Zadanie 7, matura czerwiec 2024, matematyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Nieskończony ciąg geometryczny (an) jest określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1.

Suma wszystkich wyrazów ciągu (an) o numerach nieparzystych jest równa 16, tj.

a1 + a3 + a5 + … = 16

Ponadto a1+a3=52⋅a2a_1 + a_3 = \frac{5}{2} \cdot a_2.

Wyznacz wzór ogólny na n–ty wyraz ciągu (an). Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

an=12(12)n−1a_n=12\left(\frac12\right)^{n-1} dla n ≥ 1 (równoważnie an=24(12)na_n=24\left(\frac12\right)^n).

Sposób I

Niech q oznacza iloraz ciągu. Z warunku a1+a3=52a2a_1+a_3=\frac52a_2 mamy

a1+a1q2=52a1qa_1+a_1q^2=\frac52a_1q,

a1(1+q2−52q)=0a_1(1+q^2-\frac52q)=0.

Stąd a1 = 0 lub q = 2, lub q=12q=\frac12.

Wyrazy o numerach nieparzystych tworzą ciąg geometryczny o pierwszym wyrazie a1 i ilorazie q2. Ponieważ ich suma istnieje i wynosi 16, mamy a1 ≠ 0, ∣q2∣ < 1 oraz a11−q2=16\frac{a_1}{1-q^2}=16.

Odrzucamy q = 2, gdyż nie spełnia warunku zbieżności szeregu. Dla q=12q=\frac12 otrzymujemy a11−(1/2)2=16\frac{a_1}{1-(1/2)^2}=16, skąd a1 = 12.

Zatem an=12(12)n−1a_n=12\left(\frac12\right)^{n-1}.

Sposób II

Wyrazy o numerach nieparzystych tworzą ciąg geometryczny o ilorazie q2. Z warunku ich sumy 16 mamy a1 ≠ 0, ∣q2∣ < 1, a11−q2=16\frac{a_1}{1-q^2}=16, więc a1 = 16(1 − q2).

Podstawiamy do równania a1+a1q2=52a1qa_1+a_1q^2=\frac52a_1q:

16(1−q2)+16(1−q2)q2=52⋅16(1−q2)q16(1-q^2)+16(1-q^2)q^2=\frac52\cdot16(1-q^2)q,

−16q4 + 40q3 − 40q + 16 = 0,

−16(q4 − 1) + 40q(q2 − 1) = 0,

(q2 − 1)[−16(q2 + 1) + 40q] = 0,

(q2 − 1)(−16q2 + 40q − 16) = 0.

Otrzymujemy q = 1, q = −1, q = 2 lub q=12q=\frac12. Warunek ∣q2∣ < 1 spełnia tylko q=12q=\frac12. Wtedy a1=16(1−14)=12a_1=16(1-\frac14)=12 i an=12(12)n−1a_n=12\left(\frac12\right)^{n-1}.

Schemat punktowania

4 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: an=12(12)n−1a_n=12\left(\frac12\right)^{n-1} lub an=24(12)na_n=24\left(\frac12\right)^n.

3 pkt

odrzucenie wartości q = 2 oraz poprawne zastosowanie wzoru na sumę szeregu geometrycznego i zapisanie równania z jedną niewiadomą a1: a11−(1/2)2=16\frac{a_1}{1-(1/2)^2}=16 (dla sposobu I)

– zapisanie równania z jedną niewiadomą q oraz obliczenie pierwiastków tego równania, np. 16(1−q2)+16(1−q2)q2=52⋅16(1−q2)q16(1-q^2)+16(1-q^2)q^2=\frac52\cdot16(1-q^2)q i q = 1, q = −1, q=12q=\frac12, q = 2, oraz odrzucenie tych wartości q, dla których nie jest spełniony warunek zbieżności ∣q∣ < 1 (dla sposobu II).

albo

2 pkt

zapisanie równania z jedną niewiadomą q oraz obliczenie pierwiastków tego równania, np. 2q2 − 5q + 2 = 0 i q=12q=\frac12 oraz q = 2 (dla sposobu I)

– zapisanie równań a1+a1q2=52a1qa_1+a_1q^2=\frac52a_1q oraz a11−q2=16\frac{a_1}{1-q^2}=16 (dla sposobu II).

albo

1 pkt

zapisanie równania a1+a1q2=52a1qa_1+a_1q^2=\frac52a_1q (dla sposobu I)

– poprawne zastosowanie wzoru na sumę szeregu geometrycznego i zapisanie równania a11−q2=16\frac{a_1}{1-q^2}=16 (dla sposobu II).

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający zapisze sumę wszystkich wyrazów ciągu o wyrazach nieparzystych jako a11−q\frac{a_1}{1-q} i rozwiąże zadanie konsekwentnie do końca, to otrzymuje 3 punkty za całe rozwiązanie.

2. Jeżeli zdający myli ciąg geometryczny z arytmetycznym, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Zdający musi odrzucić rozwiązanie r = 2, ponieważ szereg byłby rozbieżny.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.