Zadanie 6.1, matura maj 2021, fizyka rozszerzona

4 pktotwartetrudne 26%Maj 2021

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Dwie identyczne diody D1, D2 oraz dwa oporniki o oporach R1 = 20 Ω, R2 = 30 Ω podłączono do zacisków A i B prądnicy. Schemat obwodu przedstawiono na rysunku poniżej. Ta prądnica wytwarza napięcie przemienne zmieniające się w czasie sinusoidalnie z częstotliwością f = 25 Hz. Maksymalna wartość, jaką osiąga napięcie między zaciskami, wynosi ∣Umax∣ = 6,0 V.

schemat obwodu, do zacisków A (z lewej) i B (z prawej) prądnicy o napięciu U(t) dołączone są równolegle dwie gałęzie: górna z opornikiem R1 i diodą D1 przewodzącą od lewej do prawej, dolna z diodą D2 przewodzącą od prawej do lewej i opornikiem R2Powiększ
schemat obwodu, do zacisków A (z lewej) i B (z prawej) prądnicy o napięciu U(t) dołączone są równolegle dwie gałęzie: górna z opornikiem R1 i diodą D1 przewodzącą od lewej do prawej, dolna z diodą D2 przewodzącą od prawej do lewej i opornikiem R2

W zadaniach 6.1. oraz 6.2. przyjmij, że każda dioda podczas przepływu prądu elektrycznego w jedną stronę ma opór równy zero, a w drugą stronę jej opór jest nieskończenie duży.

Polecenie

4 punkty

W chwili t0 = 0 napięcie w obwodzie jest równe zero. W pierwszej połowie okresu zmian napięcia, licząc od chwili t0 = 0, na zacisku A prądnicy jest „+”, a na zacisku B jest „–”.

Przyjmij konwencję, że gdy prąd w obwodzie zewnętrznym dołączonym do prądnicy płynie od A do B, to jego natężenie jest dodatnie, a gdy płynie od B do A, to jego natężenie jest ujemne.

W układach współrzędnych na rysunkach 1. i 2. narysuj wykresy zależności natężeń prądów przepływających – odpowiednio – przez oporniki R1 oraz R2 od czasu. Wykresy narysuj dla przedziału czasu od t0 = 0 do t = 0,10 s. Uwzględnij właściwe wartości amplitudy natężeń prądów oraz okresu ich zmian.

Rysunek 1. (dla prądu płynącego przez opornik R1)

pusty układ współrzędnych na tle kratki do narysowania wykresu, oś pionowa: I1, A, z wartościami dodatnimi i ujemnymi, oś pozioma: t, s, od 0 do 0,10Powiększ
pusty układ współrzędnych na tle kratki do narysowania wykresu, oś pionowa: I1, A, z wartościami dodatnimi i ujemnymi, oś pozioma: t, s, od 0 do 0,10

Rysunek 2. (dla prądu płynącego przez opornik R2)

pusty układ współrzędnych na tle kratki do narysowania wykresu, oś pionowa: I2, A, z wartościami dodatnimi i ujemnymi, oś pozioma: t, s, od 0 do 0,10Powiększ
pusty układ współrzędnych na tle kratki do narysowania wykresu, oś pionowa: I2, A, z wartościami dodatnimi i ujemnymi, oś pozioma: t, s, od 0 do 0,10

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Prawidłowe rozwiązanie (według wykresów CKE):

Okres zmian napięcia: T=1f=125 Hz=0,04 sT = \frac{1}{f} = \frac{1}{25\ \mathrm{Hz}} = 0{,}04\ \mathrm{s}

Amplituda natężenia prądu przez R1: I1 max=UmaxR1=6 V20 Ω=0,3 AI_{1\,max} = \frac{U_{max}}{R_1} = \frac{6\ \mathrm{V}}{20\ \Omega} = 0{,}3\ \mathrm{A}

Amplituda natężenia prądu przez R2: I2 max=UmaxR2=6 V30 Ω=0,2 AI_{2\,max} = \frac{U_{max}}{R_2} = \frac{6\ \mathrm{V}}{30\ \Omega} = 0{,}2\ \mathrm{A}

Rysunek 1. (prąd przez R1): górne połówki sinusoidy o amplitudzie 0,3 A w przedziałach od 0 do 0,02 s, od 0,04 s do 0,06 s oraz od 0,08 s do 0,10 s (1., 3. i 5. połówka okresu); w przedziałach od 0,02 s do 0,04 s oraz od 0,06 s do 0,08 s natężenie równe zero.

