Zadanie 10.2, matura maj 2021, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Kilkanaście lat po tym, jak J.J. Thomson odkrył elektron, Robert A. Millikan wykonał doświadczenie, w którym wyznaczył ładunek elektryczny elektronu.
W jednej z wersji tego doświadczenia naelektryzowane kropelki oleju poruszały się w powietrzu, w obszarze jednorodnego pola elektrycznego, pomiędzy równoległymi i przeciwnie naładowanymi płytkami metalowymi. Do naelektryzowania kropelek oleju wykorzystano wiązkę jąder helu 4He, uzyskaną podczas rozpadu alfa jąder plutonu 239Pu.
Kropelki oleju rozpylano w obszar pola elektrycznego. Obserwacja ruchu kropelki pod mikroskopem pozwalała wyznaczyć jej prędkość (zobacz rysunek poniżej).
PowiększNa dodatnio naelektryzowane kropelki oleju działają:
• siła grawitacji
• siła oporu powietrza, której wartość jest wprost proporcjonalna do wartości prędkości kropelki: Fop ∼ v
• siła elektryczna (wtedy, gdy pole elektryczne pomiędzy płytkami jest włączone).
Polecenie
2 punktyInformacja do zadań 10.1. i 10.2.
Kropelka, która w obszarze pomiędzy płytkami wytraciła poziomą składową prędkości na skutek działania siły oporu powietrza, może – zależnie od wartości natężenia pola elektrycznego pomiędzy płytkami – pozostawać w spoczynku, wznosić się lub opadać pionowo.
Przyjmij, że ruch kropelki opisujemy w układzie inercjalnym.
Kropelka, która początkowo poruszała się w obszarze pola elektrycznego, w wyniku działania siły oporu powietrza wyhamowała i pozostaje nieruchoma. Na nieruchomą kropelkę działają wtedy siła elektryczna oraz siła grawitacji.
Masa kropelki wynosi m = 6,53 ⋅ 10−14 kg, a natężenie pola elektrycznego działającego na kropelkę ma wartość E = 2,00 ⋅ 105 N/C. Przyjmij do obliczeń, że przyśpieszenie ziemskie ma wartość g = 9,81 m/s2.
Oblicz, jaką całkowitą wielokrotnością n ładunku elementarnego e jest ładunek tej kropelki.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
n = 20
Przykładowe rozwiązanie
Zapiszemy warunek równowagi sił:
Fg = Fe
Wykorzystamy wzór na siłę grawitacji, wzór na siłę elektryczną, wyrazimy ładunek kropli jako wielokrotność ładunku elementarnego i wykonamy obliczenia:
mg = qE
mg = neE
Schemat punktowania
poprawna metoda wyznaczenia wielokrotności ładunku elementarnego oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego.
zapisanie warunku równowagi sił, wykorzystanie wzoru na siłę elektryczną oraz wzoru na siłę grawitacji i wyrażenie ładunku kropli za pomocą ładunku elementarnego (może być to zapisane w postaci jednego równania: mg = neE lub kilku równań: Fg = Fe oraz Fg = mg oraz Fe = qE oraz q = ne)
LUB
– poprawna metoda obliczenia ładunku kropli oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego: q = 32 ⋅ 10−19 C.
brak spełnienia powyższych kryteriów.