Zadanie 13, matura czerwiec 2021, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówDana jest funkcja f określona wzorem dla każdej liczby rzeczywistej x ≠ 0. Oblicz wartość k, dla której prosta o równaniu y = −x jest styczna do wykresu funkcji f.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: .
Przykładowe pełne rozwiązanie
Niech punkt P = (x0, y0), gdzie x0 ≠ 0, będzie punktem styczności prostej y = −x do wykresu funkcji f. Wtedy y0 = −x0, więc
Pochodna funkcji f jest równa
dla każdej liczby rzeczywistej x ≠ 0.
Z warunków zadania wynika, że współczynnik kierunkowy stycznej jest równy (−1); jest on wartością pochodnej dla x0. Zatem . Otrzymujemy układ równań
i
Dla x0 ≠ 0 jest on równoważny układowi
x03 + k = −x02 i 2x03 − k = −x02
Stąd otrzymujemy równanie 3x03 = −2x02.
Ponieważ x0 ≠ 0, więc dzieląc obie strony tego równania przez 3x02, otrzymujemy .
Zatem .
Schemat punktowania
gdy zdający zastosuje poprawną metodę i uzyska poprawny wynik: .
gdy zdający obliczy z układu równań i niewiadomą x0: .
Uwaga:
Wystarczy, że zdający rozwiąże równanie 3x03 = −2x02 w zbiorze : , x0 = 0.
gdy zdający zapisze układ dwóch równań z dwiema niewiadomymi x0 oraz k prowadzący do wyznaczenia parametru k, np.: i .
gdy zdający skorzysta z geometrycznej interpretacji pochodnej funkcji w punkcie i zapisze równanie: .
gdy zdający:
• obliczy pochodną funkcji f: dla x ≠ 0
• zapisze równanie wynikające z faktu, że punkt styczności należy do wykresu funkcji f:
ALBO
• skorzysta z geometrycznej interpretacji pochodnej funkcji w punkcie i zapisze równanie: f′(x0) = −1.
albo
Uwagi:
1. Jeśli zdający przy wyznaczaniu pochodnej popełnia błąd w potędze zmiennej lub traktuje parametr k jako zmienną, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za zapisanie warunku lub za zapisanie, że f′(x0) = −1.
2. Jeśli zdający, obliczając pochodną funkcji f, zapisze (tj. błędnie ustali znak przed współczynnikiem k), to błąd ten traktujemy jako błąd rachunkowy.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Geometryczna interpretacja: współczynnik kierunkowy stycznej równa się wartości pochodnej w punkcie tangencji. Punkt tangencji leży na obu krzywych: na wykresie funkcji i na prostej.