Zadanie 6, matura czerwiec 2018, matematyka rozszerzona

3 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

W trójkącie ABC kąt BAC jest dwa razy większy od kąta ABC. Wykaż, że prawdziwa jest równość ∣BC∣2 − ∣AC∣2 = ∣AB∣ ⋅ ∣AC∣.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I sposób rozwiązania

Oznaczmy ∣∢ABC∣=α|\sphericalangle ABC| = \alpha, ∣BC∣ = a, ∣AC∣ = b, ∣AB∣ = c. Przy tych oznaczeniach teza ma postać a2 − b2 = bc.

Wtedy ∣∢BAC∣=2α|\sphericalangle BAC| = 2\alpha. Poprowadźmy dwusieczną AD kąta BAC i niech ∣CD∣ = x (wtedy ∣BD∣ = a − x, a ∣∢ADC∣=2α|\sphericalangle ADC| = 2\alpha).

Ponieważ kąty ABD i BAD są równe, więc trójkąt ABD jest równoramienny. Zatem ∣AD∣ = ∣BD∣ = a − x oraz ∣∢ADB∣=180∘−2α|\sphericalangle ADB| = 180^\circ - 2\alpha.

Stąd wynika, że ∣∢ADC∣=2α|\sphericalangle ADC| = 2\alpha. Zatem kąty trójkąta ABC są równe odpowiednim kątom trójkąta DAC, co oznacza, że te trójkąty są podobne. Prawdziwe są więc proporcje ∣AC∣∣BC∣=∣CD∣∣AC∣\frac{|AC|}{|BC|} = \frac{|CD|}{|AC|} oraz ∣AC∣∣AB∣=∣CD∣∣AD∣\frac{|AC|}{|AB|} = \frac{|CD|}{|AD|}, czyli ba=xb\frac{b}{a} = \frac{x}{b} oraz bc=xa−x\frac{b}{c} = \frac{x}{a - x}.

Stąd b2 = ax oraz ab − bx = cx. Z drugiej równości otrzymujemy bx + cx = ab, x(b + c) = ab, x=abb+cx = \frac{ab}{b + c}.

Zatem równość b2 = ax możemy zapisać w postaci b2=a⋅abb+cb^2 = a \cdot \frac{ab}{b + c}, b=a2b+cb = \frac{a^2}{b + c}, b(b + c) = a2, b2 + bc = a2, a2 − b2 = bc. To kończy dowód.

II sposób rozwiązania

Oznaczmy ∣∢ABC∣=α|\sphericalangle ABC| = \alpha, ∣BC∣ = a, ∣AC∣ = b, ∣AB∣ = c. Wtedy ∣∢BAC∣=2α|\sphericalangle BAC| = 2\alpha. Przy tych oznaczeniach teza ma postać a2 − b2 = bc.

Z twierdzenia sinusów otrzymujemy ∣AC∣sin⁡α=∣BC∣sin⁡2α\frac{|AC|}{\sin\alpha} = \frac{|BC|}{\sin 2\alpha}, czyli bsin⁡α=a2sin⁡αcos⁡α\frac{b}{\sin\alpha} = \frac{a}{2\sin\alpha\cos\alpha}. Stąd a=2bcos⁡αa = 2b\cos\alpha.

Z twierdzenia cosinusów wynika natomiast b2=a2+c2−2accos⁡αb^2 = a^2 + c^2 - 2ac\cos\alpha, więc b2=a2+c2−2ac⋅a2bb^2 = a^2 + c^2 - 2ac \cdot \frac{a}{2b}, b2=a2+c2−a2cbb^2 = a^2 + c^2 - \frac{a^2c}{b}, b3 = a2b + bc2 − a2c, b3 − bc2 + a2c − a2b = 0, b(b2 − c2) − a2(b − c) = 0, (b − c)(b(b + c) − a2) = 0, (b − c)(b2 + bc − a2) = 0.

Stąd wynika, że b = c lub a2 − b2 = bc. Zauważmy, że gdy b = c, to trójkąt ABC jest równoramienny, więc ∣∢ACB∣=∣∢ABC∣=α|\sphericalangle ACB| = |\sphericalangle ABC| = \alpha, więc 4α = 180°, skąd α = 45° i 2α = 90°. To oznacza, że wówczas trójkąt jest równoramienny i prostokątny, więc b = c i a=b2a = b\sqrt{2}. Równość a2 − b2 = bc jest więc wtedy również prawdziwa, gdyż (b2)2−b2=2b2−b2=b2=bc\left(b\sqrt{2}\right)^2 - b^2 = 2b^2 - b^2 = b^2 = bc. To kończy dowód.

Schemat punktowania

Schemat punktowania I sposobu rozwiązania

3 pkt

gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.

2 pkt

gdy zdający zapisze zależność, w której występują tylko wielkości a, b i c, ale nie wykaże tezy, np. zapisze b2=a⋅abb+cb^2 = a \cdot \frac{ab}{b + c}.

1 pkt

gdy zdający, przy przyjętych oznaczeniach, zapisze jedną z równości: ba=xb\frac{b}{a} = \frac{x}{b}, bc=xa−x\frac{b}{c} = \frac{x}{a - x}.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Schemat punktowania II sposobu rozwiązania

3 pkt

gdy zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.

2 pkt

gdy zdający zapisze zależność, w której występują tylko wielkości a, b i c, ale nie wykaże tezy, np. zapisze b2=a2+c2−2ac⋅a2bb^2 = a^2 + c^2 - 2ac \cdot \frac{a}{2b}.

1 pkt

gdy zdający, przy przyjętych oznaczeniach, zapisze obie równości bsin⁡α=a2sin⁡αcos⁡α\frac{b}{\sin\alpha} = \frac{a}{2\sin\alpha\cos\alpha}, b2=a2+c2−2accos⁡αb^2 = a^2 + c^2 - 2ac\cos\alpha.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.