Zadanie 29, matura czerwiec 2016, matematyka podstawowa

2 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Dany jest trapez prostokątny ABCD o podstawach AB i CD oraz wysokości AD. Dwusieczna kąta ABC przecina ramię AD w punkcie E oraz dwusieczną kąta BCD w punkcie F (zobacz rysunek).

trapez prostokątny ABCD z kątem prostym przy A, dwusieczna kąta ABC przecinająca AD w punkcie E i dwusieczną kąta BCD w punkcie FPowiększ
trapez prostokątny ABCD z kątem prostym przy A, dwusieczna kąta ABC przecinająca AD w punkcie E i dwusieczną kąta BCD w punkcie F

Wykaż, że w czworokącie CDEF sumy miar przeciwległych kątów są sobie równe.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I sposób rozwiązania

Półproste BF i CF to dwusieczne kątów ABC i BCD przy ramieniu BC trapezu ABCD. Oznaczmy zatem miary tych kątów odpowiednio 2α i 2β (na rysunku przy wierzchołku B dwa kąty α, przy wierzchołku C dwa kąty β).

Suma miar kątów trapezu przy jego ramieniu jest równa 180°, więc

2α + 2β = 180°,

α + β = 90°.

Suma miar kątów trójkąta jest równa 180°, więc miara kąta BFC jest równa

∣∢BFC∣=180∘−(α+β)=180∘−90∘=90∘|\sphericalangle BFC|=180^\circ-(\alpha+\beta)=180^\circ-90^\circ=90^\circ.

Stąd wynika, że

∣∢CFE∣=180∘−∣∢BFC∣=180∘−90∘=90∘|\sphericalangle CFE|=180^\circ-|\sphericalangle BFC|=180^\circ-90^\circ=90^\circ.

Kąt CDE jest prosty, gdyż trapez jest prostokątny, więc suma miar przeciwległych kątów CDE i CFE czworokąta CDEF jest równa

∣∢CDE∣+∣∢CFE∣=90∘+90∘=180∘|\sphericalangle CDE|+|\sphericalangle CFE|=90^\circ+90^\circ=180^\circ.

Suma miar kątów czworokąta jest równa 360°, więc suma miar dwóch pozostałych kątów czworokąta CDEF jest równa

∣∢DCF∣+∣∢DEF∣=360∘−180∘=180∘|\sphericalangle DCF|+|\sphericalangle DEF|=360^\circ-180^\circ=180^\circ.

Zatem ∣∢CDE∣+∣∢CFE∣=∣∢DCF∣+∣∢DEF∣|\sphericalangle CDE|+|\sphericalangle CFE|=|\sphericalangle DCF|+|\sphericalangle DEF|, co kończy dowód.

II sposób rozwiązania

Półproste BF i CF to dwusieczne kątów ABC i BCD przy ramieniu BC trapezu ABCD. Oznaczmy zatem miary tych kątów odpowiednio 2α i 2β (na rysunku G to punkt przecięcia prostej CF z podstawą AB).

Proste AB i CD są równoległe, więc naprzemianległe kąty BGC i DCG są równe, czyli

∣∢BGC∣=β|\sphericalangle BGC|=\beta.

Zatem trójkąt BCG jest równoramienny. Stąd i z równości kątów CBF i GBF wynika z kolei, że trójkąty BCF i BFG są przystające. Zatem ich kąty przy wierzchołku F są równe. Są to jednak kąty przyległe, więc są to kąty proste. W rezultacie

∣∢CFE∣=180∘−∣∢BFC∣=180∘−90∘=90∘|\sphericalangle CFE|=180^\circ-|\sphericalangle BFC|=180^\circ-90^\circ=90^\circ.

Dalsza część dowodu przebiega tak, jak w I sposobie.

III sposób rozwiązania

Półproste BF i CF to dwusieczne kątów ABC i BCD przy ramieniu BC trapezu ABCD. Oznaczmy zatem miary tych kątów odpowiednio 2α i 2β.

Trójkąt ABE jest prostokątny, więc ∣∢BEA∣=90∘−α|\sphericalangle BEA|=90^\circ-\alpha. Zatem

∣∢DEF∣=180∘−∣∢BEA∣=180∘−(90∘−α)=90∘+α|\sphericalangle DEF|=180^\circ-|\sphericalangle BEA|=180^\circ-(90^\circ-\alpha)=90^\circ+\alpha.

Suma miar przeciwległych kątów DEF i DCF w czworokącie CDEF jest zatem równa

(1) ∣∢DEF∣+∣∢DCF∣=(90∘+α)+β=90∘+α+β|\sphericalangle DEF|+|\sphericalangle DCF|=(90^\circ+\alpha)+\beta=90^\circ+\alpha+\beta.

Kąt CFE jest kątem zewnętrznym trójkąta CBF, więc

∣∢CFE∣=α+β|\sphericalangle CFE|=\alpha+\beta.

Kąt EDC jest prosty, gdyż trapez jest prostokątny, więc suma miar przeciwległych kątów CDE i CFE czworokąta CDEF jest równa

∣∢CDE∣+∣∢CFE∣=90∘+α+β|\sphericalangle CDE|+|\sphericalangle CFE|=90^\circ+\alpha+\beta.

Stąd i z (1) otrzymujemy ∣∢DEF∣+∣∢DCF∣=∣∢CDE∣+∣∢CFE∣|\sphericalangle DEF|+|\sphericalangle DCF|=|\sphericalangle CDE|+|\sphericalangle CFE|. To kończy dowód.

Schemat punktowania

Schemat punktowania I i II sposobu rozwiązania

1 pkt

gdy zdający wyznaczy miarę kąta BFC: 90° i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.

2 pkt

gdy zdający przeprowadzi pełny dowód.

Schemat punktowania III sposobu rozwiązania

1 pkt

gdy zdający wyznaczy miary kątów przy wierzchołkach E i F czworokąta CDEF w zależności od α i β: ∣∢AEB∣=90∘−α|\sphericalangle AEB|=90^\circ-\alpha, ∣∢CFE∣=α+β|\sphericalangle CFE|=\alpha+\beta i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.

2 pkt

gdy zdający przeprowadzi pełny dowód.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.