Zadanie 30, matura czerwiec 2016, matematyka podstawowa

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

W trójkącie ABC dane są długości boków ∣AB∣ = 15 i ∣AC∣ = 12 oraz cos⁡α=45\cos \alpha = \frac{4}{5}, gdzie α=∢BAC\alpha = \sphericalangle BAC. Na bokach AB i AC tego trójkąta obrano punkty odpowiednio D i E takie, że ∣BD∣ = 2∣AD∣ i ∣AE∣ = 2∣CE∣ (zobacz rysunek).

trójkąt ABC z zaznaczonym kątem α przy wierzchołku A, punkt D na boku AB, punkt E na boku AC, odcinek DEPowiększ
trójkąt ABC z zaznaczonym kątem α przy wierzchołku A, punkt D na boku AB, punkt E na boku AC, odcinek DE

Oblicz pole

a) trójkąta ADE.

b) czworokąta BCED.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: a) PADE = 12, b) PBCDE = 42.

Rozwiązanie I sposób

Ponieważ ∣BD∣ = 2∣AD∣ i ∣AE∣ = 2∣CE∣ oraz ∣AB∣ = 15 i ∣AC∣ = 12, więc

∣AD∣=13∣AB∣=13⋅15=5|AD|=\frac{1}{3}|AB|=\frac{1}{3}\cdot 15=5 oraz ∣AE∣=23∣AC∣=23⋅12=8|AE|=\frac{2}{3}|AC|=\frac{2}{3}\cdot 12=8.

Z jedynki trygonometrycznej otrzymujemy

sin⁡α=1−cos⁡2α=1−(45)2=1−1625=35\sin\alpha=\sqrt{1-\cos^2\alpha}=\sqrt{1-\left(\frac{4}{5}\right)^2}=\sqrt{1-\frac{16}{25}}=\frac{3}{5}.

Zatem pole trójkąta ABC jest równe

PABC=12⋅∣AB∣⋅∣AC∣⋅sin⁡α=12⋅15⋅12⋅35=54P_{ABC}=\frac{1}{2}\cdot|AB|\cdot|AC|\cdot\sin\alpha=\frac{1}{2}\cdot 15\cdot 12\cdot\frac{3}{5}=54,

a pole trójkąta ADE jest równe

PADE=12⋅∣AD∣⋅∣AE∣⋅sin⁡α=12⋅5⋅8⋅35=12P_{ADE}=\frac{1}{2}\cdot|AD|\cdot|AE|\cdot\sin\alpha=\frac{1}{2}\cdot 5\cdot 8\cdot\frac{3}{5}=12.

Zatem pole czworokąta BCDE jest równe

PBCDE = PABC − PADE = 54 − 12 = 42.

Rozwiązanie II sposób

Poprowadźmy wysokość CF trójkąta ABC oraz wysokość EG trójkąta ADE (na rysunku ∣CF∣ = h, ∣EG∣ = p, punkty G i F leżą na boku AB).

Z trójkąta prostokątnego AFC otrzymujemy

cos⁡α=∣AF∣∣AC∣\cos\alpha=\frac{|AF|}{|AC|}, czyli 45=∣AF∣12\frac{4}{5}=\frac{|AF|}{12}.

Stąd ∣AF∣=485|AF|=\frac{48}{5}.

Z twierdzenia Pitagorasa natomiast

∣AC∣2 = ∣AF∣2 + ∣CF∣2,

122=(485)2+h212^2=\left(\frac{48}{5}\right)^2+h^2.

Stąd h=122−(485)2=365h=\sqrt{12^2-\left(\frac{48}{5}\right)^2}=\frac{36}{5}.

Pole trójkąta ABC jest zatem równe

PABC=12⋅∣AB∣⋅h=12⋅15⋅365=54P_{ABC}=\frac{1}{2}\cdot|AB|\cdot h=\frac{1}{2}\cdot 15\cdot\frac{36}{5}=54.

Trójkąty AFC i AGE są podobne, gdyż oba są prostokątne i mają wspólny kąt ostry przy wierzchołku A. Zatem

∣EG∣∣CF∣=∣AE∣∣AC∣\frac{|EG|}{|CF|}=\frac{|AE|}{|AC|}.

