Zadanie 9, matura czerwiec 2023, matematyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

W okrąg o równaniu (x − 1)2 + (y − 2)2 = 25 wpisano trójkąt ABC. Bok AB tego trójkąta jest zawarty w prostej o równaniu 4x − 3y + 2 = 0. Wysokość CD tego trójkąta dzieli bok AB tak, że ∣AD∣ = 4 ⋅ ∣DB∣.

Oblicz pole trójkąta ABC. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I:

Pole: P = 20

Prosta przechodzi przez środek S = (1, 2) okręgu, zatem bok AB jest średnicą: ∣AB∣ = 10

Z warunku ∣AD∣ = 4 ⋅ ∣DB∣ i ∣AD∣ + ∣DB∣ = 10 wynika: ∣AD∣ = 8, ∣DB∣ = 2

Kąt ACB jest kątem wpisanym opartym na średnicy, stąd ∠ACB=90∘\angle ACB = 90^\circ

Wysokość z wierzchołka kąta prostego: ∣CD∣=∣AD∣⋅∣DB∣=8⋅2=4|CD| = \sqrt{|AD| \cdot |DB|} = \sqrt{8 \cdot 2} = 4

Pole: P=12⋅∣AB∣⋅∣CD∣=12⋅10⋅4=20P = \frac{1}{2} \cdot |AB| \cdot |CD| = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot 4 = 20

Sposób II:

Prosta przechodzi przez środek S = (1, 2), zatem AB jest średnicą. Rozwiązujemy układ 4x − 3y + 2 = 0, (x − 1)2 + (y − 2)2 = 25. Podstawiając x=3y−24x=\frac{3y-2}{4}, otrzymujemy 916(y−2)2+(y−2)2=25\frac9{16}(y-2)^2+(y-2)^2=25, więc (y − 2)2 = 16. Stąd y = −2 lub y = 6, a odpowiednie wartości x to −2 i 4. Ze względu na symetrię przyjmujemy A = (−2, −2), B = (4, 6); wtedy ∣AB∣ = 10.

Ponieważ AD→=45AB→=45[6,8]=[245,325]\overrightarrow{AD}=\frac45\overrightarrow{AB}=\frac45[6,8]=[\frac{24}{5},\frac{32}{5}], mamy D=(145,225)D=(\frac{14}{5},\frac{22}{5}). Prosta CD jest prostopadła do AB, zatem jej współczynnik kierunkowy wynosi −34-\frac34. Z 225=−34⋅145+b\frac{22}{5}=-\frac34\cdot\frac{14}{5}+b otrzymujemy b=132b=\frac{13}{2}, czyli y=−34x+132y=-\frac34x+\frac{13}{2}.

Podstawiamy to równanie do równania okręgu: (x−1)2+(−34x+92)2=25(x-1)^2+(-\frac34x+\frac92)^2=25. Po rozwinięciu: x2−2x+1+916x2−274x+814−25=0x^2-2x+1+\frac9{16}x^2-\frac{27}{4}x+\frac{81}{4}-25=0, czyli 5x2 − 28x − 12 = 0 oraz (x − 6)(5x + 2) = 0. Otrzymujemy C = (6, 2) lub C=(−25,345)C=(-\frac25,\frac{34}{5}).

Dla pierwszego punktu ∣DC∣=(6−145)2+(2−225)2=4|DC|=\sqrt{(6-\frac{14}{5})^2+(2-\frac{22}{5})^2}=4. Dla drugiego ∣DC∣=(−25−145)2+(345−225)2=4|DC|=\sqrt{(-\frac25-\frac{14}{5})^2+(\frac{34}{5}-\frac{22}{5})^2}=4. W obu przypadkach P=12⋅10⋅4=20P=\frac12\cdot10\cdot4=20.

Uwaga: przy odwrotnym przypisaniu A = (4, 6), B = (−2, −2) otrzymujemy D=(−45,−25)D=(-\frac45,-\frac25), a prosta CD ma równanie y=−34x−1y=-\frac34x-1. Jej przecięcia z okręgiem to C = (−4, 2) lub C=(125,−145)C=(\frac{12}{5},-\frac{14}{5}). W obu przypadkach ∣CD∣ = 4, zatem ponownie P = 20.

Schemat punktowania

Sposób I:

4 pkt

poprawna metoda rozwiązania i poprawny wynik: P = 20.

3 pkt

obliczenie wysokości CD trójkąta ABC: ∣CD∣ = 4.

2 pkt

obliczenie długości odcinków AD i DB: ∣AD∣ = 8 oraz ∣DB∣ = 2.

1 pkt

zapisanie, że bok AB trójkąta jest średnicą okręgu, albo że środek okręgu leży na prostej zawierającej bok AB.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Sposób II:

4 pkt

poprawna metoda rozwiązania i poprawny wynik: P = 20.

3 pkt

obliczenie współrzędnych wierzchołka C: C = (6, 2) lub C=(−25,345)C=(-\frac25,\frac{34}{5}).

2 pkt

obliczenie współrzędnych punktu D=(145,225)D=(\frac{14}{5},\frac{22}{5}).

1 pkt

obliczenie współrzędnych A i B, np. A = (−2, −2) i B = (4, 6).

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga: jeżeli zdający popełnia błąd merytoryczny albo błędnie odgaduje np. długości AD i BD, za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 2 punkty.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający popełnia błąd merytoryczny albo błędnie odgaduje długości odcinków, może otrzymać co najwyżej 2 punkty. Można również rozwiązać zadanie obliczając współrzędne wierzchołków.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.