Zadanie 5, matura czerwiec 2024, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyWykaż, że dla każdej liczby dodatniej a i każdej liczby dodatniej b takich, że
a + b = 1, prawdziwa jest nierówność
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I
Ponieważ a > 0 i b > 0, iloczyn (2a + b)(a + 2b) jest dodatni. Nierówność przekształcamy równoważnie:
,
9a + 9b − 8a2 − 20ab − 8b2 ≥ 0.
Podstawiając b = 1 − a, otrzymujemy 9a + 9(1 − a) − 8a2 − 20a(1 − a) − 8(1 − a)2 ≥ 0, czyli 4a2 − 4a + 1 ≥ 0, a więc (2a − 1)2 ≥ 0. Kwadrat liczby rzeczywistej jest nieujemny. Przekształcenia były równoważne, więc wyjściowa nierówność jest prawdziwa przy podanych założeniach.
Sposób II
Z założenia a + b = 1 wyjściowa nierówność jest równoważna . Mnożymy przez dodatnią liczbę 3(a + 1)(1 + b):
3(1 + b) + 3(a + 1) ≥ 4(a + 1)(1 + b),
2 − (a + b) ≥ 4ab,
1 ≥ 4ab,
(a + b)2 ≥ 4ab,
(a − b)2 ≥ 0.
Ostatnia nierówność jest prawdziwa, ponieważ kwadrat jest nieujemny. Równoważność przekształceń dowodzi tezy.
Sposób III
Stosujemy nierówność między średnią arytmetyczną i harmoniczną dodatnich liczb i :
.
Zatem , co należało wykazać.
Sposób IV
Z założenia b = 1 − a oraz 0 < a < 1. Nierówność jest równoważna
,
.
Mnożymy przez dodatnią liczbę 3(a + 1)(2 − a):
3(2 − a) + 3(a + 1) ≥ 4(a + 1)(2 − a),
6 − 3a + 3a + 3 ≥ −4a2 + 4a + 8,
4a2 − 4a + 1 ≥ 0,
(2a − 1)2 ≥ 0.
Ostatnia nierówność jest prawdziwa dla każdej liczby rzeczywistej, więc także dla . To dowodzi tezy.
Schemat punktowania
przeprowadzenie pełnego rozumowania.
wykorzystanie założenia i przekształcenie nierówności do postaci 4a2 − 4a + 1 ≥ 0, 4b2 − 4b + 1 ≥ 0 albo a2 − 2ab + b2 ≥ 0
– zapisanie nierówności między odpowiednimi średnimi liczb oraz (lub między odpowiednimi średnimi liczb 2a + b oraz a + 2b) i przekształcenie tej nierówności do postaci, z której można bezpośrednio wnioskować o prawdziwości tezy, np. .
albo
zapisanie nierówności w postaci równoważnej jako nierówności wymiernej , np.
– zapisanie nierówności w postaci równoważnej jako nierówności wielomianowej, np. 3(1 + b) + 3(a + 1) ≥ 4(a + 1)(1 + b),
ALBO
– zapisanie nierówności między średnią harmoniczną a arytmetyczną liczb oraz (lub między odpowiednimi średnimi liczb 2a + b oraz a + 2b), np. albo ,
ALBO
– wykorzystanie założenia i zapisanie nierówności w postaci równoważnej jako nierówności wymiernej z jedną niewiadomą, np. .
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Klucz podaje cztery sposoby rozwiązania (I–IV). Każdy dowód algebraiczny powinien prowadzić do wyrażenia będącego kwadratem liczby lub różnicy kwadratów.