Zadanie 25, matura maj 2024, chemia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
Trzy związki organiczne X, Y i Q są izomerami o masie molowej równej 90 g ⋅ mol−1. W wyniku spalenia 45 mg jednego z tych związków otrzymano 27 mg wody oraz 36,0 cm3 tlenku węgla(IV) odmierzonego w temperaturze 293 K i pod ciśnieniem 1013 hPa.
O cząsteczkach tych związków wiadomo, że:
- szkielet każdej z cząsteczek stanowią połączone atomy węgla
- cząsteczki związków X i Y są chiralne, a związku Q – achiralne
- cząsteczki związków Y i Q mają takie same grupy funkcyjne
- odczyn wodnego roztworu związku X jest obojętny, a odczyn wodnego roztworu związku Y – kwasowy.
Przeprowadzono następujące doświadczenie: do próbki związku X wprowadzono zawiesinę świeżo strąconego Cu(OH)2, wymieszano (na zimno), a następnie ogrzano. Wyniki tego eksperymentu zilustrowano na poniższych zdjęciach.
PowiększNa podstawie obliczeń ustal wzór elementarny i rzeczywisty (sumaryczny) opisanych związków.
Następnie napisz:
- wzory półstrukturalne (grupowe) związków X i Y
- w formie cząsteczkowej równanie reakcji związku Q z wodorotlenkiem sodu.
Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych. Uniwersalna stała gazowa R = 83,14 hPa ⋅ dm3 ⋅ mol−1 ⋅ K−1.
Wzór sumaryczny związków:
| Wzór półstrukturalny związku X | Wzór półstrukturalny związku Y |
|---|---|
Równanie reakcji związku Q z wodorotlenkiem sodu:
Korepetytor AI
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.
Zanim porównasz z kluczem
Jak poszło Ci z tym zadaniem?
Zaloguj się, żeby zapisać ocenę i wrócić do zadania później.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja
Odpowiedź z klucza CKE
Część obliczeniowa (sposób 1.):
nC : nH : nO = 1 : 2 : 1 ⇒ wzór empiryczny (elementarny): CH2O, Memp = 30 g ⋅ mol−1
wzór sumaryczny związków X, Y i Q: C3H6O3
Wzór półstrukturalny związku X: CH2(OH)−CH(OH)−CHO (aldehyd glicerynowy)
Wzór półstrukturalny związku Y: CH3−CH(OH)−COOH (kwas 2-hydroksypropanowy, mlekowy)
Równanie reakcji związku Q z wodorotlenkiem sodu:
HO−CH2−CH2−COOH + NaOH → HO−CH2−CH2−COONa + H2O
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi w zadaniu a szukanym wzorem elementarnym lub rzeczywistym, poprawne wykonanie obliczeń, ustalenie wzoru elementarnego (i rzeczywistego) związków, podanie poprawnych wzorów półstrukturalnych (grupowych) związków X i Y oraz poprawne napisanie równania reakcji związku Q z wodorotlenkiem sodu.
poprawna metoda i poprawne obliczenia, ale: brak wzoru elementarnego (przy poprawnych wzorach X i Y oraz równaniu) ALBO błąd w zapisie wzoru elementarnego przy poprawnym wzorze rzeczywistym (i poprawnych wzorach X i Y oraz równaniu) ALBO poprawny wzór elementarny i rzeczywisty, ale błędny lub brakujący wzór X lub Y (przy poprawnym równaniu) ALBO poprawne wzory elementarny, rzeczywisty, X i Y, ale błędne równanie reakcji Q z NaOH albo brak równania.
poprawna metoda i poprawne obliczenia oraz: tylko poprawne zapisanie wzoru elementarnego i rzeczywistego ALBO brak (lub błąd) wzoru elementarnego przy poprawnych wzorach X i Y i błędnym (lub brakującym) równaniu reakcji ALBO brak (lub błąd) wzoru elementarnego przy poprawnym wzorze rzeczywistym, błędnym lub brakującym wzorze X lub Y i poprawnym równaniu reakcji.
zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędu rachunkowego ALBO poprawne obliczenia i zapisanie tylko poprawnego wzoru elementarnego albo rzeczywistego związków.
rozwiązanie błędne albo brak rozwiązania.
Uwaga 1.: Zastosowanie niepoprawnej metody lub brak rozwiązania części rachunkowej zadania powoduje przyznanie 0 punktów.
Uwaga 2.: Za rozwiązanie, w którym zdający zastosował poprawną metodę, ale popełnił co najmniej jeden błąd rachunkowy, należy przyznać 1 pkt.