Ponieważ ∣AE∣ = 2∣CE∣, więc ∣AE∣=23∣AC∣|AE|=\frac{2}{3}|AC|. Otrzymujemy zatem

p365=23∣AC∣∣AC∣=23\frac{p}{\frac{36}{5}}=\frac{\frac{2}{3}|AC|}{|AC|}=\frac{2}{3}.

Stąd p=23⋅365=245p=\frac{2}{3}\cdot\frac{36}{5}=\frac{24}{5}. Skoro ∣BD∣ = 2∣AD∣ i ∣AB∣ = 15, to ∣AD∣=13∣AB∣=13⋅15=5|AD|=\frac{1}{3}|AB|=\frac{1}{3}\cdot 15=5. Pole trójkąta ADE jest zatem równe

PADE=12⋅∣AD∣⋅p=12⋅5⋅245=12P_{ADE}=\frac{1}{2}\cdot|AD|\cdot p=\frac{1}{2}\cdot 5\cdot\frac{24}{5}=12.

Zatem pole czworokąta BCDE jest równe

PBCDE = PABC − PADE = 54 − 12 = 42.

Uwaga:

Pole trójkąta ADE możemy też obliczyć inaczej. Poprowadźmy wysokość tego trójkąta z wierzchołka D (na rysunku DM, ∣DM∣ = q, punkt M leży na boku AC).

Ponieważ ∣BD∣ = 2∣AD∣ i ∣AB∣ = 15, więc ∣AD∣=13∣AB∣=13⋅15=5|AD|=\frac{1}{3}|AB|=\frac{1}{3}\cdot 15=5.

Z trójkąta prostokątnego ADM otrzymujemy

cos⁡α=∣AM∣∣AD∣\cos\alpha=\frac{|AM|}{|AD|}, czyli 45=∣AM∣5\frac{4}{5}=\frac{|AM|}{5}.

Stąd ∣AM∣ = 4. Zatem z twierdzenia Pitagorasa dla tego trójkąta

q=∣AD∣2−∣AM∣2=52−42=3q=\sqrt{|AD|^2-|AM|^2}=\sqrt{5^2-4^2}=3.

Skoro ∣AE∣ = 2∣EC∣ i ∣AC∣ = 12, to ∣AE∣=23∣AC∣=23⋅12=8|AE|=\frac{2}{3}|AC|=\frac{2}{3}\cdot 12=8. Pole trójkąta ADE jest zatem równe

PADE=12⋅∣AE∣⋅q=12⋅8⋅3=12P_{ADE}=\frac{1}{2}\cdot|AE|\cdot q=\frac{1}{2}\cdot 8\cdot 3=12.

Schemat punktowania

Schemat punktowania I i II sposobu rozwiązania

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania. Zdający

• obliczy sinus kąta BAC: sin⁡α=35\sin\alpha=\frac{3}{5}

• długość jednego z odcinków AD, AE: ∣AD∣ = 5, ∣AE∣ = 8

i na tym poprzestanie lub dalej popełnia błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp. Zdający obliczy

• pole trójkąta ABC: PABC = 54

• obliczy sin⁡α\sin\alpha i długości obu odcinków AD i AE: sin⁡α=35\sin\alpha=\frac{3}{5}, ∣AD∣ = 5, ∣AE∣ = 8,

albo

• wysokość trójkąta ADE opuszczoną z wierzchołka E: p=245p=\frac{24}{5},

albo

• wysokość trójkąta ADE opuszczoną z wierzchołka D: q = 3.

albo

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania. Zdający obliczy pole trójkąta ADE: PADE = 12.

4 pkt

rozwiązanie pełne. Zdający obliczy pole czworokąta BCDE: PBCDE = 42.

Uwaga:

Jeżeli zdający rozwiązuje zadanie z wykorzystaniem faktu, że rozważany trójkąt jest prostokątny i nie przedstawia uzasadnienia tego faktu, to może otrzymać maksymalną liczbę punktów za całe rozwiązanie.

Komentarz. Jeśli zdający rozwiązuje zadanie z wykorzystaniem faktu, że rozważany trójkąt jest prostokątny i nie przedstawia uzasadnienia tego faktu, to może otrzymać maksymalną liczbę punktów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.