Zadanie 8.1, matura maj 2021, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Uczniowie badali własności cienkich soczewek skupiających. Na ławie optycznej ustawiali jedną z dwóch soczewek skupiających S1 i S2 oraz małą, świecącą diodę LED. Diodę umieszczali w różnych miejscach przed soczewką. Ogniskowe soczewek S1 i S2 były różne.
Polecenie
2 punktyW pierwszym doświadczeniu uczniowie uzyskali na ekranie za pomocą soczewki S1 ostry obraz D’ świecącej diody D. Na rysunku 1. przedstawiono położenie diody D oraz położenie jej obrazu D’ względem osi optycznej soczewki S1 oraz względem ekranu.
Na rysunku 1. wyznacz konstrukcyjnie położenie soczewki S1 oraz położenie jednego z jej ognisk. Oznacz symbolem S1 położenie środka tej soczewki na osi optycznej, a symbolem F1 – położenie jednego z jej ognisk.
PowiększKorepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Poprawne rozwiązanie (według rysunków CKE):
W każdym sposobie środek soczewki S1 leży w punkcie przecięcia prostej łączącej D i D’ z osią optyczną (promień przechodzący przez środek soczewki nie zmienia kierunku): 6 kratek na prawo od diody D, 12 kratek przed ekranem. Soczewkę rysujemy w tym punkcie prostopadle do osi optycznej. Ognisko F1 leży na osi 4 kratki od S1 (po stronie ekranu albo po stronie diody).
Sposób 1. Promień wychodzący z D równolegle do osi optycznej po załamaniu w soczewce biegnie do D’; punkt przecięcia tego promienia z osią optyczną (za soczewką) to ognisko F1.
Sposób 2. Promień, który po załamaniu biegnie do D’ równolegle do osi optycznej, przed soczewką przechodził przez ognisko: prosta łącząca D z punktem soczewki leżącym na wysokości D’ przecina oś optyczną (przed soczewką) w ognisku F1.
Sposób 3. Dowolny promień wychodzący z D po załamaniu w soczewce biegnie do D’. Promień pomocniczy równoległy do niego, przechodzący przez środek soczewki, przecina promień załamany w płaszczyźnie ogniskowej (prostopadłej do osi optycznej); przecięcie tej płaszczyzny z osią optyczną to ognisko F1.
Schemat punktowania
poprawne wyznaczenie konstrukcyjne położenia soczewki S1 oraz poprawne wyznaczenie konstrukcyjne położenia jednego z jej ognisk.
poprawne wyznaczenie konstrukcyjne położenia soczewki S1
LUB
– poprawne oznaczenie położenia soczewki S1 bez konstrukcji oraz poprawne wyznaczenie konstrukcyjne położenia ogniska F1.
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Komentarz. Soczewka musi znaleźć się między D i D' na osi optycznej. Odległości powinny spełniać równanie soczewki. Ognisko powinno być między soczewką a obrazem (po stronie soczewki bliżej ekranu).