Zadanie 15, matura czerwiec 2018, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
7 punktówRozpatrujemy wszystkie możliwe drewniane szkielety o kształcie przedstawionym na rysunku, wykonane z listewek. Każda z tych listewek ma kształt prostopadłościanu o podstawie kwadratu o boku długości x. Wymiary szkieletu zaznaczono na rysunku.
Powiększa) Wyznacz objętość V drewna potrzebnego do budowy szkieletu jako funkcję zmiennej x.
b) Wyznacz dziedzinę funkcji V.
c) Oblicz tę wartość x, dla której zbudowany szkielet jest możliwie najcięższy, czyli kiedy funkcja V osiąga wartość największą. Oblicz tę największą objętość.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Rozpatrywana bryła zbudowana jest z dwunastu belek. Każda z nich jest prostopadłościanem, którego podstawą jest kwadrat o boku długości x. Cztery „pionowe” belki mają długość 6 − 2x, cztery poziome (równoległe do płaszczyzny rysunku) mają długość 10 − 3x, natomiast cztery poziome (prostopadłe do płaszczyzny rysunku) mają długość 6 − x. Zatem objętość V rozpatrywanej bryły jest równa sumie objętości wszystkich 12 belek, więc V = 4x2(6 − 2x) + 4x2(10 − 3x) + 4x2(6 − x) = 4x2(6 − 2x + 10 − 3x + 6 − x) = 4x2(22 − 6x) = 8(11x2 − 3x3).
a) V(x) = 8(11x2 − 3x3).
b) Z warunków geometrycznych zadania wynika, że x > 0 oraz 6 ≥ 2x i 10 − 2x ≥ 2x. Stąd otrzymujemy , czyli . Uwaga: możemy też przyjąć, że .
c) Pochodna funkcji V jest równa V′(x) = 8 ⋅ (22x − 9x2) = 8x(22 − 9x) dla .
, , .
Zatem w przedziale funkcja V jest rosnąca, w przedziale jest malejąca, a w punkcie osiąga maksimum lokalne, które jest jednocześnie największą wartością tej funkcji, gdyż jest to jedyne maksimum lokalne funkcji, a funkcja jest różniczkowalna.
Dla funkcja V przyjmuje wartość .
Odpowiedź: szkielet jest najcięższy dla , największa objętość jest równa .
Schemat punktowania
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.
Etap I (3 pkt) składa się z trzech części:
za zapisanie długości każdej z belek użytych do konstrukcji, w zależności od x: 6 − 2x, 6 − x, 10 − 3x.
za zapisanie objętości V jako funkcji zmiennej x: V(x) = 8 ⋅ (11x2 − 3x3).
za wyznaczenie dziedziny funkcji V: (akceptujemy zapis ).
Za poprawne rozwiązanie każdej z części tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt, o ile poprzednia część etapu została zrealizowana bezbłędnie.
Uwagi
1. Jeśli zdający popełni błąd przy wyznaczaniu dziedziny (akceptujemy zapis ) albo pominie wyznaczenie dziedziny, ale funkcja objętości zostanie zapisana prawidłowo, to otrzymuje za tę część 2 punkty i może otrzymać punkty, które odpowiadają kolejnym etapom rozwiązania zadania.
2. Jeśli zdający poprawnie zapisze długości dwóch „rodzajów” belek, popełni błąd przy kolejnej i konsekwentnie wyznacza funkcję objętości, to za pierwszy etap może otrzymać co najwyżej 1 punkt (za dziedzinę), ale może otrzymać punkty, które odpowiadają kolejnym etapom rozwiązania zadania.
Etap II (3 pkt) składa się z trzech części:
za wyznaczenie pochodnej funkcji wielomianowej f(x) = 8 ⋅ (11x2 − 3x3): f′(x) = 8x(22 − 9x).
za obliczenie miejsc zerowych pochodnej funkcji f: x = 0, .
za uzasadnienie (np. badanie monotoniczności funkcji), że funkcja V posiada wartość największą dla : pochodna funkcji jest dodatnia, gdy , pochodna jest ujemna dla .
Za poprawne rozwiązanie każdej z części tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt, o ile poprzednia część etapu została zrealizowana bezbłędnie.
Etap III (1 pkt):
za obliczenie największej objętości bryły: , o ile zdający rozwiązał poprawnie poprzedni etap zadania.
Komentarz. Akceptujemy również zapis . Jeśli zdający pominie wyznaczenie dziedziny, ale funkcja objętości będzie prawidłowa, otrzymuje 2 pkt za pierwszą część i może otrzymać punkty za kolejne etapy.