Zadanie 5.3, matura maj 2021, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne 19%Maj 2021

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Dwa miedziane pręty umieszczono równolegle w płaszczyźnie poziomej. Odległość pomiędzy tymi prętami wynosiła d = 0,05 m. Pręty były unieruchomione, a do ich końców podłączono amperomierz. Oba pręty znajdowały się w obszarze jednorodnego pola magnetycznego. Wektor indukcji magnetycznej tego pola miał wartość B = 0,8 T i był zwrócony prostopadle przed płaszczyznę rysunku – zwrot B⃗\vec{B} oznaczono symbolem ⊙\odot. Obszar pola magnetycznego oznaczono na rysunku prostokątem obramowanym linią przerywaną.

dwa poziome równoległe pręty w odległości d, z prawej strony połączone przewodami przez amperomierz A i opornik R; na prętach prostopadła poprzeczka z wektorem prędkości v skierowanym w lewo; symbol wektora B zwróconego przed płaszczyznę rysunku; obszar pola obramowany linią przerywanąPowiększ
dwa poziome równoległe pręty w odległości d, z prawej strony połączone przewodami przez amperomierz A i opornik R; na prętach prostopadła poprzeczka z wektorem prędkości v skierowanym w lewo; symbol wektora B zwróconego przed płaszczyznę rysunku; obszar pola obramowany linią przerywaną

Na prętach, prostopadle do obu z nich, w obszarze jednorodnego pola magnetycznego położono aluminiową poprzeczkę. Następnie poprzeczkę przesuwano w lewo, działając na nią stałą siłą zewnętrzną F⃗\vec{F} w kierunku poziomym. W wyniku tego poprzeczka poruszała się ze stałą prędkością o wartości v = 2 m/s. W czasie, gdy poprzeczka poruszała się w ten sposób, amperomierz wskazywał natężenie prądu równe I = 2 A. Całkowity opór elektryczny obwodu oznaczono na rysunku jako R.

Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:

• pomijamy pole magnetyczne wytworzone przez prąd płynący w obwodzie

• pomijamy siłę tarcia pomiędzy poprzeczką a prętami

• pomijamy opór elektryczny obu prętów i poprzeczki, a uwzględniamy łączny opór amperomierza oraz przewodów łączących amperomierz z prętami.

Polecenie

3 punkty

Oblicz całkowity opór elektryczny R obwodu.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

R = 0,04 Ω

Przykładowe rozwiązanie

Wyprowadzimy wzór na napięcie indukowane, jakie powstaje na końcach poprzeczki.

Sposób 1. wyznaczenia napięcia indukowanego

Skorzystamy z definicji napięcia. FL oznacza wartość siły Lorentza działającej na ładunek w polu magnetycznym:

U=Wq=FLdq=qvBdq=vBdU = \frac{W}{q} = \frac{F_L d}{q} = \frac{qvBd}{q} = vBd

Sposób 2. wyznaczenia napięcia indukowanego

Skorzystamy z prawa Faradaya:

U=∣ΔΦBΔt∣=BΔSΔt=BdΔxΔt=BdvU = \left|\frac{\Delta\Phi_B}{\Delta t}\right| = \frac{B\Delta S}{\Delta t} = \frac{Bd\Delta x}{\Delta t} = Bdv

Ciąg dalszy rozwiązania

Wykorzystamy związek między napięciem a oporem oraz natężeniem prądu:

U=IR→R=UIU = IR \qquad \rightarrow \qquad R = \frac{U}{I}

Zatem:

R=vBdI→R=2 ms⋅0,8 T⋅0,05 m2 A=0,04 ΩR = \frac{vBd}{I} \qquad \rightarrow \qquad R = \frac{2\ \mathrm{\frac{m}{s}} \cdot 0{,}8\ \mathrm{T} \cdot 0{,}05\ \mathrm{m}}{2\ \mathrm{A}} = 0{,}04\ \Omega

Sposób 3. (wykorzystanie zasady zachowania energii)

Zgodnie z założeniem o braku oporów w ruchu poprzeczki, praca (a zatem i moc) mechaniczna przeciwko sile elektrodynamicznej jest równa pracy (a zatem i mocy) prądu elektrycznego płynącego w obwodzie:

Pmech = Pel

Wykorzystamy wzory na moc mechaniczną, pracę prądu elektrycznego oraz siłę elektrodynamiczną:

Fv = I2R

IvBd = I2R

Zatem:

R=vBdI→R=2 ms⋅0,8 T⋅0,05 m2 A=0,04 ΩR = \frac{vBd}{I} \qquad \rightarrow \qquad R = \frac{2\ \mathrm{\frac{m}{s}} \cdot 0{,}8\ \mathrm{T} \cdot 0{,}05\ \mathrm{m}}{2\ \mathrm{A}} = 0{,}04\ \Omega

Schemat punktowania

Zasady oceniania (dla rozwiązania sposobem 1. lub sposobem 2.)

3 pkt

prawidłowa metoda obliczenia całkowitego oporu elektrycznego obwodu oraz podanie prawidłowego wyniku wraz z jednostką.

2 pkt

prawidłowe wyprowadzenie lub zapisanie wzoru na indukowane napięcie elektryczne pomiędzy końcami poruszającej się poprzeczki oraz wykorzystanie związku między napięciem a oporem i natężeniem prądu, łącznie z prawidłową identyfikacją wielkości.

1 pkt

prawidłowe wyprowadzenie lub zapisanie wzoru na indukowane napięcie elektryczne pomiędzy końcami poruszającej się poprzeczki

LUB

– skorzystanie ze związku między napięciem a oporem i natężeniem prądu oraz identyfikacja napięcia, jako siły elektromotorycznej indukowanej w obwodzie (wystarczy np. zapis Eind=IR\mathcal{E}_{ind} = IR lub U = IR i U=EindU = \mathcal{E}_{ind}).

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Zasady oceniania (dla rozwiązania sposobem 3.)

3 pkt

prawidłowa metoda obliczenia całkowitego oporu elektrycznego obwodu oraz podanie prawidłowego wyniku wraz z jednostką.

2 pkt

zapisanie zasady zachowania energii: przyrównanie pracy (lub mocy) mechanicznej przeciwko sile elektrodynamicznej do pracy prądu elektrycznego oraz skorzystanie ze wzorów na moc mechaniczną, moc elektryczną oraz siłę elektrodynamiczną.

1 pkt

zapisanie zasady zachowania energii: przyrównanie pracy (lub mocy) mechanicznej przeciwko sile elektrodynamicznej do pracy prądu elektrycznego (wystarczy zapis WFed = Wel albo PFed = Pel).

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Komentarz. Alternatywne podejście: zastosowanie zasady zachowania energii (praca mechaniczna równa pracy elektrycznej: Fv = I²R, co prowadzi do Iv·B·d = I²R, stąd R = vBd/I).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.