Zadanie 12, matura czerwiec 2024, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie

(3 − m) ⋅ x2 + (m + 1) ⋅ x − (m + 1)2 = 0

ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1, x2 spełniające warunek

x12 + x22 = x1 ⋅ x2 + 7

Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

I etap

Równanie ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste tylko wtedy, gdy 3 − m ≠ 0 i Δ > 0. Rozwiązujemy nierówność:

(m + 1)2 + 4(3 − m)(m + 1)2 > 0,

(m + 1)2[1 + 4(3 − m)] > 0,

(m + 1)2(13 − 4m) > 0.

Stąd m∈(−∞,−1)∪(−1,134)m\in(-\infty,-1)\cup(-1,\frac{13}{4}).

II etap – sposób I

Korzystamy ze wzorów Viète’a i przekształcamy warunek do postaci (x1 + x2)2 − 2x1x2 = x1x2 + 7.

(−m+13−m)2−2⋅−(m+1)23−m=−(m+1)23−m+7\left(-\frac{m+1}{3-m}\right)^2-2\cdot\frac{-(m+1)^2}{3-m}=\frac{-(m+1)^2}{3-m}+7,

(m+1m−3)2−3⋅(m+1)2m−3−7=0\left(\frac{m+1}{m-3}\right)^2-3\cdot\frac{(m+1)^2}{m-3}-7=0,

(m+1)2−3(m+1)2(m−3)−7(m−3)2(m−3)2=0\frac{(m+1)^2-3(m+1)^2(m-3)-7(m-3)^2}{(m-3)^2}=0.

Przy m ≠ 3 otrzymujemy

m2 + 2m + 1 − 3(m2 + 2m + 1)(m − 3) − 7(m2 − 6m + 9) = 0,

−3m3 − 3m2 + 59m − 53 = 0.

Grupujemy wyrazy:

−3m3 + 3m − 3m2 + 3m + 53m − 53 = 0,

−3m(m2 − 1) − 3m(m − 1) + 53(m − 1) = 0,

(m − 1)[−3m(m + 1) − 3m + 53] = 0,

(m − 1)(−3m2 − 6m + 53) = 0.

Zatem m = 1 lub m=−3−2423m=\frac{-3-2\sqrt{42}}3, lub m=−3+2423m=\frac{-3+2\sqrt{42}}3. Wszystkie trzy wartości są różne od 3.

II etap – sposób II

Tak samo stosujemy wzory Viète’a i sprowadzamy równanie do postaci −3m3 − 3m2 + 59m − 53 = 0, przy m ≠ 3.

Liczba 1 jest pierwiastkiem wielomianu. Dzielimy go przez m − 1, np. algorytmem Hornera: ze współczynników −3, −3, 59, −53 otrzymujemy współczynniki ilorazu −3, −6, 53 i resztę 0.

Otrzymujemy (m − 1)(−3m2 − 6m + 53) = 0, czyli m = 1 lub m=−3−2423m=\frac{-3-2\sqrt{42}}3, lub m=−3+2423m=\frac{-3+2\sqrt{42}}3.

III etap

Wybieramy wartości spełniające jednocześnie m ≠ 3, m∈(−∞,−1)∪(−1,134)m\in(-\infty,-1)\cup(-1,\frac{13}{4}) i równanie otrzymane w II etapie. Ponieważ −3+2423>134\frac{-3+2\sqrt{42}}3>\frac{13}{4}, tę wartość odrzucamy. Ostatecznie

m∈{1,−3−2423}m\in\left\{1,\frac{-3-2\sqrt{42}}3\right\}.

Schemat punktowania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.

Pierwszy etap: zapisanie warunku Δ > 0 w postaci nierówności z niewiadomą m i rozwiązanie tej nierówności (1 punkt).

1 pkt

zapisanie (m + 1)2 + 4(3 − m)(m + 1)2 > 0 oraz rozwiązania m∈(−∞,−1)∪(−1,134)m\in(-\infty,-1)\cup(-1,\frac{13}{4}).

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga: jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.

Drugi etap: wyznaczenie tych wartości parametru m, dla których jest spełniony warunek x12 + x22 = x1x2 + 7 (4 punkty).

4 pkt

wyznaczenie wszystkich wartości parametru: 1, −3−2423\frac{-3-2\sqrt{42}}3, −3+2423\frac{-3+2\sqrt{42}}3.

3 pkt

zapisanie równania −3m3−3m2+59m−53(3−m)2=0\frac{-3m^3-3m^2+59m-53}{(3-m)^2}=0 lub 3m3 + 3m2 − 59m + 53 = 0 oraz wyznaczenie jednego z rozwiązań tego równania (np. m = 1) i podzielenie wielomianu 3m3 + 3m2 − 59m + 53 przez odpowiedni dwumian, np. (3m3 + 3m2 − 59m + 53) : (m − 1) = 3m2 + 6m − 53, ALBO zapisanie jednego z tych równań oraz zastosowanie metody grupowania i zapisanie wielomianu 3m3 + 3m2 − 59m + 53 w postaci iloczynu co najmniej dwóch wielomianów stopni dodatnich, np. (m − 1)(3m2 + 6m − 53).

2 pkt

zapisanie równania z jedną niewiadomą m, wynikającego z warunku x12 + x22 = x1x2 + 7, np. (−m+13−m)2−2⋅−(m+1)23−m=−(m+1)23−m+7\left(-\frac{m+1}{3-m}\right)^2-2\cdot\frac{-(m+1)^2}{3-m}=\frac{-(m+1)^2}{3-m}+7.

1 pkt

przekształcenie warunku do postaci pozwalającej na bezpośrednie zastosowanie wzorów Viète’a, np. (x1 + x2)2 − 2x1x2 = x1x2 + 7.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Trzeci etap: zapisanie warunku 3 − m ≠ 0 oraz wyznaczenie wszystkich wartości parametru spełniających jednocześnie 3 − m ≠ 0, Δ > 0 i (x1 + x2)2 − 2x1x2 = x1x2 + 7 (1 punkt).

1 pkt

zapisanie warunku 3 − m ≠ 0 i poprawne wyznaczenie wszystkich wartości spełniających jednocześnie powyższe warunki: 1, −3−2423\frac{-3-2\sqrt{42}}3.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Warunek Δ > 0 (zamiast Δ ≥ 0) jest konieczny dla dwóch różnych rozwiązań. Wartość m=−3+2423m = \frac{-3+2\sqrt{42}}{3} nie spełnia warunku Δ > 0, gdyż przekracza 134\frac{13}{4}.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.