Zadanie 28, matura czerwiec 2019, matematyka podstawowa

2 pktotwarteśrednie (szac.)Czerwiec 2019

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

2 punkty

Dany jest trójkąt ABC. Punkt S jest środkiem boku AB tego trójkąta (zobacz rysunek). Wykaż, że odległości punktów A i B od prostej CS są równe.

trójkąt ABC z zaznaczonym punktem S na boku ABPowiększ
trójkąt ABC z zaznaczonym punktem S na boku AB

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I sposób (własność środkowej trójkąta)

Odcinek CS jest środkową trójkąta ABC, więc z własności środkowej trójkąta wynika, że pola trójkątów ASC i BSC są równe. Trójkąty te mają wspólny bok CS, więc wysokości tych trójkątów opuszczone na prostą CS są równe, czyli odległości punktów A i B od prostej CS są równe. To kończy dowód.

Uwaga

Równość pól trójkątów ASC i BSC wynika wprost z faktu, że podstawy AS i BS tych trójkątów mają równe długości, a wysokość opuszczona z wierzchołka C na prostą AB jest wspólną wysokością tych trójkątów. Możemy też zauważyć, że kąty ASC i BSC są przyległe, więc jeśli ∣∠ASC∣=φ|\angle ASC| = \varphi, to ∣∠BSC∣=180°−φ|\angle BSC| = 180° - \varphi. Wtedy otrzymujemy

PASC=12⋅∣AS∣⋅∣CS∣⋅sin⁡(180°−φ)=12⋅∣BS∣⋅∣CS∣⋅sin⁡φ=PBSCP_{ASC} = \frac{1}{2} \cdot |AS| \cdot |CS| \cdot \sin(180° - \varphi) = \frac{1}{2} \cdot |BS| \cdot |CS| \cdot \sin\varphi = P_{BSC}.

II sposób (przystawanie trójkątów)

Poprowadźmy przez punkty A i B proste prostopadłe do prostej CS, a punkty przecięcia tych prostych z prostą CS oznaczamy odpowiednio A′ i B′.

Zauważamy, że:

• ∣∠A′SA∣=∣∠B′SB∣|\angle A'SA| = |\angle B'SB|, jako kąty wierzchołkowe,

• ∣AS∣ = ∣SB∣, bo punkt S jest środkiem boku AB,

• ∣∠SAA′∣=∣∠SBB′∣|\angle SAA'| = |\angle SBB'|, gdyż są to kąty naprzemianległe i proste AA′ i BB′ są równoległe.

Zatem, na podstawie cechy kbk przystawania trójkątów wnioskujemy, że trójkąty SAA′ i SBB′ są przystające. Stąd wynika, że ∣AA′∣ = ∣BB′∣, co kończy dowód.

III sposób (funkcje trygonometryczne)

Poprowadźmy przez punkty A i B proste prostopadłe do prostej CS, a punkty przecięcia tych prostych z prostą CS oznaczamy odpowiednio A′ i B′.

Ponieważ proste AA′ i BB′ są równoległe, więc kąty odpowiadające A′AS i B′BS są równe. Oznaczmy miarę tych kątów przez α. Z definicji sinusa otrzymujemy

sin⁡α=∣AA′∣∣AS∣=∣BB′∣∣BS∣\sin\alpha = \frac{|AA'|}{|AS|} = \frac{|BB'|}{|BS|}.

Stąd i z równości ∣AS∣ = ∣SB∣ wynika, że ∣AA′∣ = ∣BB′∣, co kończy dowód.

IV sposób (twierdzenie Talesa)

Poprowadźmy przez punkty A i B proste prostopadłe do prostej CS, a punkty przecięcia tych prostych z prostą CS oznaczamy odpowiednio A′ i B′.

Ponieważ proste AA′ i BB′ są równoległe, więc z twierdzenia Talesa wynika, że

∣A′S∣∣AS∣=∣B′S∣∣BS∣\frac{|A'S|}{|AS|} = \frac{|B'S|}{|BS|}.

Stąd i z równości ∣AS∣ = ∣SB∣ wynika, że ∣A′S∣ = ∣B′S∣. Z tych dwóch równości oraz z równości ∣∠A′SA∣=∣∠B′SB∣|\angle A'SA| = |\angle B'SB| kątów wierzchołkowych wynika (cecha bkb przystawania trójkątów), że trójkąty SAA′ i SBB′ są przystające. Stąd wynika, że ∣AA′∣ = ∣BB′∣, co kończy dowód.

Uwaga

Po wykazaniu równości ∣AS∣ = ∣SB∣ i ∣A′S∣ = ∣B′S∣ możemy też wykorzystać twierdzenie Pitagorasa dla trójkątów prostokątnych SAA′ i SBB′. Wtedy otrzymujemy

∣AA′∣=∣AS∣2−∣A′S∣2=∣BS∣2−∣B′S∣2=∣BB′∣|AA'| = \sqrt{|AS|^2 - |A'S|^2} = \sqrt{|BS|^2 - |B'S|^2} = |BB'|.

To kończy dowód.

Schemat punktowania

2 pkt

gdy zdający przeprowadzi pełne, poprawne rozumowanie.

1 pkt

gdy zdający:

• zapisze, że trójkąty ASC i BSC mają równe pola

• zapisze, że ∣∠A′SA∣=∣∠B′SB∣|\angle A'SA| = |\angle B'SB|, ∣AS∣ = ∣SB∣ oraz uzasadni, że ∣∠SAA′∣=∣∠SBB′∣|\angle SAA'| = |\angle SBB'|

ALBO

• uzasadni, że ∣A′S∣ = ∣B′S∣

ALBO

• zapisze ∣∠A′AS∣=∣∠B′BS∣|\angle A'AS| = |\angle B'BS| oraz jedną z równości sin⁡α=∣AA′∣∣AS∣\sin\alpha = \frac{|AA'|}{|AS|} lub sin⁡α=∣BB′∣∣BS∣\sin\alpha = \frac{|BB'|}{|BS|}

i na tym poprzestanie lub dalej popełni błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

(A′, B′ – punkty przecięcia prostych prostopadłych do prostej CS poprowadzonych przez punkty A i B z prostą CS.)

Uwaga:

Jeżeli zdający przyjmuje, że trójkąt ABC jest równoramienny lub prostokątny, to otrzymuje 0 punktów.

Komentarz. Jeśli zdający przyjmie szczególny typ trójkąta (równoramienny, prostokątny), otrzymuje 0 punktów. Różne sposoby dowodu (przez pola, przystawanie, funkcje trygonometryczne, twierdzenie Talesa) są akceptowalne.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.