Zadanie 12, matura czerwiec 2023, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówCzworokąt wypukły ABCD jest wpisany w okrąg o promieniu 4. Kąty i są proste (zobacz rysunek). Przekątne AC i BD tego czworokąta przecinają się w punkcie E tak, że ∣BE∣ = 3 ⋅ ∣DE∣ oraz ∣BD∣ = 2 ⋅ ∣AE∣.
PowiększOblicz długości boków czworokąta ABCD. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Trójkąty ABD i BCD są prostokątne, więc ich wspólna przeciwprostokątna BD jest średnicą okręgu. Zatem ∣BD∣ = 8. Z warunków zadania otrzymujemy ∣DE∣ = 2, ∣BE∣ = 6, ∣AE∣ = 4.
Niech S będzie środkiem okręgu, a P spodkiem wysokości opuszczonej z A na ES. Ponieważ ∣AE∣ = ∣AS∣ = 4, trójkąt ASE jest równoramienny, a P jest środkiem ES. Mamy ∣ES∣ = 2, więc ∣EP∣ = ∣PS∣ = 1. Z twierdzenia Pitagorasa w ASP: ∣AP∣2 = 42 − 12 = 15.
Ponieważ ∣PB∣ = 5, ∣PD∣ = 3, z twierdzenia Pitagorasa w ABP i ADP otrzymujemy ∣AB∣2 = 15 + 25 = 40 i ∣AD∣2 = 15 + 9 = 24. Zatem , .
Kąty DCA i ABD są równe jako kąty wpisane oparte na łuku AD, a kąty DEC i BEA są wierzchołkowe. Trójkąty DEC i AEB są więc podobne, przy odpowiedniości D ↔ A, E ↔ E, C ↔ B. Stąd , czyli , zatem .
W prostokątnym trójkącie BCD mamy ∣BC∣2 = 82 − ∣CD∣2 = 64 − 10 = 54, więc .
Odpowiedź: , , , .
Alternatywne obliczenie CD i BC: z twierdzenia o odcinkach siecznych ∣AE∣ ⋅ ∣CE∣ = ∣BE∣ ⋅ ∣DE∣, więc ∣CE∣ = 3. Ponieważ , twierdzenie cosinusów daje oraz .
Alternatywne obliczenie AB i AD: oznaczmy a = ∣AB∣, d = ∣AD∣, . Po wyznaczeniu DE = 2, BE = 6, AE = 4 zapisujemy układ a2 + d2 = 82, , . Sumując dwa ostatnie równania i korzystając z pierwszego, otrzymujemy , więc , a następnie i .
Schemat punktowania
poprawna metoda oraz wynik: , , , .
obliczenie i oraz spełnienie jednego z kryteriów:
I. obliczenie ∣CE∣ = 3;
II. wyznaczenie skali podobieństwa trójkątów DEC i AEB: ;
III. obliczenie długości jednego z boków czworokąta i zapisanie wyrażenia arytmetycznego opisującego długości pozostałych boków w zależności od długości obliczonego boku.
obliczenie i .
obliczenie wysokości AP trójkąta ASE:
– obliczenie ∣CE∣ = 3
ALBO
– wyznaczenie skali podobieństwa trójkątów DEC i AEB:
ALBO
– obliczenie ∣DE∣ = 2, ∣BE∣ = 6, ∣AE∣ = 4 oraz zapisanie układu prowadzącego do wyznaczenia boków a, d: a2 + d2 = 82, oraz .
albo
obliczenie ∣DE∣ = 2, ∣BE∣ = 6, ∣AE∣ = 4
– zapisanie podobieństwa trójkątów DEC i AEB albo BEC i AED
ALBO
– zapisanie ∣AE∣ ⋅ ∣CE∣ = ∣BE∣ ⋅ ∣DE∣ z twierdzenia o odcinkach siecznych.
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwaga: zapisanie ∣DE∣ = 1 i konsekwentne rozwiązanie zadania do końca może otrzymać co najwyżej 3 punkty.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający zapisze ∣DE∣ = 1 i konsekwentnie rozwiąże zadanie, może otrzymać co najwyżej 3 punkty. Należy wykorzystać warunki dotyczące podziału przekątnych, twierdzenie o odcinkach siecznych i podobieństwo trójkątów.