Zadanie 28, matura maj 2017, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
2 punktyDane są dwa okręgi o środkach w punktach P i R, styczne zewnętrznie w punkcie C. Prosta AB jest styczna do obu okręgów odpowiednio w punktach A i B oraz i (zobacz rysunek). Wykaż, że α = 180° − 2β.
PowiększKorepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
I sposób
Przyjmijmy oznaczenia: , .
Prosta AB jest styczna w punkcie B do okręgu o środku R, więc . Stąd .
Trójkąt BRC jest równoramienny, więc .
Zatem .
Suma miar kątów czworokąta ABRP jest równa 360°, , więc
,
czyli
90° + 90° + 2β + α = 360°,
α + 2β = 180°,
α = 180° − 2β.
To kończy dowód.
II sposób
Z twierdzenia o kącie między styczną a cięciwą wynika, że .
Ponieważ i , więc czworokąt ABRP jest trapezem o podstawach AP i BR. Suma miar kątów przy ramieniu trapezu jest równa 180°, więc
α + γ = 180°,
α + 2β = 180°.
Stąd α = 180° − 2β. To kończy dowód.
III sposób
Przyjmijmy oznaczenia: , .
Prosta AB jest styczna w punkcie B do okręgu o środku R, więc . Stąd δ = 90° − β.
Trójkąt BRC jest równoramienny, więc .
Kąty BCR i PCB są przyległe, więc .
Suma miar kątów czworokąta ABCP jest równa 360°, , więc
,
czyli
90° + β + η + α = 360°,
90° + β + (90° + β) + α = 360°,
α = 180° − 2β.
To kończy dowód.
IV sposób
Przyjmijmy oznaczenia: , , .
Prosta AB jest styczna w punkcie B do okręgu o środku R, więc . Stąd δ = 90° − β.
Trójkąt BRC jest równoramienny, więc .
Trójkąt PAC jest równoramienny, więc .
Prosta AB jest styczna w punkcie A do okręgu o środku P, więc . Stąd
.
Miara kąta ACB w trójkącie ABC jest równa
.
Suma miar kątów PCA, ACB i BCR jest równa 180°, więc
,
,
,
α = 180° − 2β.
To kończy dowód.
V sposób
Poprowadźmy przez punkt C wspólną styczną do obu okręgów. Niech S oznacza punkt jej przecięcia z prostą AB. Niech .
Z twierdzenia o kącie między styczną a cięciwą wynika, że .
Z twierdzenia o odcinkach stycznych wynika, że ∣AS∣ = ∣CS∣ = ∣BS∣. Stąd wynika, że S jest środkiem okręgu opisanego na trójkącie ABC. Odcinek AB jest średnicą tego okręgu, więc trójkąt ABC jest prostokątny. Suma miar jego kątów ostrych jest równa 90°, czyli
β + ψ = 90°,
,
α = 180° − 2β.
To kończy dowód.
Schemat punktowania
przeprowadzenie pełnego rozumowania.
zapisanie układu warunków wystarczającego do udowodnienia równości α = 180° − 2β, np.:
– δ = 90° − β i 2δ + γ = 180° i α + γ + 90° + 90° = 360°
lub
– γ = 2β i α + γ = 180°,
lub
– δ = 90° − β i η = 180° − δ i 90° + β + η + α = 360°,
lub
– δ = 90° − β i i ψ = 90° − φ i 180° − (β + ψ) = 180° − (φ + δ),
lub
– β + ψ = 90° i
i na tym zakończenie lub dalsze błędy.
(Oznaczenia: , , , , .)
rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Uwagi ogólne:
Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.