Zadanie 12, matura czerwiec 2023, matematyka rozszerzona

5 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Czworokąt wypukły ABCD jest wpisany w okrąg o promieniu 4. Kąty ∠BAD\angle BAD i ∠BCD\angle BCD są proste (zobacz rysunek). Przekątne AC i BD tego czworokąta przecinają się w punkcie E tak, że ∣BE∣ = 3 ⋅ ∣DE∣ oraz ∣BD∣ = 2 ⋅ ∣AE∣.

Materiał graficzny do zadaniaPowiększ
Materiał graficzny do zadania

Oblicz długości boków czworokąta ABCD. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Trójkąty ABD i BCD są prostokątne, więc ich wspólna przeciwprostokątna BD jest średnicą okręgu. Zatem ∣BD∣ = 8. Z warunków zadania otrzymujemy ∣DE∣ = 2, ∣BE∣ = 6, ∣AE∣ = 4.

Niech S będzie środkiem okręgu, a P spodkiem wysokości opuszczonej z A na ES. Ponieważ ∣AE∣ = ∣AS∣ = 4, trójkąt ASE jest równoramienny, a P jest środkiem ES. Mamy ∣ES∣ = 2, więc ∣EP∣ = ∣PS∣ = 1. Z twierdzenia Pitagorasa w ASP: ∣AP∣2 = 42 − 12 = 15.

Ponieważ ∣PB∣ = 5, ∣PD∣ = 3, z twierdzenia Pitagorasa w ABP i ADP otrzymujemy ∣AB∣2 = 15 + 25 = 40 i ∣AD∣2 = 15 + 9 = 24. Zatem ∣AB∣=210|AB|=2\sqrt{10}, ∣AD∣=26|AD|=2\sqrt6.

Kąty DCA i ABD są równe jako kąty wpisane oparte na łuku AD, a kąty DEC i BEA są wierzchołkowe. Trójkąty DEC i AEB są więc podobne, przy odpowiedniości D ↔ A, E ↔ E, C ↔ B. Stąd ∣CD∣∣DE∣=∣AB∣∣AE∣\frac{|CD|}{|DE|}=\frac{|AB|}{|AE|}, czyli ∣CD∣2=2104\frac{|CD|}{2}=\frac{2\sqrt{10}}4, zatem ∣CD∣=10|CD|=\sqrt{10}.

W prostokątnym trójkącie BCD mamy ∣BC∣2 = 82 − ∣CD∣2 = 64 − 10 = 54, więc ∣BC∣=36|BC|=3\sqrt6.

Odpowiedź: ∣AB∣=210|AB|=2\sqrt{10}, ∣BC∣=36|BC|=3\sqrt6, ∣CD∣=10|CD|=\sqrt{10}, ∣AD∣=26|AD|=2\sqrt6.

Alternatywne obliczenie CD i BC: z twierdzenia o odcinkach siecznych ∣AE∣ ⋅ ∣CE∣ = ∣BE∣ ⋅ ∣DE∣, więc ∣CE∣ = 3. Ponieważ cos⁡∠AEP=∣EP∣∣AE∣=14\cos\angle AEP=\frac{|EP|}{|AE|}=\frac14, twierdzenie cosinusów daje ∣CD∣2=22+32−2⋅2⋅3⋅14=10|CD|^2=2^2+3^2-2\cdot2\cdot3\cdot\frac14=10 oraz ∣BC∣2=62+32+2⋅6⋅3⋅14=54|BC|^2=6^2+3^2+2\cdot6\cdot3\cdot\frac14=54.

Alternatywne obliczenie AB i AD: oznaczmy a = ∣AB∣, d = ∣AD∣, β=∠AEB\beta=\angle AEB. Po wyznaczeniu DE = 2, BE = 6, AE = 4 zapisujemy układ a2 + d2 = 82, a2=62+42−2⋅6⋅4cos⁡βa^2=6^2+4^2-2\cdot6\cdot4\cos\beta, d2=22+42−2⋅2⋅4cos⁡(180∘−β)d^2=2^2+4^2-2\cdot2\cdot4\cos(180^\circ-\beta). Sumując dwa ostatnie równania i korzystając z pierwszego, otrzymujemy 64=72−32cos⁡β64=72-32\cos\beta, więc cos⁡β=14\cos\beta=\frac14, a następnie a=210a=2\sqrt{10} i d=26d=2\sqrt6.

Schemat punktowania

5 pkt

poprawna metoda oraz wynik: ∣AB∣=210|AB|=2\sqrt{10}, ∣BC∣=36|BC|=3\sqrt6, ∣CD∣=10|CD|=\sqrt{10}, ∣AD∣=26|AD|=2\sqrt6.

4 pkt

obliczenie ∣AB∣=210|AB|=2\sqrt{10} i ∣AD∣=26|AD|=2\sqrt6 oraz spełnienie jednego z kryteriów:

I. obliczenie ∣CE∣ = 3;

II. wyznaczenie skali podobieństwa trójkątów DEC i AEB: 12\frac12;

III. obliczenie długości jednego z boków czworokąta i zapisanie wyrażenia arytmetycznego opisującego długości pozostałych boków w zależności od długości obliczonego boku.

3 pkt

obliczenie ∣AB∣=210|AB|=2\sqrt{10} i ∣AD∣=26|AD|=2\sqrt6.

2 pkt

obliczenie wysokości AP trójkąta ASE: ∣AP∣=15|AP|=\sqrt{15}

– obliczenie ∣CE∣ = 3

ALBO

– wyznaczenie skali podobieństwa trójkątów DEC i AEB: 12\frac12

ALBO

– obliczenie ∣DE∣ = 2, ∣BE∣ = 6, ∣AE∣ = 4 oraz zapisanie układu prowadzącego do wyznaczenia boków a, d: a2 + d2 = 82, a2=62+42−2⋅6⋅4cos⁡βa^2=6^2+4^2-2\cdot6\cdot4\cos\beta oraz d2=22+42−2⋅2⋅4cos⁡(180∘−β)d^2=2^2+4^2-2\cdot2\cdot4\cos(180^\circ-\beta).

albo

1 pkt

obliczenie ∣DE∣ = 2, ∣BE∣ = 6, ∣AE∣ = 4

– zapisanie podobieństwa trójkątów DEC i AEB albo BEC i AED

ALBO

– zapisanie ∣AE∣ ⋅ ∣CE∣ = ∣BE∣ ⋅ ∣DE∣ z twierdzenia o odcinkach siecznych.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga: zapisanie ∣DE∣ = 1 i konsekwentne rozwiązanie zadania do końca może otrzymać co najwyżej 3 punkty.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający zapisze ∣DE∣ = 1 i konsekwentnie rozwiąże zadanie, może otrzymać co najwyżej 3 punkty. Należy wykorzystać warunki dotyczące podziału przekątnych, twierdzenie o odcinkach siecznych i podobieństwo trójkątów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.