Zadanie 6, matura czerwiec 2024, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyDługości podstaw trapezu równoramiennego są równe a oraz b, przy czym a > b. W ten trapez można wpisać okrąg.
Wykaż, że pole tego trapezu jest większe od a ⋅ b.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I
Dla trapezu równoramiennego opisanego na okręgu: suma długości ramion równa się sumie długości podstaw.
Jeśli długość ramienia to c, to 2c = a + b, czyli .
Z twierdzenia Pitagorasa dla wysokości h:
Pole trapezu:
Należy wykazać:
Dzieląc przez :
To jest nierówność między średnią arytmetyczną i geometryczną, prawdziwa dla różnych a, b > 0.
Sposób II
Oznaczamy trapez przez ABCD, gdzie ∣AB∣ = a, ∣CD∣ = b. Niech S będzie środkiem okręgu wpisanego, r jego promieniem, a K, L, M punktami styczności odpowiednio z AB, BC, CD.
Z symetrii trapezu K i M są środkami podstaw. Z twierdzenia o odcinkach stycznych otrzymujemy ∣BL∣ = a/2, ∣CL∣ = b/2. Środek okręgu leży na dwusiecznych kątów trapezu. Ponieważ kąty wewnętrzne przy ramieniu BC sumują się do 180°, mamy . Trójkąt BCS jest więc prostokątny w S.
Wysokość SL opuszczona na przeciwprostokątną BC ma długość r. Z twierdzenia o wysokości trójkąta prostokątnego:
.
Wysokość trapezu wynosi 2r, zatem .
Ponieważ , nierówność P > ab jest równoważna , czyli , a więc . Z założenia a > b > 0 mamy , więc ostatnia nierówność jest prawdziwa. To dowodzi tezy.
Sposób III
Pole czworokąta, na którym można opisać okrąg i w który można wpisać okrąg, jest równe pierwiastkowi z iloczynu długości jego czterech boków. Rozważany trapez jest opisany na okręgu, a ponieważ jest równoramienny, można na nim także opisać okrąg.
Jeżeli długość ramienia oznaczymy przez c, to . Z warunku opisania na okręgu a + b = 2c, więc i .
Z nierówności między średnią arytmetyczną i geometryczną różnych dodatnich liczb a, b mamy . Zatem , co należało wykazać.
Schemat punktowania
przeprowadzenie pełnego rozumowania.
wyznaczenie pola trapezu w zależności od długości jego podstaw: .
zastosowanie twierdzenia Pitagorasa i zapisanie równania z a, b oraz h, z którego można wyznaczyć długość wysokości trapezu w zależności od długości jego podstaw, np.
– wyznaczenie długości promienia okręgu w zależności od długości podstaw trapezu, np. ,
ALBO
– zapisanie, że pole czworokąta wpisanego w okrąg i opisanego na okręgu jest równe pierwiastkowi z iloczynu długości boków tego czworokąta,
ALBO
– zapisanie, że wysokość trapezu równoramiennego jest średnią geometryczną długości podstaw trapezu.
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwaga:
W przypadku, gdy zdający zapisze nierówność w postaci równoważnej i stwierdzi, że jej prawdziwość wynika z nierówności między średnią arytmetyczną i geometryczną różnych liczb dodatnich a i b, to rozumowanie uznajemy za pełne.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Uwaga: Jeśli zdający zapisze nierówność jako i stwierdzi, że wynika z nierówności między średnią arytmetyczną a geometryczną dla różnych a i b, rozumowanie uznajemy za pełne.