Zadanie 7.2, matura maj 2022, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne 29%Maj 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Podczas misji badawczej o nazwie STEREO dwie sondy: A i B poruszają się po orbitach dookoła Słońca jedynie pod wpływem jego grawitacji. Przyjmij, że sonda A porusza się po orbicie kołowej o promieniu rA = 0,962 au (jednostki astronomicznej), a sonda B porusza się po orbicie kołowej o promieniu rB = 1,043 au. Okres obiegu sondy A dookoła Słońca wynosi TA = 344 dób ziemskich. Obie sondy oraz Ziemia obiegają Słońce w tę samą stronę, a ich orbity leżą w jednej płaszczyźnie.

W pewnej chwili t0 sondy A i B, Ziemia (Z) oraz Słońce (S) ułożyły się wzdłuż jednej prostej (zobacz rysunek 1.).

Rysunek 1., Słońce S w środku trzech współśrodkowych orbit kołowych; sondy B, Ziemia Z i sonda A leżą na jednej prostej przechodzącej przez S, strzałka wskazuje kierunek obieguPowiększ
Rysunek 1., Słońce S w środku trzech współśrodkowych orbit kołowych; sondy B, Ziemia Z i sonda A leżą na jednej prostej przechodzącej przez S, strzałka wskazuje kierunek obiegu

Polecenie

3 punkty

Oblicz miarę kąta α między promieniami wodzącymi sondy A oraz Ziemi po roku ziemskim od chwili t0 (zobacz rysunek 2.).

Rysunek 2., fragmenty trzech orbit wokół Słońca S; Ziemia Z, sonda A i sonda B na swoich orbitach, promienie wodzące poprowadzone od S, kąt α zaznaczony między promieniami wodzącymi sondy A i Ziemi, strzałka wskazuje kierunek obieguPowiększ
Rysunek 2., fragmenty trzech orbit wokół Słońca S; Ziemia Z, sonda A i sonda B na swoich orbitach, promienie wodzące poprowadzone od S, kąt α zaznaczony między promieniami wodzącymi sondy A i Ziemi, strzałka wskazuje kierunek obiegu

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

α ≈ 22° ≈ 0,12π rad ≈ 0,38 rad

Sposób 1. Kąt zakreślony przez promień wodzący sondy A w ciągu roku ziemskiego TZ: αA=ωATZ=2πTATZ=2π rad⋅365 doˊb344 doby≈2,12π rad≈382∘\alpha_A = \omega_A T_Z = \frac{2\pi}{T_A} T_Z = 2\pi\ \mathrm{rad} \cdot \frac{365\ \text{dób}}{344\ \text{doby}} \approx 2{,}12\pi\ \mathrm{rad} \approx 382^\circ

Promień wodzący Ziemi zakreśla w tym czasie kąt pełny: αZ = 2π rad = 360°

α = αA − αZ ≈ 382° − 360° ≈ 22°

Sposób 2. Obwód orbity A: OA = 2πrA ≈ 2 ⋅ 3,14 ⋅ 0,962 au ≈ 6,04 au

Prędkość sondy A: vA=OATA≈6,04 au344 doby≈0,0176 audobav_A = \frac{O_A}{T_A} \approx \frac{6{,}04\ \mathrm{au}}{344\ \text{doby}} \approx 0{,}0176\ \frac{\mathrm{au}}{\text{doba}}

Droga w ciągu roku ziemskiego: sA=vATZ≈0,01756 audoba⋅365 doˊb≈6,41 aus_A = v_A T_Z \approx 0{,}01756\ \frac{\mathrm{au}}{\text{doba}} \cdot 365\ \text{dób} \approx 6{,}41\ \mathrm{au}

Δl = sA − OA ≈ 6,41 au − 6,04 au = 0,37 au

α=ΔlrA≈0,37 au0,962 au≈0,38 rad\alpha = \frac{\Delta l}{r_A} \approx \frac{0{,}37\ \mathrm{au}}{0{,}962\ \mathrm{au}} \approx 0{,}38\ \mathrm{rad}

Schemat punktowania

Zasady oceniania (dla rozwiązań sposobem 1.)

3 pkt

poprawna metoda obliczenia kąta, o jaki rozejdą się promienie wodzące sondy A i Ziemi, oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego wyrażonego w stopniach lub radianach (α ≈ 22° ≈ 0,12π rad ≈ 0,38 rad).

