Zadanie 6.1, matura maj 2021, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Dwie identyczne diody D1, D2 oraz dwa oporniki o oporach R1 = 20 Ω, R2 = 30 Ω podłączono do zacisków A i B prądnicy. Schemat obwodu przedstawiono na rysunku poniżej. Ta prądnica wytwarza napięcie przemienne zmieniające się w czasie sinusoidalnie z częstotliwością f = 25 Hz. Maksymalna wartość, jaką osiąga napięcie między zaciskami, wynosi ∣Umax∣ = 6,0 V.
PowiększW zadaniach 6.1. oraz 6.2. przyjmij, że każda dioda podczas przepływu prądu elektrycznego w jedną stronę ma opór równy zero, a w drugą stronę jej opór jest nieskończenie duży.
Polecenie
4 punktyW chwili t0 = 0 napięcie w obwodzie jest równe zero. W pierwszej połowie okresu zmian napięcia, licząc od chwili t0 = 0, na zacisku A prądnicy jest „+”, a na zacisku B jest „–”.
Przyjmij konwencję, że gdy prąd w obwodzie zewnętrznym dołączonym do prądnicy płynie od A do B, to jego natężenie jest dodatnie, a gdy płynie od B do A, to jego natężenie jest ujemne.
W układach współrzędnych na rysunkach 1. i 2. narysuj wykresy zależności natężeń prądów przepływających – odpowiednio – przez oporniki R1 oraz R2 od czasu. Wykresy narysuj dla przedziału czasu od t0 = 0 do t = 0,10 s. Uwzględnij właściwe wartości amplitudy natężeń prądów oraz okresu ich zmian.
Rysunek 1. (dla prądu płynącego przez opornik R1)
PowiększRysunek 2. (dla prądu płynącego przez opornik R2)
PowiększKorepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Prawidłowe rozwiązanie (według wykresów CKE):
Okres zmian napięcia:
Amplituda natężenia prądu przez R1:
Amplituda natężenia prądu przez R2:
Rysunek 1. (prąd przez R1): górne połówki sinusoidy o amplitudzie 0,3 A w przedziałach od 0 do 0,02 s, od 0,04 s do 0,06 s oraz od 0,08 s do 0,10 s (1., 3. i 5. połówka okresu); w przedziałach od 0,02 s do 0,04 s oraz od 0,06 s do 0,08 s natężenie równe zero.
Rysunek 2. (prąd przez R2): dolne połówki sinusoidy o amplitudzie 0,2 A (do −0,2 A) w przedziałach od 0,02 s do 0,04 s oraz od 0,06 s do 0,08 s (2. i 4. połówka okresu); w przedziałach od 0 do 0,02 s, od 0,04 s do 0,06 s oraz od 0,08 s do 0,10 s natężenie równe zero.
Schemat punktowania
poprawne narysowanie wykresów obu zależności dla przedziału czasu .
narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) – jeden wykres prawidłowy a drugi wykres z prawidłowym określeniem amplitudy natężenia prądu, okresu zmian ale z błędnie narysowanymi połówkami sinusoid – tzn. skierowanych w przeciwną stronę, na właściwych odcinkach czasu
LUB
– narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) – jeden wykres prawidłowy, a drugi wykres z prawidłowym określeniem amplitudy natężenia prądu, okresu zmian ale z błędnie narysowanymi połówkami sinusoid – tzn. na niewłaściwych odcinkach czasu, skierowanych we właściwą stronę
LUB
– narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) – jeden wykres prawidłowy a drugi wykres z prawidłowym okresem, prawidłowo skierowanymi połówkami sinusoid na właściwych odcinkach, ale z błędnie określoną amplitudą
LUB
– narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) z poprawnymi wartościami amplitudy natężenia, okresu zmian, ale z odwrotnie skierowanymi połówkami sinusoid na właściwych odcinkach czasu w obu przypadkach.
poprawne narysowanie wykresu zależności I1(t): poprawnie określona amplituda prądu (0,3 A), poprawny okres zmian, górne połówki sinusoidy w 1., 3. i 5. połówce okresu zmian, w 2. i 4. natężenie równe zero
LUB
– poprawne narysowanie wykresu zależności I2(t): poprawnie określona amplituda prądu (0,2 A), poprawny okres zmian, dolne połówki sinusoidy w 2. i 4. połówce okresu zmian, w 1., 3. i 5. natężenie równe zero
LUB
– narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) z poprawnymi wartościami amplitud natężenia prądu, okresu zmian, ale z błędnie skierowanymi połówkami sinusoid i na przesuniętych (o długość ) odcinkach czasu w obu przypadkach.
poprawnie określona na wykresie amplituda natężenia jednego z prądów I1(t) lub I2(t) oraz poprawnie określony na wykresie interwał czasu, gdy prąd płynie w jedną stronę (Δt = 0,02 s)
LUB
– narysowanie jednego wykresu o poprawnym kształcie (połówki sinusoidy oddzielone odcinkami prostymi) z poprawnie określonym okresem lub amplitudą (poprzez poprawny kształt rozumie się fragmenty sinusoidy oddzielone odcinkami prostymi, leżącymi na osi czasu; ten kształt może być odbity lub przesunięty).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Uwagi dodatkowe
1. Określenie amplitudy zmian natężenia prądu uznaje się za prawidłowe wtedy, gdy wartości natężenia prądu zmieniają się od zera do +Ii max albo −Ii max. To oznacza, że: 1) wykres posiada miejsca zerowe, 2) wykres nie przechodzi powyżej +Ii max / poniżej −Ii max.
2. Poprawne określenie okresu (lub interwału, gdy prąd płynie w jedną stronę) na wykresie oznacza: 1) poprawne wyznaczenie okresu (T = 0,04 s); 2) poprawne uwzględnienie okresu na wykresie (tzn. „garby” sinusoidy mają w podstawie odcinek czasu 0,02 s). Przykład. Jeśli zdający zapisze w obszarze rysunku T = 0,04 s i jednocześnie „garby” sinusoidy na jego wykresie będą miały w podstawie odcinki czasu 0,04 s, to oznacza, że określenie okresu na wykresie jest niepoprawne.
3. Jeżeli zdający zamiast wartości amplitud stosuje na wykresach prawidłowe obie wartości natężeń skutecznych prądu, a wszystkie pozostałe elementy obu wykresów są poprawne, to otrzymuje 3 pkt.
Komentarz. Diody działają jako prostowniki: D1 przepuszcza prąd w pierwszej połowie okresu (gdy A jest dodatnie), D2 w drugiej połowie. Prąd przez R₁ płynie w górę, przez R₂ w dół (przeciwne kierunki).