Zadanie 12, matura maj 2021, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówRozwiąż równanie w przedziale .
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: oraz .
Sposób 1.
Ponieważ
,
więc równanie można zapisać w postaci równoważnej
Jego rozwiązaniami są liczby x spełniające warunek
lub ,
gdzie k jest liczbą całkowitą.
Stąd lub , czyli lub .
Zatem rozwiązaniami równania w przedziale są liczby: oraz .
Sposób 2.
Po skorzystaniu ze wzoru na cosinus podwojonego argumentu otrzymujemy równanie
Jest ono równoważne alternatywie dwóch równań:
lub
Równanie można rozwiązać graficznie albo algebraicznie, zapisując je z wykorzystaniem wzoru redukcyjnego np. w postaci . Rozwiązaniami ostatniego równania są liczby spełniające warunek lub , gdzie k jest dowolną liczbą całkowitą. Stąd , gdzie k jest dowolną liczbą całkowitą, więc rozwiązaniem równania w przedziale jest liczba .
Równanie rozwiązujemy, stosując wzory redukcyjne oraz wzór na sumę sinusów. Otrzymujemy kolejno:
Rozwiązaniami otrzymanego równania są liczby spełniające warunek lub , gdzie k jest dowolną liczbą całkowitą.
Stąd lub , gdzie k jest dowolną liczbą całkowitą.
Zatem rozwiązaniem równania w przedziale jest liczba .
Ostatecznie, rozwiązaniami równania w przedziale są liczby oraz .
Sposób 3.
Po skorzystaniu ze wzoru na cosinus podwojonego argumentu otrzymujemy równanie
Jest ono równoważne alternatywie dwóch równań:
lub
Równanie można rozwiązać graficznie albo algebraicznie, zapisując je z wykorzystaniem wzoru redukcyjnego np. w postaci . Rozwiązaniami ostatniego równania są liczby spełniające warunek lub , gdzie k jest dowolną liczbą całkowitą. Stąd , gdzie k jest dowolną liczbą całkowitą, więc rozwiązaniem równania w przedziale jest liczba .
Równanie rozwiązujemy, stosując wzór .
Zapisujemy układ równań
Stąd otrzymujemy kolejno
Podstawiamy i wtedy .
Rozwiązaniami tego równania są lub .
Ponieważ
i , więc jest rozwiązaniem równania w przedziale .
Ponieważ , więc równanie nie ma rozwiązań w przedziale .
Ostatecznie, rozwiązaniami równania w przedziale są liczby oraz .
Sposób 4.
Przekształcamy równanie jak w sposobie 1. do postaci , skąd
Stosujemy wzór na różnicę cosinusów i otrzymujemy:
Stąd
lub ,
więc lub , gdzie k jest liczbą całkowitą, czyli lub , gdzie k jest liczbą całkowitą.
Rozwiązaniami równania w przedziale są liczby oraz .
Schemat punktowania
gdy zastosuje poprawną metodę rozwiązania równania i poda prawidłowe rozwiązania w przedziale : , .
gdy rozwiąże równanie w przedziale : i spełni jeden z poniższych warunków:
1) rozwiąże równanie i poda dwie serie rozwiązań: oraz , gdzie k jest liczbą całkowitą (bez wyznaczenia rozwiązań z danego przedziału)
2) przekształci równanie do alternatywy: lub ALBO przekształci równanie do alternatywy: lub
– zapisze poprawnie dwie serie rozwiązań równania : oraz , gdzie k jest liczbą całkowitą (bez wyznaczenia rozwiązań z danego przedziału)
ALBO
– rozwiąże równanie w przedziale :
ALBO
– rozwiąże równanie w przedziale :
ALBO
– zapisze poprawnie dwie serie rozwiązań równań i : oraz , gdzie k jest liczbą całkowitą.
albo
gdy rozwiąże równanie : , gdzie k jest liczbą całkowitą, lub oraz spełni jeden z poniższych warunków:
1) przekształci równanie do postaci
2) skorzysta z „jedynki trygonometrycznej”, zapisze układ równań i przekształci go do równania, w którym występuje jedna funkcja trygonometryczna zmiennej x: lub lub lub
– zapisze alternatywę równań lub oraz zapisze poprawnie jedną serię rozwiązań równania : lub , gdzie k jest liczbą całkowitą
ALBO
– zapisze poprawnie jedną serię rozwiązań równania : lub , gdzie k jest liczbą całkowitą (bez wyznaczenia rozwiązań z danego przedziału), albo zapisze poprawnie jedno rozwiązanie w przedziale : lub
ALBO
– zastosuje wzór na różnicę cosinusów i przekształci równanie do postaci: .
albo
gdy zapisze alternatywę równań lub i spełni jeden z poniższych warunków:
1) rozwiąże równanie : , gdzie k jest liczbą całkowitą, lub
2) przekształci równanie do postaci
3) skorzysta z „jedynki trygonometrycznej”, zapisze układ równań i przekształci go do równania, w którym występuje jedna funkcja trygonometryczna zmiennej x: lub lub lub
– przekształci równanie do postaci .
albo
gdy zapisze alternatywę równań lub
– zastosuje wzór na cosinus podwojonego argumentu i zapisze równanie w postaci
ALBO
– zapisze równanie w postaci lub .
albo
rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeśli zdający zapisze równanie i podzieli obie strony równania przez (bez rozstrzygania sytuacji, gdy ), otrzyma równanie i doprowadzi rozwiązanie do końca, to traktujemy to jako błąd merytoryczny, nie przekreślający całości rozwiązania i zdający może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli jedynym błędem zdającego jest błąd przy przepisywaniu wzoru trygonometrycznego, np. zapisuje sinus sumy argumentów zamiast sinusa ich różnicy, i konsekwentnie doprowadzi rozwiązanie do końca, to zdający może otrzymać 3 punkty za całe rozwiązanie.
3. Jeżeli zdający, rozwiązując jedno z otrzymanych równań, stosuje metodę analizy starożytnych, np. podnosi obie strony równania do kwadratu i nie odrzuci rozwiązań obcych, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 3 punkty.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Wzór redukcyjny: . Równanie daje dwie serie rozwiązań. Alternatywnie można zastosować jedynkę trygonometryczną do równania .