Zadanie 2.3, matura maj 2021, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Niewielkie ciało o masie m zawieszono na nierozciągliwej nici o długości l, a następnie wprawiono je w ruch jednostajny po okręgu w płaszczyźnie poziomej. Górny koniec nici jest unieruchomiony w punkcie P. Gdy ciało porusza się po okręgu o środku O ze stałą wartością prędkości, to nić jest odchylona od kierunku pionowego o kąt α. Sytuację ilustruje rysunek obok, na którym oznaczono przyśpieszenie ziemskie .
PowiększPotraktuj ciało jako punkt materialny, pomiń opory ruchu oraz masę nici. Przyjmij, że to doświadczenie opisujemy w układzie inercjalnym.
Polecenie
3 punktyWyprowadź wzór pozwalający wyznaczyć okres T obiegu ciała po okręgu w zależności od: długości nici l, przyśpieszenia ziemskiego g oraz kąta α.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
(albo )
Przykładowe rozwiązanie
Ponieważ ciało porusza się po okręgu, to siła będąca wypadkową sił: grawitacji i reakcji nici, jest siłą dośrodkową:
Zastosujemy wzór na siłę dośrodkową w ruchu po okręgu oraz związek między wartością siły grawitacji i wartością siły wypadkowej:
gdzie r jest promieniem okręgu, a ω jest prędkością kątową, z jaką ciało porusza się po tym okręgu.
Z powyższych równań – po uwzględnieniu wzoru na siłę grawitacji – otrzymujemy:
Wykorzystamy związki:
Po uwzględnieniu powyższych równań mamy:
Schemat punktowania
poprawna metoda wyznaczenia wzoru na okres oraz zapisanie wzoru w postaci albo .
zapisanie równania równoważnego równaniu: albo łącznie z wykorzystaniem odpowiednio wzorów: albo
LUB
– zapisanie równania równoważnego równaniu: albo łącznie z wykorzystaniem odpowiednio wzoru:
zapisanie relacji identyfikującej siłę wypadkową działającą na ciało jako siłę dośrodkową (np. zapis: Fdo = Fw lub ) z uwzględnieniem prawidłowego związku między siłą wypadkową i siłą grawitacji: (albo i ).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Uwagi dodatkowe
1. Jeśli zdający identyfikuje siłę wypadkową działającą na ciało jako siłę dośrodkową oraz do wyznaczenia siły wypadkowej używa związków między Fn a Fw oraz między Fn a Fg, i na tym etapie popełnia błąd w określeniu relacji trygonometrycznych (np. myli sinus z cosinusem, albo zamienia relację na odwrotną) – tzn. zdający dąży do wyznaczenia wartości Fw, która nie jest ani siłą grawitacji, ani siłą napięcia nici – po czym konsekwentnie, wykorzystując pozostałe prawidłowe relacje doprowadza rozwiązanie do postaci równoważnej postaci , to otrzymuje 1 pkt.
2. Jeśli zdający identyfikuje siłę wypadkową działającą na ciało jako siłę dośrodkową, a następnie siłę wypadkową identyfikuje błędnie jako siłę grawitacji albo siłę napięcia nici, to otrzymuje 0 pkt.
Komentarz. Jeśli zdający popełni błąd w określeniu relacji trygonometrycznych, ale konsekwentnie prowadzi rozwiązanie do postaci równoważnej, otrzymuje 1 pkt. Jeśli błędnie identyfikuje siłę wypadkową jako siłę grawitacji lub napięcia nici, otrzymuje 0 pkt.