt za pierwszą część i może otrzymać punkty za kolejne etapy.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.