Zadanie 13, matura czerwiec 2021, matematyka rozszerzona

5 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2021

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Dana jest funkcja f określona wzorem f(x)=x3+kxf(x) = \frac{x^3+k}{x} dla każdej liczby rzeczywistej x ≠ 0. Oblicz wartość k, dla której prosta o równaniu y = −x jest styczna do wykresu funkcji f.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: k=−427k=-\frac{4}{27}.

Przykładowe pełne rozwiązanie

Niech punkt P = (x0, y0), gdzie x0 ≠ 0, będzie punktem styczności prostej y = −x do wykresu funkcji f. Wtedy y0 = −x0, więc

−x0=x03+kx0-x_0=\frac{x_0^3+k}{x_0}

Pochodna funkcji f jest równa

f′(x)=3x2⋅x−(x3+k)⋅1x2=2x3−kx2f'(x)=\frac{3x^2\cdot x-(x^3+k)\cdot 1}{x^2}=\frac{2x^3-k}{x^2}

dla każdej liczby rzeczywistej x ≠ 0.

Z warunków zadania wynika, że współczynnik kierunkowy stycznej jest równy (−1); jest on wartością pochodnej dla x0. Zatem 2x03−kx02=−1\frac{2x_0^3-k}{x_0^2}=-1. Otrzymujemy układ równań

−x0=x03+kx0-x_0=\frac{x_0^3+k}{x_0} i 2x03−kx02=−1\frac{2x_0^3-k}{x_0^2}=-1

Dla x0 ≠ 0 jest on równoważny układowi

x03 + k = −x02 i 2x03 − k = −x02

Stąd otrzymujemy równanie 3x03 = −2x02.

Ponieważ x0 ≠ 0, więc dzieląc obie strony tego równania przez 3x02, otrzymujemy x0=−23x_0=-\frac{2}{3}.

Zatem k=−x03−x02=827−49=−427k=-x_0^3-x_0^2=\frac{8}{27}-\frac{4}{9}=-\frac{4}{27}.

Schemat punktowania

5 pkt

gdy zdający zastosuje poprawną metodę i uzyska poprawny wynik: k=−427k=-\frac{4}{27}.

4 pkt

gdy zdający obliczy z układu równań −x0=x03+kx0-x_0=\frac{x_0^3+k}{x_0} i 2x03−kx02=−1\frac{2x_0^3-k}{x_0^2}=-1 niewiadomą x0: x0=−23x_0=-\frac{2}{3}.

Uwaga:

Wystarczy, że zdający rozwiąże równanie 3x03 = −2x02 w zbiorze R\mathbb{R}: x0=−23x_0=-\frac{2}{3}, x0 = 0.

3 pkt

gdy zdający zapisze układ dwóch równań z dwiema niewiadomymi x0 oraz k prowadzący do wyznaczenia parametru k, np.: −x0=x03+kx0-x_0=\frac{x_0^3+k}{x_0} i 2x03−kx02=−1\frac{2x_0^3-k}{x_0^2}=-1.

2 pkt

gdy zdający skorzysta z geometrycznej interpretacji pochodnej funkcji w punkcie i zapisze równanie: 2x03−kx02=−1\frac{2x_0^3-k}{x_0^2}=-1.

1 pkt

gdy zdający:

• obliczy pochodną funkcji f: f′(x)=2x3−kx2f'(x)=\frac{2x^3-k}{x^2} dla x ≠ 0

• zapisze równanie wynikające z faktu, że punkt styczności należy do wykresu funkcji f: −x0=x03+kx0-x_0=\frac{x_0^3+k}{x_0}

ALBO

• skorzysta z geometrycznej interpretacji pochodnej funkcji w punkcie i zapisze równanie: f′(x0) = −1.

albo

Uwagi:

1. Jeśli zdający przy wyznaczaniu pochodnej popełnia błąd w potędze zmiennej lub traktuje parametr k jako zmienną, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za zapisanie warunku −x0=x03+kx0-x_0=\frac{x_0^3+k}{x_0} lub za zapisanie, że f′(x0) = −1.

2. Jeśli zdający, obliczając pochodną funkcji f, zapisze f′(x)=2x3+kx2f'(x)=\frac{2x^3+k}{x^2} (tj. błędnie ustali znak przed współczynnikiem k), to błąd ten traktujemy jako błąd rachunkowy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Geometryczna interpretacja: współczynnik kierunkowy stycznej równa się wartości pochodnej w punkcie tangencji. Punkt tangencji leży na obu krzywych: na wykresie funkcji i na prostej.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.