Zadanie 10.3, matura czerwiec 2018, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Na lekkiej sprężynie, zwisającej pionowo na niewielkiej wysokości nad ziemią (rysunek 1.), zawieszono ciężarek o masie 0,2 kg (rysunek 2.). Ciężarek początkowo zwisa swobodnie, a sprężyna jest rozciągnięta w kierunku pionowym. Następnie ciężarek wychylono w kierunku pionowym z położenia równowagi sił, po czym puszczono. Skutkiem tego został on wprawiony w drgania wzdłuż osi pionowej (rysunki 3., 4. i 5.). Odległość pomiędzy skrajnymi położeniami drgającego ciężarka była równa 12 cm, a czas jednego pełnego cyklu drgań wynosił 2,5 s.
PowiększPolecenie
3 punktyOblicz maksymalną wartość siły sprężystości, jaka działa na ciężarek w tym ruchu drgającym.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób 1
Drganie ciężarka odbywa się pod wpływem siły wypadkowej (z siły sprężystości oraz siły grawitacji):
Siła sprężystości osiąga wartość maksymalną przy najniższym wychyleniu ciężarka (sprężyna jest wtedy najbardziej rozciągnięta). W tej sytuacji także siła wypadkowa osiąga wartość największą, ponieważ to położenie jest również maksymalnym wychyleniem z położenia równowagi sił. Wartości sił w takim położeniu ciężarka wiąże relacja:
Fw max = Fs max − Fg → Fs max = Fw max + Fg
Maksymalną wartość siły wypadkowej możemy wyznaczyć z drugiej zasady dynamiki i związku pomiędzy maksymalnym przyspieszeniem w ruchu drgającym i maksymalnym wychyleniem:
Podstawiamy dane do obliczeń: xmax = 6 cm oraz T = 2,5 s.
Na koniec obliczamy wartość maksymalnej siły sprężystości:
Fs max = Fw max + mg → Fs max = 7,57 ⋅ 10−2 N + 1,96 N ≈ 2,04 N
Sposób 2
Maksymalna wartość siły sprężystości wynosi:
Fs max = k(x0 + xmax)
gdzie xmax jest amplitudą drgania, x0 to wartość wydłużenia sprężyny ponad jej długość swobodną w położeniu równowagi siły grawitacji i siły sprężystości:
kx0 = mg
Współczynnik k wyznaczymy ze wzoru na okres:
Obliczamy x0:
Obliczamy Fs max:
Schemat punktowania
prawidłowa metoda i prawidłowy wynik liczbowy z jednostką.
zapisanie wzoru (sposób 1) na maksymalną siłę wypadkową: Fw max = Fs max − Fg oraz poprawne obliczenie maksymalnego przyspieszenia lub maksymalnej siły wypadkowej ze wzoru Fw max = mamax
lub
– zapisanie wzoru (sposób 2) na maksymalną wartość siły sprężystości w postaci: Fs max = k(x0 + xmax) łącznie z uwzględnieniem warunku równowagi sił: kx0 = mg oraz prawidłowe obliczenie k.
zapisanie wzoru (sposób 1) na wartość maks. siły wypadkowej: Fw max = Fs max − Fg łącznie z uwzględnieniem związku pomiędzy maksymalnym przyspieszeniem i maksymalnym wychyleniem
lub
– zapisanie wzoru (sposób 2) na maksymalną wartość siły sprężystości w postaci: Fs max = k(x0 + xmax) łącznie z uwzględnieniem warunku równowagi sił: kx0 = mg.
brak spełnienia powyższych kryteriów.