Zadanie 5.3, matura maj 2022, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Ciężarek o masie m = 0,15 kg zawieszony na sprężynie wykonuje drgania w kierunku pionowym w układzie inercjalnym, w ziemskim polu grawitacyjnym. Na poniższym rysunku przedstawiono wykres zależności stosunku od czasu, gdzie:
Fs oznacza wartość siły, z jaką sprężyna działa na ciężarek,
Fg oznacza wartość siły grawitacji działającej na ciężarek.
PowiększPrzyjmij model zjawiska, w którym:
• zakładamy, że sprężyna jest idealnie sprężysta
• pomijamy opory ruchu
• pomijamy masę sprężyny
• przyśpieszenie ziemskie wynosi g = 9,8 m/s2.
Polecenie
4 punktyOblicz amplitudę wychylenia ciężarka z położenia równowagi sił podczas ruchu drgającego. Wynik liczbowy podaj zaokrąglony do dwóch cyfr znaczących.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
A ≈ 0,032 m = 3,2 cm
Przykładowe rozwiązanie (sposób 1.):
Związek między przyśpieszeniem maksymalnym a amplitudą w ruchu drgającym: amax = Aω2, stąd , gdzie T = 0,8 s (odczyt z wykresu).
Przyśpieszenie maksymalne jest osiągane w skrajnych położeniach, gdy siła wypadkowa jest maksymalna. Dla największej siły sprężystości (zwrot przeciwny do siły grawitacji): mamax = Fs max − Fg
Z wykresu Fs max = 1,2Fg, czyli Fw max = 1,2Fg − Fg = 0,2Fg
mamax = 0,2mg ⇒ amax = 0,2g
Sposób 2. (z obliczonym w zadaniu 5.2 współczynnikiem k):
Fw max = Fs max − Fg = 0,2Fg, a siła wypadkowa ma charakter siły harmonicznej: Fw max = kA
Sposób 3.: wydłużenie w położeniu równowagi kx0 = mg;
Schemat punktowania
Zasady oceniania (dla rozwiązań sposobem 1.)
poprawna metoda obliczenia amplitudy wychylenia ciężarka w ruchu drgającym oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką, zaokrąglonego do dwóch cyfr znaczących.
poprawna metoda wyznaczenia przyśpieszenia maksymalnego (tzn. zastosowanie drugiej zasady dynamiki z poprawnie wyznaczoną siłą wypadkową) i zapisanie tego przyśpieszenia w postaci amax = 0,2g oraz zapisanie poprawnego związku między przyśpieszeniem maksymalnym a amplitudą wychylenia w ruchu drgającym oraz podanie wartości liczbowej okresu, określonej na podstawie wykresu, np. zapisy: amax = 0,2g oraz oraz T = 0,8 s
poprawna metoda wyznaczenia przyśpieszenia maksymalnego (tzn. zastosowanie drugiej zasady dynamiki z poprawnie wyznaczoną siłą wypadkową, np. zapis mamax = 0,2Fg) i zapisanie tego przyśpieszenia w postaci amax = 0,2g
LUB
– zapisanie drugiej zasady dynamiki z poprawnym uwzględnieniem siły sprężystości i siły grawitacji oraz zapisanie poprawnego związku między przyśpieszeniem maksymalnym amax a amplitudą A wychylenia w ruchu drgającym, np. zapisy (ma = Fs − Fg albo ma = Fg − Fs) oraz
wyznaczenie i zapisanie maksymalnej siły wypadkowej działającej na ciężarek w postaci Fw max = 0,2mg (akceptowalny zapis: Fw max = 0,2Fg)
LUB
– zapisanie drugiej zasady dynamiki (z poprawnym uwzględnieniem siły sprężystości i siły grawitacji) w postaci mamax = Fs max − Fg albo mamax = Fg − Fs min (akceptowalne zapisy: ma = Fs − Fg albo ma = Fg − Fs)
LUB
– zapisanie poprawnego związku między przyśpieszeniem maksymalnym amax a amplitudą A wychylenia w ruchu drgającym oraz podanie wartości liczbowej okresu, określonej na podstawie wykresu, np. zapisy oraz T = 0,8 s
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Zasady oceniania (dla rozwiązań sposobami 2. lub 3.)
poprawna metoda obliczenia amplitudy wychylenia ciężarka w ruchu drgającym oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką, zaokrąglonego do dwóch cyfr znaczących.
poprawne wyprowadzenie i zapisanie równania kA = 0,2mg oraz wykorzystanie do obliczeń wartości wcześniej obliczonego k (kA = 0,2mg oraz ) albo ( wynik dla błędnego k)
LUB
– poprawne wyprowadzenie i zapisanie równania kA + mg = 1,2mg (lub równoważnego) oraz wykorzystanie do obliczeń wartości wcześniej obliczonego k ( oraz ) albo ( wynik dla błędnego k)
LUB
– zapisanie wzorów na maksymalne i minimalne wydłużenie sprężyny od długości swobodnej oraz zapisanie związku między tymi wydłużeniami a amplitudą oraz związków między ekstremalnymi wartościami siły sprężystości a siłą grawitacji: Fs max = kxmax oraz Fs min = kxmin oraz xmax − xmin = 2A oraz Fs max = 1,2mg oraz Fs min = 0,8mg
wyznaczenie i zapisanie maksymalnej siły wypadkowej działającej na ciężarek w postaci Fw max = 0,2Fg oraz zapisanie siły wypadkowej za pomocą wzoru na siłę harmoniczną (z użyciem amplitudy drgań): Fw max = 0,2Fg oraz Fw max = kA
LUB
– poprawne zapisanie wzoru na maksymalną siłę sprężystości oraz wykorzystanie ilorazu maksymalnej siły sprężystości i siły grawitacji oraz warunku równowagi siły grawitacji i siły sprężystości w położeniu równowagi: Fs max = k(A + x0) oraz oraz mg = kx0
LUB
– zapisanie wzorów na maksymalne i minimalne wydłużenie sprężyny od długości swobodnej oraz zapisanie związku między tymi wydłużeniami a amplitudą (albo związków między ekstremalnymi wartościami siły sprężystości a siłą grawitacji): (Fs max = kxmax oraz Fs min = kxmin) oraz (xmax − xmin = 2A albo (Fs max = 1,2mg oraz Fs min = 0,8mg))
wyznaczenie i zapisanie maksymalnej siły wypadkowej działającej na ciężarek w postaci Fw max = 0,2mg (akceptowalny zapis: Fw max = 0,2Fg)
LUB
– zapisanie, że maksymalna siła wypadkowa ma charakter siły harmonicznej, oraz określenie maksymalnej siły wypadkowej jako różnicy maksymalnej siły sprężystości i siły grawitacji: Fw max = kA oraz Fw max = Fs max − Fg
LUB
– poprawne zapisanie wzoru na maksymalną siłę sprężystości oraz wykorzystanie ilorazu maksymalnej siły sprężystości i siły grawitacji: Fs max = k(A + x0) oraz
LUB
– zapisanie wzorów na maksymalne i minimalne wydłużenie sprężyny od długości swobodnej: Fs max = kxmax oraz Fs min = kxmin
brak spełnienia powyższych kryteriów.