Zadanie 6.3, matura maj 2022, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
W doświadczeniu 1. ustaloną masę gazu doskonałego poddano najpierw przemianie izochorycznej ze stanu X do stanu Y, a następnie – przemianie izobarycznej ze stanu Y do stanu Z. W doświadczeniu 2. ustaloną masę gazu doskonałego poddano najpierw przemianie izobarycznej ze stanu X do stanu W, a następnie – przemianie izochorycznej ze stanu W do stanu Z.
W obu doświadczeniach użyto tego samego gazu doskonałego o takiej samej masie.
Na rysunkach 1. i 2. przedstawiono wykresy zależności ciśnienia p gazu od objętości V gazu w przemianach X → Y → Z oraz w przemianach X → W → Z. Osie na obu wykresach są wyskalowane tak samo.
Rysunek 1. (doświadczenie 1.)
PowiększRysunek 2. (doświadczenie 2.)
PowiększPolecenie
3 punktyCiepło molowe gazu (przy stałej objętości) użytego w obu doświadczeniach oznaczymy jako CV.
Wyprowadź wzór pozwalający wyznaczyć ciepło pobrane łącznie w przemianach X → Y → Z (w doświadczeniu 1.) tylko za pomocą wielkości: p1, V1, ciepła molowego CV oraz stałej gazowej R.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób 1. (wzory na ciepło w przemianach izochorycznej i izobarycznej):
∣QXYZ∣ = ∣QXY∣ + ∣QYZ∣ = nCV∣ΔTXY∣ + nCp∣ΔTYZ∣, gdzie Cp = CV + R
Z równania stanu nRT = pV:
X → Y (V = V1):
Y → Z (p = 3p1):
Sposób 2. (I zasada termodynamiki dla ciągu przemian X → Y → Z):
ΔUXYZ = ∣QXYZ∣ − ∣WXYZ∣, gdzie ΔUXYZ = nCV(TZ − TX)
Z równania stanu: ,
Praca siły parcia (tylko w przemianie izobarycznej): ∣WXYZ∣ = 3p1(3V1 − V1) = 6p1V1
Schemat punktowania
Zasady oceniania (dla rozwiązań sposobem 1.)
poprawna metoda wyprowadzenia wzoru na ciepło pobrane w przemianach X → Y → Z oraz podanie prawidłowej postaci wzoru, wyrażonego tylko za pomocą wielkości: p1, V1, CV, R.
spełnienie warunków opisanych w kryterium za 1 pkt oraz skorzystanie z równania stanu gazu dla przemiany izochorycznej X → Y i dla przemiany izobarycznej Y → Z oraz poprawne wyznaczenie przyrostów temperatur w jednej z przemian, np. zapisy (lub zapisy równoważne, ponad zapisy za 1 pkt): nR(TY − TX) = (3p1 − 2p1)V1 lub nR(TZ − TY) = 3p1(3V1 − V1)
zapisanie ciepła pobranego w przemianach X → Y → Z jako sumy ciepeł pobranych w przemianie izochorycznej X → Y i w przemianie izobarycznej Y → Z oraz zapisanie wyrażeń określających związek ciepeł pobranych w obu tych przemianach z przyrostami temperatur w tych przemianach, np. zapis (lub zapisy równoważne): ∣QXYZ∣ = nCV∣ΔTXY∣ + nCp∣ΔTYZ∣
LUB
– zapisanie ciepła pobranego w przemianach X → Y → Z jako sumy ciepeł pobranych w przemianie izochorycznej X → Y i w przemianie izobarycznej Y → Z oraz poprawne wyznaczenie przyrostów temperatur w jednej z przemian, np. zapisy (lub zapisy równoważne): QXYZ = QXY + QYZ oraz (nR(TY − TX) = (3p1 − 2p1)V1 lub nR(TZ − TY) = 3p1(3V1 − V1))
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Zasady oceniania (dla rozwiązań sposobem 2.)
poprawna metoda wyprowadzenia wzoru na ciepło pobrane w przemianach X → Y → Z oraz podanie prawidłowej postaci wzoru, wyrażonego tylko za pomocą wielkości: p1, V1, CV, R.
spełnienie warunków opisanych w obu kryteriach za 1 pkt (łącznie, tzn. wykorzystanie I zasady termodynamiki oraz wzoru z temperaturami na przyrost energii wewnętrznej oraz zapisanie wyrażenia na pracę) oraz wyznaczenie z równania stanu gazu temperatury gazu w stanie X i temperatury gazu w stanie Z, np. zapisy (lub zapisy równoważne): oraz oraz spełnione oba kryteria za 1 pkt
poprawne zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany od stanu X do stanu Z oraz zapisanie wyrażenia określającego związek między przyrostem energii wewnętrznej od stanu X do stanu Z a przyrostem temperatury od stanu X do stanu Z, np. zapis (lub zapisy równoważne): ΔUXYZ = ∣QXYZ∣ − ∣WXYZ∣ oraz ΔUXYZ = nCV(TZ − TX)
LUB
– poprawne zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany od stanu X do stanu Z oraz zapisanie wzoru pozwalającego wyznaczyć pracę siły parcia od stanu X do stanu Z za pomocą p1 i V1, np. zapis (lub zapisy równoważne): ΔUXYZ = ∣QXYZ∣ − ∣WXYZ∣ oraz ∣WXYZ∣ = 6p1V1
brak spełnienia powyższych kryteriów.