Zadanie 1.2, matura maj 2021, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie 42%Maj 2021

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Z wysokości h1 = 5,0 m ponad punktem P rzucono kulkę K1. Kulka upadła na poziome podłoże w odległości d od punktu P i potoczyła się dalej. Następnie z wysokości h2 = 2,0 m ponad punktem P rzucono taką samą kulkę K2. Druga kulka upadła także w odległości d od punktu P. Prędkości początkowe v⃗01\vec{v}_{01} i v⃗02\vec{v}_{02} kulek w każdym rzucie miały kierunki poziome i leżały w tej samej płaszczyźnie. Na poniższym rysunku zilustrowano tory ruchu kulek w układzie współrzędnych (x, y) – bez skali na osi x. Punkt P jest początkiem tego układu współrzędnych.

tory ruchu kulek K1 i K2 w układzie współrzędnych, kulki startują z osi y na wysokościach 5 i 2 z poziomymi wektorami prędkości v01 i v02, oba tory kończą się w punkcie d na osi x, oś pionowa: y, m, oś pozioma: x bez skali, obok wektor g skierowany w dółPowiększ
tory ruchu kulek K1 i K2 w układzie współrzędnych, kulki startują z osi y na wysokościach 5 i 2 z poziomymi wektorami prędkości v01 i v02, oba tory kończą się w punkcie d na osi x, oś pionowa: y, m, oś pozioma: x bez skali, obok wektor g skierowany w dół

W zadaniach 1.1.–1.2. pomiń opory ruchu oraz przyjmij do obliczeń, że przyśpieszenie ziemskie ma wartość g = 9,8 m/s2.

Polecenie

3 punkty

Wartość prędkości początkowej kulki K1 wynosi v01 = 7,9 m/s.

Oblicz wartość vk1 prędkości kulki K1 tuż przed uderzeniem w poziome podłoże.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

vk1≈12,7 ms≈13 msv_{k1} \approx 12{,}7\ \mathrm{\frac{m}{s}} \approx 13\ \mathrm{\frac{m}{s}}

Przykładowe rozwiązanie

Sposób 1. (wykorzystanie zasady zachowania energii mechanicznej)

Zgodnie z założeniem o pominięciu oporów powietrza, wykorzystamy zasadę zachowania energii mechanicznej: energia mechaniczna w chwili początkowej rzutu jest równa energii mechanicznej w chwili końcowej trwania rzutu:

E0 = Ek

Ekin 0 + Epot 0 = Ekin k + 0

Zastosujemy wzory na energię kinetyczną i potencjalną, przekształcimy je, podstawimy dane i wykonamy obliczenia:

12mv012+mgh1=12mvk12\frac{1}{2}mv_{01}^2 + mgh_1 = \frac{1}{2}mv_{k1}^2

12v012+gh1=12vk12\frac{1}{2}v_{01}^2 + gh_1 = \frac{1}{2}v_{k1}^2

vk1=2gh1+v012≈2⋅9,8⋅5+7,92 ms≈12,7 ms≈13 msv_{k1} = \sqrt{2gh_1 + v_{01}^2} \approx \sqrt{2 \cdot 9{,}8 \cdot 5 + 7{,}9^2}\ \mathrm{\frac{m}{s}} \approx 12{,}7\ \mathrm{\frac{m}{s}} \approx 13\ \mathrm{\frac{m}{s}}

Sposób 2. (wykorzystanie równań ruchu)

Rzut poziomy jest złożeniem ruchu jednostajnego prostoliniowego w poziomie i ruchu jednostajnie przyśpieszonego bez prędkości początkowej w pionie. Prędkość końcową kulki K1 w kierunku pionowym oznaczymy jako vky. Prędkość w kierunku poziomym się nie zmienia, zatem vkx = v01. Prędkość końcowa kulki K1 wyraża się wzorem:

vk1=vkx2+vky2=v012+vky2v_{k1} = \sqrt{v_{kx}^2 + v_{ky}^2} = \sqrt{v_{01}^2 + v_{ky}^2}

Wyznaczymy vky z równań ruchu (w kierunku poziomym i pionowym):

vky=gt1orazh1=12gt12→vky=g2h1gv_{ky} = gt_1 \qquad \text{oraz} \qquad h_1 = \frac{1}{2}gt_1^2 \qquad \rightarrow \qquad v_{ky} = g\sqrt{\frac{2h_1}{g}}

Z powyższych zależności otrzymujemy:

vk1=v012+(g2h1g)2=v012+2gh1v_{k1} = \sqrt{v_{01}^2 + \left(g\sqrt{\frac{2h_1}{g}}\right)^2} = \sqrt{v_{01}^2 + 2gh_1}

vk1≈7,92+2⋅9,8⋅5 ms≈12,7 ms≈13 msv_{k1} \approx \sqrt{7{,}9^2 + 2 \cdot 9{,}8 \cdot 5}\ \mathrm{\frac{m}{s}} \approx 12{,}7\ \mathrm{\frac{m}{s}} \approx 13\ \mathrm{\frac{m}{s}}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia prędkości końcowej kulki K1 (z zasady zachowania energii lub z równań ruchu) oraz prawidłowy wynik liczbowy z jednostką.

2 pkt

poprawne zapisanie równania wynikającego z zasady zachowania energii mechanicznej kulki K1, z którego można bezpośrednio obliczyć prędkość końcową kulki K1 (np. podobnie jak w sposobie 1.)

LUB

– zapisanie wzoru na prędkość końcową kulki K1 w postaci: vk1=v012+vky2v_{k1} = \sqrt{v_{01}^2 + v_{ky}^2} oraz uwzględnienie (zapisanie lub wyprowadzenie z równań ruchu albo zasady zachowania energii), że: vky=2gh1v_{ky} = \sqrt{2gh_1}

LUB

– zapisanie równania vk1=v012+(gt1)2v_{k1} = \sqrt{v_{01}^2 + (gt_1)^2} (może być w formie z podstawionymi wartościami liczbowymi lub równanie podniesione obustronnie do kwadratu) oraz poprawne obliczenie czasu trwania ruchu: t1 ≈ 1,0 s (np. równoważnie jak w sposobie 2.).

1 pkt

wykorzystanie zasady zachowania energii mechanicznej: przyrównanie energii mechanicznej początkowej do energii mechanicznej końcowej łącznie z identyfikacją energii początkowej jako sumy energii kinetycznej i potencjalnej, a energii końcowej jako energii kinetycznej (np. podobnie jak w sposobie 1.) (gdy poziom zera energii potencjalnej jest dla h = 0)

LUB

– zapisanie wzoru na prędkość końcową kulki K1 w postaci: vk1=v012+vky2v_{k1} = \sqrt{v_{01}^2 + v_{ky}^2} oraz skorzystanie ze związku: vky = gt1, przy czym mogą to być oddzielne zapisy lub jedno równanie równoważne: vk1=v012+(gt1)2v_{k1} = \sqrt{v_{01}^2 + (gt_1)^2} (np. podobnie jak w sposobie 2.).

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Uwaga dodatkowa

Zdający może wykorzystać obliczony w zadaniu 1.1. czas t1.

Komentarz. Zdający może wykorzystać obliczony w zadaniu 1.1. czas t1.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.