Zadanie 12, matura czerwiec 2024, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówWyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie
(3 − m) ⋅ x2 + (m + 1) ⋅ x − (m + 1)2 = 0
ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1, x2 spełniające warunek
x12 + x22 = x1 ⋅ x2 + 7
Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
I etap
Równanie ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste tylko wtedy, gdy 3 − m ≠ 0 i Δ > 0. Rozwiązujemy nierówność:
(m + 1)2 + 4(3 − m)(m + 1)2 > 0,
(m + 1)2[1 + 4(3 − m)] > 0,
(m + 1)2(13 − 4m) > 0.
Stąd .
II etap – sposób I
Korzystamy ze wzorów Viète’a i przekształcamy warunek do postaci (x1 + x2)2 − 2x1x2 = x1x2 + 7.
,
,
.
Przy m ≠ 3 otrzymujemy
m2 + 2m + 1 − 3(m2 + 2m + 1)(m − 3) − 7(m2 − 6m + 9) = 0,
−3m3 − 3m2 + 59m − 53 = 0.
Grupujemy wyrazy:
−3m3 + 3m − 3m2 + 3m + 53m − 53 = 0,
−3m(m2 − 1) − 3m(m − 1) + 53(m − 1) = 0,
(m − 1)[−3m(m + 1) − 3m + 53] = 0,
(m − 1)(−3m2 − 6m + 53) = 0.
Zatem m = 1 lub , lub . Wszystkie trzy wartości są różne od 3.
II etap – sposób II
Tak samo stosujemy wzory Viète’a i sprowadzamy równanie do postaci −3m3 − 3m2 + 59m − 53 = 0, przy m ≠ 3.
Liczba 1 jest pierwiastkiem wielomianu. Dzielimy go przez m − 1, np. algorytmem Hornera: ze współczynników −3, −3, 59, −53 otrzymujemy współczynniki ilorazu −3, −6, 53 i resztę 0.
Otrzymujemy (m − 1)(−3m2 − 6m + 53) = 0, czyli m = 1 lub , lub .
III etap
Wybieramy wartości spełniające jednocześnie m ≠ 3, i równanie otrzymane w II etapie. Ponieważ , tę wartość odrzucamy. Ostatecznie
.
Schemat punktowania
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.
Pierwszy etap: zapisanie warunku Δ > 0 w postaci nierówności z niewiadomą m i rozwiązanie tej nierówności (1 punkt).
zapisanie (m + 1)2 + 4(3 − m)(m + 1)2 > 0 oraz rozwiązania .
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwaga: jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.
Drugi etap: wyznaczenie tych wartości parametru m, dla których jest spełniony warunek x12 + x22 = x1x2 + 7 (4 punkty).
wyznaczenie wszystkich wartości parametru: 1, , .
zapisanie równania lub 3m3 + 3m2 − 59m + 53 = 0 oraz wyznaczenie jednego z rozwiązań tego równania (np. m = 1) i podzielenie wielomianu 3m3 + 3m2 − 59m + 53 przez odpowiedni dwumian, np. (3m3 + 3m2 − 59m + 53) : (m − 1) = 3m2 + 6m − 53, ALBO zapisanie jednego z tych równań oraz zastosowanie metody grupowania i zapisanie wielomianu 3m3 + 3m2 − 59m + 53 w postaci iloczynu co najmniej dwóch wielomianów stopni dodatnich, np. (m − 1)(3m2 + 6m − 53).
zapisanie równania z jedną niewiadomą m, wynikającego z warunku x12 + x22 = x1x2 + 7, np. .
przekształcenie warunku do postaci pozwalającej na bezpośrednie zastosowanie wzorów Viète’a, np. (x1 + x2)2 − 2x1x2 = x1x2 + 7.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Trzeci etap: zapisanie warunku 3 − m ≠ 0 oraz wyznaczenie wszystkich wartości parametru spełniających jednocześnie 3 − m ≠ 0, Δ > 0 i (x1 + x2)2 − 2x1x2 = x1x2 + 7 (1 punkt).
zapisanie warunku 3 − m ≠ 0 i poprawne wyznaczenie wszystkich wartości spełniających jednocześnie powyższe warunki: 1, .
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Warunek Δ > 0 (zamiast Δ ≥ 0) jest konieczny dla dwóch różnych rozwiązań. Wartość nie spełnia warunku Δ > 0, gdyż przekracza .