Zadanie 6, matura czerwiec 2024, matematyka rozszerzona

3 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Długości podstaw trapezu równoramiennego są równe a oraz b, przy czym a > b. W ten trapez można wpisać okrąg.

Wykaż, że pole tego trapezu jest większe od a ⋅ b.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I

Dla trapezu równoramiennego opisanego na okręgu: suma długości ramion równa się sumie długości podstaw.

Jeśli długość ramienia to c, to 2c = a + b, czyli c=a+b2c = \frac{a+b}{2}.

Z twierdzenia Pitagorasa dla wysokości h:

(a−b2)2+h2=c2=(a+b2)2\left(\frac{a-b}{2}\right)^2 + h^2 = c^2 = \left(\frac{a+b}{2}\right)^2

h2=(a+b)2−(a−b)24=abh^2 = \frac{(a+b)^2 - (a-b)^2}{4} = ab

h=abh = \sqrt{ab}

Pole trapezu:

P=a+b2⋅abP = \frac{a+b}{2} \cdot \sqrt{ab}

Należy wykazać: a+b2⋅ab>ab\frac{a+b}{2} \cdot \sqrt{ab} > ab

Dzieląc przez ab>0\sqrt{ab} > 0: a+b2>ab\frac{a+b}{2} > \sqrt{ab}

To jest nierówność między średnią arytmetyczną i geometryczną, prawdziwa dla różnych a, b > 0.

Sposób II

Oznaczamy trapez przez ABCD, gdzie ∣AB∣ = a, ∣CD∣ = b. Niech S będzie środkiem okręgu wpisanego, r jego promieniem, a K, L, M punktami styczności odpowiednio z AB, BC, CD.

Z symetrii trapezu K i M są środkami podstaw. Z twierdzenia o odcinkach stycznych otrzymujemy ∣BL∣ = a/2, ∣CL∣ = b/2. Środek okręgu leży na dwusiecznych kątów trapezu. Ponieważ kąty wewnętrzne przy ramieniu BC sumują się do 180°, mamy ∣∠CBS∣+∣∠BCS∣=90°|\angle CBS|+|\angle BCS|=90°. Trójkąt BCS jest więc prostokątny w S.

Wysokość SL opuszczona na przeciwprostokątną BC ma długość r. Z twierdzenia o wysokości trójkąta prostokątnego:

r=a2⋅b2=12abr=\sqrt{\frac a2\cdot\frac b2}=\frac12\sqrt{ab}.

Wysokość trapezu wynosi 2r, zatem P=a+b2⋅2r=a+b2abP=\frac{a+b}{2}\cdot2r=\frac{a+b}{2}\sqrt{ab}.

Ponieważ ab>0\sqrt{ab}>0, nierówność P > ab jest równoważna a+b2>ab\frac{a+b}{2}>\sqrt{ab}, czyli a−2ab+b>0a-2\sqrt{ab}+b>0, a więc (a−b)2>0(\sqrt a-\sqrt b)^2>0. Z założenia a > b > 0 mamy a−b>0\sqrt a-\sqrt b>0, więc ostatnia nierówność jest prawdziwa. To dowodzi tezy.

Sposób III

Pole czworokąta, na którym można opisać okrąg i w który można wpisać okrąg, jest równe pierwiastkowi z iloczynu długości jego czterech boków. Rozważany trapez jest opisany na okręgu, a ponieważ jest równoramienny, można na nim także opisać okrąg.

Jeżeli długość ramienia oznaczymy przez c, to P=abcc=cabP=\sqrt{abcc}=c\sqrt{ab}. Z warunku opisania na okręgu a + b = 2c, więc c=a+b2c=\frac{a+b}{2} i P=a+b2abP=\frac{a+b}{2}\sqrt{ab}.

Z nierówności między średnią arytmetyczną i geometryczną różnych dodatnich liczb a, b mamy a+b2>ab\frac{a+b}{2}>\sqrt{ab}. Zatem P>ab⋅ab=abP>\sqrt{ab}\cdot\sqrt{ab}=ab, co należało wykazać.

Schemat punktowania

3 pkt

przeprowadzenie pełnego rozumowania.

2 pkt

wyznaczenie pola trapezu w zależności od długości jego podstaw: P=a+b2abP=\frac{a+b}{2}\sqrt{ab}.

1 pkt

zastosowanie twierdzenia Pitagorasa i zapisanie równania z a, b oraz h, z którego można wyznaczyć długość wysokości trapezu w zależności od długości jego podstaw, np. (a−b2)2+h2=(a+b2)2\left(\frac{a-b}{2}\right)^2+h^2=\left(\frac{a+b}{2}\right)^2

– wyznaczenie długości promienia okręgu w zależności od długości podstaw trapezu, np. r=a2⋅b2r=\sqrt{\frac a2\cdot\frac b2},

ALBO

– zapisanie, że pole czworokąta wpisanego w okrąg i opisanego na okręgu jest równe pierwiastkowi z iloczynu długości boków tego czworokąta,

ALBO

– zapisanie, że wysokość trapezu równoramiennego jest średnią geometryczną długości podstaw trapezu.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga:

W przypadku, gdy zdający zapisze nierówność a+b2ab>ab\frac{a+b}{2}\sqrt{ab}>ab w postaci równoważnej a+b2>ab\frac{a+b}{2}>\sqrt{ab} i stwierdzi, że jej prawdziwość wynika z nierówności między średnią arytmetyczną i geometryczną różnych liczb dodatnich a i b, to rozumowanie uznajemy za pełne.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Uwaga: Jeśli zdający zapisze nierówność a+b2⋅ab>ab\frac{a+b}{2} \cdot \sqrt{ab} > ab jako a+b2>ab\frac{a+b}{2} > \sqrt{ab} i stwierdzi, że wynika z nierówności między średnią arytmetyczną a geometryczną dla różnych a i b, rozumowanie uznajemy za pełne.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.