Zadanie 12.1, matura maj 2022, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne 37%Maj 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Izotop ołowiu 214Pb emituje cząstki beta minus w wyniku rozpadu promieniotwórczego. Detektor rejestruje i zlicza cząstki beta minus emitowane przez próbkę zawierającą ten izotop ołowiu. W tabeli poniżej zapisano łączną liczbę R cząstek beta minus zarejestrowanych przez detektor od chwili początkowej t = 0 do pewnej chwili czasu t. Przyjmij, że detektor rejestruje tylko cząstki emitowane przez badany izotop ołowiu 214Pb.

t, min04080120160200240280
R01275174919031966198619961998
Rysunek – układ współrzędnych (t, R), pusta siatka milimetrowa, oś pionowa: R, od 0 do 2000, oś pozioma: t, min, od 0 do 280Powiększ
Rysunek – układ współrzędnych (t, R), pusta siatka milimetrowa, oś pionowa: R, od 0 do 2000, oś pozioma: t, min, od 0 do 280

Polecenie

3 punkty

W powyższym układzie współrzędnych (t, R) narysuj wykres zależności R(t) oraz wyznacz czas T12T_{\frac{1}{2}} połowicznego rozpadu izotopu ołowiu 214Pb.

W tym celu zaznacz punkty pomiarowe, a następnie wykreśl krzywą ciągłą. Wykres narysuj dla przedziału czasu od t = 0 do t = 290 min. Przedstaw (słownie lub za pomocą oznaczeń na wykresie) tok rozumowania prowadzący do wyznaczenia T12T_{\frac{1}{2}}.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

T12≈27T_{\frac{1}{2}} \approx 27 min (akceptowany wynik z przedziału od 26 min do 30 min)

Na wykresie: naniesione punkty pomiarowe z tabeli i poprowadzona przez nie gładka krzywa ciągła R(t) dla t od 0 do 290 min.

Tok rozumowania: z wykresu wynika, że liczba wszystkich jąder, które uległy rozpadowi, jest równa 2000. Po czasie t=T12t = T_{\frac{1}{2}} od chwili t = 0 rozpadnie się 1000 jąder. Odczytujemy z wykresu argument t, dla którego R(t) = 1000 (np. pozioma linia przy R = 1000 do krzywej i pionowa do osi czasu): t=T12≈27t = T_{\frac{1}{2}} \approx 27 min.

Schemat punktowania

3 pkt

poprawne naniesienie punktów pomiarowych na wykres oraz poprawne narysowanie wykresu funkcji R(t) (w postaci gładkiej krzywej ciągłej) oraz stwierdzenie na podstawie wykresu (lub po prostu zaznaczenie na wykresie), że połowa z liczby jąder, które się rozpadły, jest równa 1000, oraz poprawne odczytanie z wykresu argumentu dla wartości 1000 i zapisanie wyniku mieszczącego się w przedziale od T12=26T_{\frac{1}{2}} = 26 min do T12=30T_{\frac{1}{2}} = 30 min.

2 pkt

poprawne naniesienie punktów pomiarowych na wykres oraz poprawne narysowanie wykresu funkcji R(t) (w postaci gładkiej krzywej ciągłej) oraz stwierdzenie na podstawie wykresu, że połowa z liczby jąder, które się rozpadły, jest równa 1000

LUB

– stwierdzenie na podstawie wyników podanych w tabeli (bez narysowania wykresu), że połowa z liczby jąder, które się rozpadły, jest równa 1000, oraz oszacowanie liniowe (np. za pomocą proporcji) na podstawie pierwszego punktu pomiarowego tabeli, że T12≈31T_{\frac{1}{2}} \approx 31 min, np. zapisy: 127540=1000x  ⇒  x=T12=31\frac{1275}{40} = \frac{1000}{x} \;\Rightarrow\; x = T_{\frac{1}{2}} = 31 min

LUB

– poprawne naniesienie punktów pomiarowych na wykres oraz niepoprawne narysowanie wykresu w postaci krzywej łamanej (składającej się fragmentami z odcinków) oraz oszacowanie na podstawie sporządzonego wykresu czasu połowicznego rozpadu.

1 pkt

poprawne naniesienie punktów pomiarowych na wykres (co najmniej siedmiu) oraz poprawne narysowanie wykresu funkcji R(t) (w postaci gładkiej krzywej ciągłej)

LUB

– stwierdzenie na podstawie wyników podanych w tabeli (bez narysowania wykresu), że połowa z liczby jąder, które się rozpadły, jest równa 1000.

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Uwaga dodatkowa: jeżeli zdający narysuje wykres w postaci krzywej ciągłej gładkiej, przechodzącej przez wszystkie punkty pomiarowe, i na podstawie tej krzywej odczyta czas połowicznego rozpadu, który nieznacznie wychodzi poza przedział [26 min, 30 min], to otrzymuje maksymalną liczbę punktów.

Komentarz. Klucz dopuszcza rozwiazania bez wykresu, z szacowaniem liniowym. Wazne jest stwierdzenie, ze rozpada sie 1000 jadr i odczytanie czasu z wykresu lub oszacowanie. Przedzial 26–30 min jest zaakceptowany.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.