Zadanie 5.3, matura maj 2021, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Dwa miedziane pręty umieszczono równolegle w płaszczyźnie poziomej. Odległość pomiędzy tymi prętami wynosiła d = 0,05 m. Pręty były unieruchomione, a do ich końców podłączono amperomierz. Oba pręty znajdowały się w obszarze jednorodnego pola magnetycznego. Wektor indukcji magnetycznej tego pola miał wartość B = 0,8 T i był zwrócony prostopadle przed płaszczyznę rysunku – zwrot oznaczono symbolem . Obszar pola magnetycznego oznaczono na rysunku prostokątem obramowanym linią przerywaną.
PowiększNa prętach, prostopadle do obu z nich, w obszarze jednorodnego pola magnetycznego położono aluminiową poprzeczkę. Następnie poprzeczkę przesuwano w lewo, działając na nią stałą siłą zewnętrzną w kierunku poziomym. W wyniku tego poprzeczka poruszała się ze stałą prędkością o wartości v = 2 m/s. W czasie, gdy poprzeczka poruszała się w ten sposób, amperomierz wskazywał natężenie prądu równe I = 2 A. Całkowity opór elektryczny obwodu oznaczono na rysunku jako R.
Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:
• pomijamy pole magnetyczne wytworzone przez prąd płynący w obwodzie
• pomijamy siłę tarcia pomiędzy poprzeczką a prętami
• pomijamy opór elektryczny obu prętów i poprzeczki, a uwzględniamy łączny opór amperomierza oraz przewodów łączących amperomierz z prętami.
Polecenie
3 punktyOblicz całkowity opór elektryczny R obwodu.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
R = 0,04 Ω
Przykładowe rozwiązanie
Wyprowadzimy wzór na napięcie indukowane, jakie powstaje na końcach poprzeczki.
Sposób 1. wyznaczenia napięcia indukowanego
Skorzystamy z definicji napięcia. FL oznacza wartość siły Lorentza działającej na ładunek w polu magnetycznym:
Sposób 2. wyznaczenia napięcia indukowanego
Skorzystamy z prawa Faradaya:
Ciąg dalszy rozwiązania
Wykorzystamy związek między napięciem a oporem oraz natężeniem prądu:
Zatem:
Sposób 3. (wykorzystanie zasady zachowania energii)
Zgodnie z założeniem o braku oporów w ruchu poprzeczki, praca (a zatem i moc) mechaniczna przeciwko sile elektrodynamicznej jest równa pracy (a zatem i mocy) prądu elektrycznego płynącego w obwodzie:
Pmech = Pel
Wykorzystamy wzory na moc mechaniczną, pracę prądu elektrycznego oraz siłę elektrodynamiczną:
Fv = I2R
IvBd = I2R
Zatem:
Schemat punktowania
Zasady oceniania (dla rozwiązania sposobem 1. lub sposobem 2.)
prawidłowa metoda obliczenia całkowitego oporu elektrycznego obwodu oraz podanie prawidłowego wyniku wraz z jednostką.
prawidłowe wyprowadzenie lub zapisanie wzoru na indukowane napięcie elektryczne pomiędzy końcami poruszającej się poprzeczki oraz wykorzystanie związku między napięciem a oporem i natężeniem prądu, łącznie z prawidłową identyfikacją wielkości.
prawidłowe wyprowadzenie lub zapisanie wzoru na indukowane napięcie elektryczne pomiędzy końcami poruszającej się poprzeczki
LUB
– skorzystanie ze związku między napięciem a oporem i natężeniem prądu oraz identyfikacja napięcia, jako siły elektromotorycznej indukowanej w obwodzie (wystarczy np. zapis lub U = IR i ).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Zasady oceniania (dla rozwiązania sposobem 3.)
prawidłowa metoda obliczenia całkowitego oporu elektrycznego obwodu oraz podanie prawidłowego wyniku wraz z jednostką.
zapisanie zasady zachowania energii: przyrównanie pracy (lub mocy) mechanicznej przeciwko sile elektrodynamicznej do pracy prądu elektrycznego oraz skorzystanie ze wzorów na moc mechaniczną, moc elektryczną oraz siłę elektrodynamiczną.
zapisanie zasady zachowania energii: przyrównanie pracy (lub mocy) mechanicznej przeciwko sile elektrodynamicznej do pracy prądu elektrycznego (wystarczy zapis WFed = Wel albo PFed = Pel).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Alternatywne podejście: zastosowanie zasady zachowania energii (praca mechaniczna równa pracy elektrycznej: Fv = I²R, co prowadzi do Iv·B·d = I²R, stąd R = vBd/I).