Rysunek 2. (prąd przez R2): dolne połówki sinusoidy o amplitudzie 0,2 A (do −0,2 A) w przedziałach od 0,02 s do 0,04 s oraz od 0,06 s do 0,08 s (2. i 4. połówka okresu); w przedziałach od 0 do 0,02 s, od 0,04 s do 0,06 s oraz od 0,08 s do 0,10 s natężenie równe zero.

Schemat punktowania

4 pkt

poprawne narysowanie wykresów obu zależności dla przedziału czasu t∈[0; 0,1 s]t \in [0;\ 0{,}1\ \mathrm{s}].

3 pkt

narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) – jeden wykres prawidłowy a drugi wykres z prawidłowym określeniem amplitudy natężenia prądu, okresu zmian ale z błędnie narysowanymi połówkami sinusoid – tzn. skierowanych w przeciwną stronę, na właściwych odcinkach czasu

LUB

– narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) – jeden wykres prawidłowy, a drugi wykres z prawidłowym określeniem amplitudy natężenia prądu, okresu zmian ale z błędnie narysowanymi połówkami sinusoid – tzn. na niewłaściwych odcinkach czasu, skierowanych we właściwą stronę

LUB

– narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) – jeden wykres prawidłowy a drugi wykres z prawidłowym okresem, prawidłowo skierowanymi połówkami sinusoid na właściwych odcinkach, ale z błędnie określoną amplitudą

LUB

– narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) z poprawnymi wartościami amplitudy natężenia, okresu zmian, ale z odwrotnie skierowanymi połówkami sinusoid na właściwych odcinkach czasu w obu przypadkach.

2 pkt

poprawne narysowanie wykresu zależności I1(t): poprawnie określona amplituda prądu (0,3 A), poprawny okres zmian, górne połówki sinusoidy w 1., 3. i 5. połówce okresu zmian, w 2. i 4. natężenie równe zero

LUB

– poprawne narysowanie wykresu zależności I2(t): poprawnie określona amplituda prądu (0,2 A), poprawny okres zmian, dolne połówki sinusoidy w 2. i 4. połówce okresu zmian, w 1., 3. i 5. natężenie równe zero

LUB

– narysowanie wykresów dwóch zależności I1(t) i I2(t) z poprawnymi wartościami amplitud natężenia prądu, okresu zmian, ale z błędnie skierowanymi połówkami sinusoid i na przesuniętych (o długość T2\frac{T}{2}) odcinkach czasu w obu przypadkach.

1 pkt

poprawnie określona na wykresie amplituda natężenia jednego z prądów I1(t) lub I2(t) oraz poprawnie określony na wykresie interwał czasu, gdy prąd płynie w jedną stronę (Δt = 0,02 s)

LUB

– narysowanie jednego wykresu o poprawnym kształcie (połówki sinusoidy oddzielone odcinkami prostymi) z poprawnie określonym okresem lub amplitudą (poprzez poprawny kształt rozumie się fragmenty sinusoidy oddzielone odcinkami prostymi, leżącymi na osi czasu; ten kształt może być odbity lub przesunięty).

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Uwagi dodatkowe

1. Określenie amplitudy zmian natężenia prądu uznaje się za prawidłowe wtedy, gdy wartości natężenia prądu zmieniają się od zera do +Ii max albo −Ii max. To oznacza, że: 1) wykres posiada miejsca zerowe, 2) wykres nie przechodzi powyżej +Ii max / poniżej −Ii max.

2. Poprawne określenie okresu (lub interwału, gdy prąd płynie w jedną stronę) na wykresie oznacza: 1) poprawne wyznaczenie okresu (T = 0,04 s); 2) poprawne uwzględnienie okresu na wykresie (tzn. „garby” sinusoidy mają w podstawie odcinek czasu 0,02 s). Przykład. Jeśli zdający zapisze w obszarze rysunku T = 0,04 s i jednocześnie „garby” sinusoidy na jego wykresie będą miały w podstawie odcinki czasu 0,04 s, to oznacza, że określenie okresu na wykresie jest niepoprawne.

3. Jeżeli zdający zamiast wartości amplitud stosuje na wykresach prawidłowe obie wartości natężeń skutecznych prądu, a wszystkie pozostałe elementy obu wykresów są poprawne, to otrzymuje 3 pkt.

Komentarz. Diody działają jako prostowniki: D1 przepuszcza prąd w pierwszej połowie okresu (gdy A jest dodatnie), D2 w drugiej połowie. Prąd przez R₁ płynie w górę, przez R₂ w dół (przeciwne kierunki).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.