Zadanie 33, matura czerwiec 2019, matematyka podstawowa

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Liczby rzeczywiste x i z spełniają warunek 2x + z = 1. Wyznacz takie wartości x i z, dla których wyrażenie x2 + z2 + 7xz przyjmuje największą wartość. Podaj tę największą wartość.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Dla x=16x = \frac{1}{6} i z=23z = \frac{2}{3} wyrażenie x2 + z2 + 7xz osiąga największą wartość równą 54\frac{5}{4}.

Z równości 2x + z = 1 wyznaczamy jedną ze zmiennych w zależności od drugiej, np.: z = 1 − 2x. Wtedy wyrażenie x2 + z2 + 7xz możemy zapisać w postaci

x2 + (1 − 2x)2 + 7x(1 − 2x).

Po otwarciu nawiasów i wykonaniu redukcji wyrazów podobnych otrzymujemy

x2 + 1 − 4x + 4x2 + 7x − 14x2 = −9x2 + 3x + 1.

Rozważmy funkcję kwadratową f określoną dla każdej liczby rzeczywistej x wzorem

f(x) = −9x2 + 3x + 1.

Wykresem tej funkcji jest parabola o ramionach skierowanych do dołu. Pierwsza współrzędna wierzchołka paraboli jest równa p=−3−18=16p = \frac{-3}{-18} = \frac{1}{6}, natomiast druga q=54q = \frac{5}{4}. Oznacza to, że dla x=16x = \frac{1}{6} funkcja f osiąga największą wartość równą 54\frac{5}{4}.

Gdy x=16x = \frac{1}{6}, to z=23z = \frac{2}{3}.

Zatem dla x=16x = \frac{1}{6} i z=23z = \frac{2}{3} wyrażenie x2 + z2 + 7xz osiąga największą wartość równą 54\frac{5}{4}.

Schemat punktowania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający poprawnie zinterpretuje obie współrzędne wierzchołka paraboli i zapisze, że dla x=16x = \frac{1}{6} i z=23z = \frac{2}{3} wyrażenie x2 + z2 + 7xz osiąga największą wartość równą 54\frac{5}{4}.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający obliczy obie współrzędne wierzchołka W paraboli będącej wykresem funkcji kwadratowej

• f(x) = −9x2 + 3x + 1: pf=16p_f = \frac{1}{6}, qf=54q_f = \frac{5}{4}

• g(z)=−94z2+3z+14g(z) = -\frac{9}{4}z^2 + 3z + \frac{1}{4}: pg=23p_g = \frac{2}{3}, qg=54q_g = \frac{5}{4}

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający zapisze wyrażenie x2 + z2 + 7xz w postaci ogólnej trójmianu kwadratowego jednej zmiennej: −9x2 + 3x + 1 lub −94z2+3z+14-\frac{9}{4}z^2 + 3z + \frac{1}{4} i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest wprawdzie niewielki, ale konieczny na drodze do całkowitego rozwiązania zadania: zdający zapisze wyrażenie x2 + z2 + 7xz w zależności od jednej zmiennej: x2 + (1 − 2x)2 + 7x(1 − 2x), (12−12z)2+z2+7(12−12z)z\left(\frac{1}{2} - \frac{1}{2}z\right)^2 + z^2 + 7\left(\frac{1}{2} - \frac{1}{2}z\right)z i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe albo błędy w przepisywaniu, które nie przekreślają poprawności rozumowania i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty.

2. Jeżeli zdający zapisuje jedynie odpowiedź: dla x=16x = \frac{1}{6} i z=23z = \frac{2}{3} wyrażenie x2 + z2 + 7xz osiąga największą wartość równą 54\frac{5}{4}, to otrzymuje 0 punktów.

Komentarz. Dopuszczalne jest podanie rozwiązania w postaci x = z = 0,5 zamiast ułamków zwykłych. Uczniowie mogą również nie podać pary (x, z) i podać tylko wartość maksymalną, co obniży ocenę do 3 pkt.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.