Zadanie 5, matura czerwiec 2023, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyWykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej dodatniej prawdziwa jest nierówność
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I (algebraiczny):
Przekształcamy nierówność do postaci .
Wielomian W(a) = a3 − 12a + 16 ma pierwiastek 2, więc W(a) = (a − 2)(a2 + 2a − 8) = (a − 2)2(a + 4). Inny rozkład: a3 − 12a + 16 = a3 − 16a + 4a + 16 = a(a2 − 16) + 4(a + 4) = (a + 4)[a(a − 4) + 4] = (a + 4)(a − 2)2.
Nierówność przyjmuje postać .
Dla a > 0: wyrażenie (a − 2)2 ≥ 0, wyrażenie (a + 4) > 0, więc (a − 2)2(a + 4) ≥ 0.
Zatem nierówność jest prawdziwa dla każdego a > 0.
Sposób II (średnie):
Dla a > 0 liczby są dodatnie.
Z nierówności między średnią arytmetyczną i geometryczną:
Sposób III (analiza funkcji):
Niech dla a > 0.
Miejscem zerowym jest a = 2.
Ponieważ f′(a) < 0 dla i f′(a) > 0 dla , funkcja jest malejąca na (0, 2] i rosnąca na [2, +∞). Osiąga więc minimum w a = 2: f(2) = 4 + 8 = 12.
Zatem f(a) ≥ 12 dla każdego a > 0.
Schemat punktowania
spełnienie kryterium za 2 punkty oraz:
– uzasadnienie prawdziwości nierówności lub (a − 2)2(a + 4) ≥ 0, lub a(a − 2)2(a + 4) ≥ 0 z powołaniem się na założenie (sposób I)
– przekształcenie nierówności do postaci tezy (sposób II)
ALBO
– obliczenie f(2) = 12 (sposób III).
albo
przekształcenie danej nierówności do postaci lub (a − 2)2(a + 4) ≥ 0, lub a(a − 2)2(a + 4) ≥ 0 (sposób I)
– spełnienie kryterium za 1 punkt oraz zapisanie a3 − 12a + 16 = (a − 2)2(a + 4) (sposób I)
ALBO
– zapisanie, że dla każdego a > 0 liczby są dodatnie, oraz zapisanie (sposób II)
ALBO
– obliczenie miejsca zerowego pochodnej oraz wyznaczenie z uzasadnieniem argumentu a = 2, dla którego funkcja osiąga najmniejszą wartość w (0, +∞) (sposób III).
albo
przekształcenie danej nierówności do postaci lub a3 − 12a + 16 ≥ 0, lub a(a3 − 12a + 16) ≥ 0 (sposób I)
– zapisanie, że dla każdego a > 0 liczby są dodatnie (sposób II)
ALBO
– obliczenie pochodnej funkcji dla a > 0 (lub w szerszym zakresie), np. (sposób III).
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano nieprawidłową metodę, albo brak rozwiązania.
Uwaga: jeżeli zdający stosuje nierówność między średnimi liczb bez zapisania, że liczby te są dodatnie, może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający stosuje nierówność między średnimi bez uzasadnienia, że liczby są dodatnie, może otrzymać co najwyżej 2 punkty.