Zadanie 10.2, matura maj 2021, fizyka rozszerzona

2 pktobliczeniowetrudne 37%Maj 2021

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Kilkanaście lat po tym, jak J.J. Thomson odkrył elektron, Robert A. Millikan wykonał doświadczenie, w którym wyznaczył ładunek elektryczny elektronu.

W jednej z wersji tego doświadczenia naelektryzowane kropelki oleju poruszały się w powietrzu, w obszarze jednorodnego pola elektrycznego, pomiędzy równoległymi i przeciwnie naładowanymi płytkami metalowymi. Do naelektryzowania kropelek oleju wykorzystano wiązkę jąder helu 4He, uzyskaną podczas rozpadu alfa jąder plutonu 239Pu.

Kropelki oleju rozpylano w obszar pola elektrycznego. Obserwacja ruchu kropelki pod mikroskopem pozwalała wyznaczyć jej prędkość (zobacz rysunek poniżej).

schemat doświadczenia: dwie poziome równoległe płytki, między nimi pionowe linie pola elektrycznego i kropelka oleju; z lewej strony źródło jąder helu, z prawej mikroskop i oko obserwatora; obok wektor g skierowany w dół; podpisy: źródło jąder helu, kropelka oleju, kierunek linii pola elektrycznego, mikroskopPowiększ
schemat doświadczenia: dwie poziome równoległe płytki, między nimi pionowe linie pola elektrycznego i kropelka oleju; z lewej strony źródło jąder helu, z prawej mikroskop i oko obserwatora; obok wektor g skierowany w dół; podpisy: źródło jąder helu, kropelka oleju, kierunek linii pola elektrycznego, mikroskop

Na dodatnio naelektryzowane kropelki oleju działają:

• siła grawitacji F⃗g\vec{F}_g

• siła oporu F⃗op\vec{F}_{op} powietrza, której wartość jest wprost proporcjonalna do wartości prędkości kropelki: Fop ∼ v

• siła elektryczna F⃗e\vec{F}_e (wtedy, gdy pole elektryczne pomiędzy płytkami jest włączone).

Polecenie

2 punkty

Informacja do zadań 10.1. i 10.2.

Kropelka, która w obszarze pomiędzy płytkami wytraciła poziomą składową prędkości na skutek działania siły oporu powietrza, może – zależnie od wartości natężenia pola elektrycznego pomiędzy płytkami – pozostawać w spoczynku, wznosić się lub opadać pionowo.

Przyjmij, że ruch kropelki opisujemy w układzie inercjalnym.

Kropelka, która początkowo poruszała się w obszarze pola elektrycznego, w wyniku działania siły oporu powietrza wyhamowała i pozostaje nieruchoma. Na nieruchomą kropelkę działają wtedy siła elektryczna oraz siła grawitacji.

Masa kropelki wynosi m = 6,53 ⋅ 10−14 kg, a natężenie pola elektrycznego działającego na kropelkę ma wartość E = 2,00 ⋅ 105 N/C. Przyjmij do obliczeń, że przyśpieszenie ziemskie ma wartość g = 9,81 m/s2.

Oblicz, jaką całkowitą wielokrotnością n ładunku elementarnego e jest ładunek tej kropelki.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

n = 20

Przykładowe rozwiązanie

Zapiszemy warunek równowagi sił:

Fg = Fe

Wykorzystamy wzór na siłę grawitacji, wzór na siłę elektryczną, wyrazimy ładunek kropli jako wielokrotność ładunku elementarnego i wykonamy obliczenia:

mg = qE

mg = neE

n=mgeEn = \frac{mg}{eE}

n=6,53⋅10−14⋅9,811,6⋅10−19⋅2⋅105=20n = \frac{6{,}53 \cdot 10^{-14} \cdot 9{,}81}{1{,}6 \cdot 10^{-19} \cdot 2 \cdot 10^5} = 20

Schemat punktowania

2 pkt

poprawna metoda wyznaczenia wielokrotności ładunku elementarnego oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego.

1 pkt

zapisanie warunku równowagi sił, wykorzystanie wzoru na siłę elektryczną oraz wzoru na siłę grawitacji i wyrażenie ładunku kropli za pomocą ładunku elementarnego (może być to zapisane w postaci jednego równania: mg = neE lub kilku równań: Fg = Fe oraz Fg = mg oraz Fe = qE oraz q = ne)

LUB

– poprawna metoda obliczenia ładunku kropli oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego: q = 32 ⋅ 10−19 C.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.