Zadanie 7, matura czerwiec 2023, matematyka rozszerzona

4 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Dany jest nieskończony szereg geometryczny

2x−6xx−1+18x(x−1)2−54x(x−1)3+…2x - \frac{6x}{x-1} + \frac{18x}{(x-1)^2} - \frac{54x}{(x-1)^3} + \ldots

Wyznacz wszystkie wartości zmiennej x\mathbf{x} (różnej od 0\mathbf{0} i od 1\mathbf{1}), dla których suma tego szeregu istnieje i jest równa 152\frac{15}{2}. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Pierwszy wyraz: a = 2x

Iloraz: q=−3x−1q = -\frac{3}{x-1}

Warunek zbieżności: ∣q∣ < 1

∣−3x−1∣<1\left|-\frac{3}{x-1}\right| < 1

3∣x−1∣<1\frac{3}{|x-1|} < 1

∣x − 1∣ > 3

x < −2 lub x > 4

Suma szeregu: S=a1−q=2x1−(−3x−1)=2x1+3x−1=2xx−1+3x−1=2x(x−1)x+2S = \frac{a}{1-q} = \frac{2x}{1-(-\frac{3}{x-1})} = \frac{2x}{1 + \frac{3}{x-1}} = \frac{2x}{\frac{x-1+3}{x-1}} = \frac{2x(x-1)}{x+2}

Równa się 152\frac{15}{2}:

2x(x−1)x+2=152\frac{2x(x-1)}{x+2} = \frac{15}{2}

4x(x − 1) = 15(x + 2)

4x2 − 4x = 15x + 30

4x2 − 19x − 30 = 0

(4x + 5)(x − 6) = 0

x=−54x = -\frac{5}{4} lub x = 6

Sprawdzenie warunku zbieżności:

x=−54∉(−∞,−2)∪(4,+∞)x=-\frac54\notin(-\infty,-2)\cup(4,+\infty), więc tę wartość odrzucamy. Natomiast x=6∈(4,+∞)x=6\in(4,+\infty) spełnia warunek.

Zatem jedynym rozwiązaniem jest x = 6.

Schemat punktowania

4 pkt

poprawne wyznaczenie wszystkich wartości x, dla których suma szeregu istnieje: x∈(−∞,−2)∪(4,+∞)x\in(-\infty,-2)\cup(4,+\infty), oraz poprawne wyznaczenie wartości, dla której suma wynosi 152\frac{15}{2}: x = 6.

3 pkt

wyznaczenie zbioru zbieżności (−∞,−2)∪(4,+∞)(-\infty,-2)\cup(4,+\infty) oraz zastosowanie wzoru na sumę, wyznaczenie tej sumy i zapisanie równania 2x1−(−3x−1)=152\frac{2x}{1-(-\frac3{x-1})}=\frac{15}{2}

– zapisanie warunku ∣q∣ < 1, zastosowanie wzoru na sumę, wyznaczenie tej sumy, zapisanie powyższego równania oraz rozwiązanie go: x=−54x=-\frac54, x = 6.

albo

2 pkt

wyznaczenie zbioru wszystkich wartości x, dla których istnieje skończona suma szeregu: (−∞,−2)∪(4,+∞)(-\infty,-2)\cup(4,+\infty)

– zapisanie warunku ∣q∣ < 1 oraz zastosowanie wzoru na sumę, wyznaczenie tej sumy i zapisanie równania 2x1−(−3x−1)=152\frac{2x}{1-(-\frac3{x-1})}=\frac{15}{2}.

albo

1 pkt

zapisanie ilorazu q=−3x−1q=-\frac3{x-1}.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający rozwiąże odpowiednie równanie, otrzyma x=−54x=-\frac54 lub x = 6, a następnie obliczy iloraz dla każdej z tych wartości i na tej podstawie poprawnie wybierze rozwiązanie, otrzymuje 4 punkty.

2. Rozwiązanie bez rozważenia warunku ∣q∣ < 1 może otrzymać maksymalnie 2 punkty.

3. Zapisanie poprawnego warunku ∣−3x−1∣<1\left|-\frac3{x-1}\right|<1, błąd przy wyznaczaniu przedziału zbieżności i konsekwentne rozwiązanie zadania do końca może otrzymać 3 punkty.

4. Błąd przy wyznaczaniu ilorazu, który będzie wyrażeniem wymiernym zmiennej x, np. q=−3xx−1q=-\frac{3x}{x-1}, i konsekwentne rozwiązanie zadania do końca może otrzymać maksymalnie 2 punkty.

5. Zapisanie szeregu jako sumy dwóch szeregów 2x+18x(x−1)2+162x(x−1)4+…2x+\frac{18x}{(x-1)^2}+\frac{162x}{(x-1)^4}+\ldots oraz −6xx−1−54x(x−1)3−486x(x−1)5−…-\frac{6x}{x-1}-\frac{54x}{(x-1)^3}-\frac{486x}{(x-1)^5}-\ldots bez odpowiedniego komentarza i konsekwentne rozwiązanie zadania przez obliczenie sumy tych dwóch szeregów może otrzymać maksymalnie 3 punkty.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający rozwiąże równanie i otrzyma x=−54x = -\frac{5}{4} oraz x = 6, a następnie sprawdzi warunki zbieżności i właściwie wybierze rozwiązanie, otrzymuje 4 punkty. Bez analizy warunku zbieżności maksymalnie 2 punkty. Błędy w wyznaczaniu przedziału zbieżności – możliwie 3 punkty przy konsekwentnym rozwiązaniu.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.