2 pkt

zapisanie związku między kątem, jaki zakreśli promień wodzący sondy A w czasie roku ziemskiego, a okresami obiegu dookoła Słońca sondy A i Ziemi oraz zapisanie kąta α jako różnicy: kąta, jaki zakreśli promień wodzący sondy A, i kąta, jaki zakreśli promień wodzący Ziemi, oraz podanie tego kąta dla Ziemi, np. zapisy równoważne poniższym: αA=2πTA⋅TZ\alpha_A = \frac{2\pi}{T_A} \cdot T_Z oraz α = αA − αZ oraz αZ = 2π (lub 360°)

LUB

– poprawna metoda obliczenia kąta, jaki zakreśli promień wodzący sondy A w ciągu roku ziemskiego, i podanie prawidłowego wyniku liczbowego wyrażonego w stopniach lub radianach, np. zapis: αA=2π rad⋅365 doˊb344 doby≈2,12π rad≈6,67 rad≈381,6∘\alpha_A = 2\pi\ \mathrm{rad} \cdot \frac{365\ \text{dób}}{344\ \text{doby}} \approx 2{,}12\pi\ \mathrm{rad} \approx 6{,}67\ \mathrm{rad} \approx 381{,}6^\circ

1 pkt

zapisanie związku między kątem, jaki zakreśli promień wodzący sondy A w czasie roku ziemskiego, a okresami obiegu dookoła Słońca sondy A i Ziemi, np. zapis αA=2πTA⋅TZ\alpha_A = \frac{2\pi}{T_A} \cdot T_Z

LUB

– zapisanie kąta α jako różnicy: kąta, jaki zakreśli promień wodzący sondy A, i kąta, jaki zakreśli promień wodzący Ziemi, oraz podanie tego kąta dla Ziemi, np. zapisy α = αA − αZ oraz αZ = 2π (lub 360°)

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Zasady oceniania (dla rozwiązań sposobem 2.)

3 pkt

poprawna metoda obliczenia kąta, o jaki rozejdą się promienie wodzące sondy A i Ziemi, oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego wyrażonego w stopniach lub radianach (α ≈ 22° ≈ 0,12π rad ≈ 0,38 rad).

2 pkt

zapisanie wyrażenia (lub wyrażeń równoważnych) pozwalającego obliczyć drogę na orbicie A, jaką przebędzie sonda A w ciągu roku ziemskiego, oraz zapisanie różnicy drogi, jaką przebędzie sonda A w czasie roku ziemskiego, i obwodu orbity A oraz zapisanie związku między tą różnicą a kątem α, np. zapisy (lub zapisy równoważne): sA=2πrATA⋅TZs_A = \frac{2\pi r_A}{T_A} \cdot T_Z oraz Δl = sA − OA oraz α=ΔlrA\alpha = \frac{\Delta l}{r_A}

LUB

– poprawna metoda obliczenia drogi sA, jaką przebędzie sonda A w ciągu roku ziemskiego, np. zapis: sA=vATZ≈2⋅3,14⋅0,962 au344 doby⋅365 doˊb≈0,01756 audoba⋅365 doˊb≈6,41 aus_A = v_A T_Z \approx \frac{2 \cdot 3{,}14 \cdot 0{,}962\ \mathrm{au}}{344\ \text{doby}} \cdot 365\ \text{dób} \approx 0{,}01756\ \frac{\mathrm{au}}{\text{doba}} \cdot 365\ \text{dób} \approx 6{,}41\ \mathrm{au}

1 pkt

zapisanie wyrażenia (lub wyrażeń równoważnych) pozwalającego obliczyć drogę na orbicie A, jaką przebędzie sonda A w ciągu roku ziemskiego, np. zapisy: sA=2πrATA⋅TZs_A = \frac{2\pi r_A}{T_A} \cdot T_Z albo (lA = vATZ oraz vA=OATA=2πrATAv_A = \frac{O_A}{T_A} = \frac{2\pi r_A}{T_A})

LUB

– zapisanie różnicy drogi, jaką przebędzie sonda A w czasie roku ziemskiego, i obwodu orbity A oraz zapisanie związku między tą różnicą a kątem α: Δl = sA − OA oraz α=ΔlrA\alpha = \frac{\Delta l}{r_A}

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Uwaga dodatkowa: wynik może być podany w radianach lub w stopniach. W przypadku wyniku podanego w radianach dopuszcza się pozostawienie symbolu π mnożącego liczbę (np. 0,12π).

Komentarz. Wynik może być podany w radianach lub w stopniach. W przypadku wyniku podanego w radianach dopuszcza się pozostawienie symbolu π mnożącego liczbę (np. 0,12π).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.