Zadanie 11.1, matura maj 2022, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne 34%Maj 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

W zamkniętym pojemniku znajduje się gaz, który jest mieszaniną wodoru i helu. Gaz ten pobudzono do świecenia, a następnie zarejestrowano jego widmo emisyjne. Na rysunku poniżej przedstawiono zarejestrowane w zakresie długości fal światła widzialnego linie widmowe helu oraz wodoru. Na osi pod widmem oznaczono długość fali elektromagnetycznej.

Rysunek, widmo emisyjne mieszaniny wodoru i helu, pionowe linie widmowe nad osią długości fali λ, nm, z podziałką od 400 do 700Powiększ
Rysunek, widmo emisyjne mieszaniny wodoru i helu, pionowe linie widmowe nad osią długości fali λ, nm, z podziałką od 400 do 700

Wiadomo, że atom wodoru emituje światło widzialne podczas przeskoków elektronu z poziomów energetycznych 3, 4, 5 i 6 na poziom energetyczny 2.

W zadaniach 11.1.–11.2. pomiń odrzut atomu przy emisji/absorpcji fotonu.

Polecenie

3 punkty

Na rysunku przedstawiającym widmo zidentyfikuj jedną z linii widmowych, która pochodzi od wodoru. Zapisz niezbędne obliczenia, które pozwalają zidentyfikować tę linię. Postaw znak X na zidentyfikowanej linii.

Przyjmij do obliczeń:

h ≈ 6,626 ⋅ 10−34 J ⋅ s (stała Plancka),

c ≈ 2,998 ⋅ 108 m/s (wartość prędkości światła w próżni),

e ≈ 1,602 ⋅ 10−19 C (ładunek elektryczny elementarny),

E1 ≈ −13,61 eV (energia stanu podstawowego atomu wodoru).

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Jedna z linii wodoru: λ32 ≈ 656 nm (przejście 3 → 2) albo λ42 ≈ 486 nm (4 → 2) albo λ52 ≈ 434 nm (5 → 2) albo λ62 ≈ 410 nm (6 → 2), z zaznaczeniem znakiem X linii widmowej przy tej długości fali.

Przykładowe rozwiązanie (przejście 3 → 2):

Z zasady zachowania energii: E3 − E2 = Efot

Ze wzorów na energię elektronu w atomie wodoru, wzoru Plancka i związku c = λ32f32: E132−E122=hf32\frac{E_1}{3^2} - \frac{E_1}{2^2} = hf_{32}, czyli E1(132−122)=hcλ32E_1\left(\frac{1}{3^2} - \frac{1}{2^2}\right) = \frac{hc}{\lambda_{32}}

λ32=hcE1(132−122)=6,626⋅10−34 J⋅s⋅2,998⋅108 ms−13,61⋅1,602⋅10−19 J⋅(132−122)≈6,56⋅10−7 m≈656 nm\lambda_{32} = \frac{hc}{E_1\left(\frac{1}{3^2} - \frac{1}{2^2}\right)} = \frac{6{,}626 \cdot 10^{-34}\ \mathrm{J \cdot s} \cdot 2{,}998 \cdot 10^{8}\ \frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}}{-13{,}61 \cdot 1{,}602 \cdot 10^{-19}\ \mathrm{J} \cdot \left(\frac{1}{3^2} - \frac{1}{2^2}\right)} \approx 6{,}56 \cdot 10^{-7}\ \mathrm{m} \approx 656\ \mathrm{nm}

Analogicznie dla pozostałych przejść: λn2=hcE1(1n2−122)\lambda_{n2} = \frac{hc}{E_1\left(\frac{1}{n^2} - \frac{1}{2^2}\right)}.

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia długości fali fotonu emitowanego podczas przejścia n∈{3,4,5,6}→2n \in \{3,4,5,6\} \rightarrow 2 oraz podanie poprawnego wyniku liczbowego oraz zaznaczenie odpowiadającej linii widmowej na rysunku.

2 pkt

zastosowanie zasady zachowania energii układu atom–foton dla przejścia n∈{3,4,5,6}→2n \in \{3,4,5,6\} \rightarrow 2 oraz zastosowanie wzorów na energie elektronu w atomie wodoru dla rozważanych stanów, oraz zastosowanie wzoru Plancka na energię fotonu oraz wyrażenie częstotliwości fotonu poprzez długość fali, oraz podstawienie wszystkich wartości liczbowych stałych, np. zapisy (lub zapisy równoważne): −13,61 eV9−−13,61 eV4=6,626⋅10−34 J⋅s⋅2,998⋅108 m/sλ\frac{-13{,}61\ \mathrm{eV}}{9} - \frac{-13{,}61\ \mathrm{eV}}{4} = \frac{6{,}626 \cdot 10^{-34}\ \mathrm{J \cdot s} \cdot 2{,}998 \cdot 10^{8}\ \mathrm{m/s}}{\lambda}

LUB

– poprawna metoda wyprowadzenia wzoru pozwalającego obliczyć długość fali fotonu emitowanego podczas przejścia n∈{3,4,5,6}→2n \in \{3,4,5,6\} \rightarrow 2 oraz zapisanie tego wzoru w postaci równania, w którym po lewej stronie jest tylko długość fali, np. λn2=hcE1(1n2−122)\lambda_{n2} = \frac{hc}{E_1\left(\frac{1}{n^2} - \frac{1}{2^2}\right)}

LUB

– obliczenie energii fotonu emitowanego podczas przejścia n∈{3,4,5,6}→2n \in \{3,4,5,6\} \rightarrow 2 (wystarczy w eV) oraz zastosowanie wzoru Plancka na energię fotonu (wystarczy wzór z częstotliwością), np. zapis: hf32=−13,61 eV9−−13,61 eV4≈1,89 eVhf_{32} = \frac{-13{,}61\ \mathrm{eV}}{9} - \frac{-13{,}61\ \mathrm{eV}}{4} \approx 1{,}89\ \mathrm{eV}

1 pkt

zastosowanie zasady zachowania energii układu atom–foton dla procesu przejścia elektronu z poziomu energetycznego n∈{3,4,5,6}n \in \{3,4,5,6\} na poziom n = 2 oraz zastosowanie wzorów na energie elektronu w atomie wodoru dla rozważanych stanów, np. zapisy: E3 − E2 = Efot oraz E2=E14E_2 = \frac{E_1}{4} oraz E3=E19E_3 = \frac{E_1}{9}

LUB

– zastosowanie zasady zachowania energii układu atom–foton dla procesu przejścia elektronu z poziomu energetycznego n∈{3,4,5,6}n \in \{3,4,5,6\} na poziom n = 2 oraz zastosowanie wzoru Plancka na energię fotonu oraz wyrażenie częstotliwości fotonu poprzez długość fali, np. zapis: E3−E2=hcλE_3 - E_2 = \frac{hc}{\lambda}

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Komentarz. Uczen musi wybrac jedno z czterech mozliwych przejsc (3→2, 4→2, 5→2 lub 6→2) i obliczyc odpowiadajaca mu dlugosc fali. Obliczenia moga byc wykonane kilkoma rownorzednymi sposobami. Wynik musi mieszczac sie w rozsadnym przedziale dla wybranego przejscia.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.