Zadanie 5, matura czerwiec 2023, matematyka rozszerzona

3 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej dodatniej a\mathbf{a} prawdziwa jest nierówność

a2+16a≥12a^2 + \frac{16}{a} \ge 12

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I (algebraiczny):

Przekształcamy nierówność do postaci a3−12a+16a≥0\frac{a^3 - 12a + 16}{a} \ge 0.

Wielomian W(a) = a3 − 12a + 16 ma pierwiastek 2, więc W(a) = (a − 2)(a2 + 2a − 8) = (a − 2)2(a + 4). Inny rozkład: a3 − 12a + 16 = a3 − 16a + 4a + 16 = a(a2 − 16) + 4(a + 4) = (a + 4)[a(a − 4) + 4] = (a + 4)(a − 2)2.

Nierówność przyjmuje postać (a−2)2(a+4)a≥0\frac{(a-2)^2(a+4)}{a} \ge 0.

Dla a > 0: wyrażenie (a − 2)2 ≥ 0, wyrażenie (a + 4) > 0, więc (a − 2)2(a + 4) ≥ 0.

Zatem nierówność jest prawdziwa dla każdego a > 0.

Sposób II (średnie):

Dla a > 0 liczby a2,8a,8aa^2, \frac{8}{a}, \frac{8}{a} są dodatnie.

Z nierówności między średnią arytmetyczną i geometryczną:

a2+8a+8a3≥a2⋅8a⋅8a3\frac{a^2 + \frac{8}{a} + \frac{8}{a}}{3} \ge \sqrt[3]{a^2 \cdot \frac{8}{a} \cdot \frac{8}{a}}

a2+16a3≥643=4\frac{a^2 + \frac{16}{a}}{3} \ge \sqrt[3]{64} = 4

a2+16a≥12a^2 + \frac{16}{a} \ge 12

Sposób III (analiza funkcji):

Niech f(a)=a2+16af(a) = a^2 + \frac{16}{a} dla a > 0.

f′(a)=2a−16a2=2a3−16a2f'(a) = 2a - \frac{16}{a^2} = \frac{2a^3 - 16}{a^2}

Miejscem zerowym jest a = 2.

Ponieważ f′(a) < 0 dla a∈(0,2)a\in(0,2) i f′(a) > 0 dla a∈(2,+∞)a\in(2,+\infty), funkcja jest malejąca na (0, 2] i rosnąca na [2, +∞). Osiąga więc minimum w a = 2: f(2) = 4 + 8 = 12.

Zatem f(a) ≥ 12 dla każdego a > 0.

Schemat punktowania

3 pkt

spełnienie kryterium za 2 punkty oraz:

– uzasadnienie prawdziwości nierówności (a−2)2(a+4)a≥0\frac{(a-2)^2(a+4)}{a}\ge0 lub (a − 2)2(a + 4) ≥ 0, lub a(a − 2)2(a + 4) ≥ 0 z powołaniem się na założenie (sposób I)

– przekształcenie nierówności a2+8a+8a3≥a2⋅8a⋅8a3\frac{a^2+\frac8a+\frac8a}{3}\ge\sqrt[3]{a^2\cdot\frac8a\cdot\frac8a} do postaci tezy (sposób II)

ALBO

– obliczenie f(2) = 12 (sposób III).

albo

2 pkt

przekształcenie danej nierówności do postaci (a−2)2(a+4)a≥0\frac{(a-2)^2(a+4)}{a}\ge0 lub (a − 2)2(a + 4) ≥ 0, lub a(a − 2)2(a + 4) ≥ 0 (sposób I)

– spełnienie kryterium za 1 punkt oraz zapisanie a3 − 12a + 16 = (a − 2)2(a + 4) (sposób I)

ALBO

– zapisanie, że dla każdego a > 0 liczby a2,8a,8aa^2,\frac8a,\frac8a są dodatnie, oraz zapisanie a2+8a+8a3≥a2⋅8a⋅8a3\frac{a^2+\frac8a+\frac8a}{3}\ge\sqrt[3]{a^2\cdot\frac8a\cdot\frac8a} (sposób II)

ALBO

– obliczenie miejsca zerowego pochodnej oraz wyznaczenie z uzasadnieniem argumentu a = 2, dla którego funkcja osiąga najmniejszą wartość w (0, +∞) (sposób III).

albo

1 pkt

przekształcenie danej nierówności do postaci a3−12a+16a≥0\frac{a^3-12a+16}{a}\ge0 lub a3 − 12a + 16 ≥ 0, lub a(a3 − 12a + 16) ≥ 0 (sposób I)

– zapisanie, że dla każdego a > 0 liczby a2,8a,8aa^2,\frac8a,\frac8a są dodatnie (sposób II)

ALBO

– obliczenie pochodnej funkcji f(a)=a2+16af(a)=a^2+\frac{16}{a} dla a > 0 (lub w szerszym zakresie), np. f′(a)=2a−16a2f\prime(a)=2a-\frac{16}{a^2} (sposób III).

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano nieprawidłową metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga: jeżeli zdający stosuje nierówność między średnimi liczb a2,8a,8aa^2,\frac8a,\frac8a bez zapisania, że liczby te są dodatnie, może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający stosuje nierówność między średnimi bez uzasadnienia, że liczby są dodatnie, może otrzymać co najwyżej 2 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.