Zadanie 7, matura czerwiec 2024, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyNieskończony ciąg geometryczny (an) jest określony dla każdej liczby naturalnej n ≥ 1.
Suma wszystkich wyrazów ciągu (an) o numerach nieparzystych jest równa 16, tj.
a1 + a3 + a5 + … = 16
Ponadto .
Wyznacz wzór ogólny na n–ty wyraz ciągu (an). Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
dla n ≥ 1 (równoważnie ).
Sposób I
Niech q oznacza iloraz ciągu. Z warunku mamy
,
.
Stąd a1 = 0 lub q = 2, lub .
Wyrazy o numerach nieparzystych tworzą ciąg geometryczny o pierwszym wyrazie a1 i ilorazie q2. Ponieważ ich suma istnieje i wynosi 16, mamy a1 ≠ 0, ∣q2∣ < 1 oraz .
Odrzucamy q = 2, gdyż nie spełnia warunku zbieżności szeregu. Dla otrzymujemy , skąd a1 = 12.
Zatem .
Sposób II
Wyrazy o numerach nieparzystych tworzą ciąg geometryczny o ilorazie q2. Z warunku ich sumy 16 mamy a1 ≠ 0, ∣q2∣ < 1, , więc a1 = 16(1 − q2).
Podstawiamy do równania :
,
−16q4 + 40q3 − 40q + 16 = 0,
−16(q4 − 1) + 40q(q2 − 1) = 0,
(q2 − 1)[−16(q2 + 1) + 40q] = 0,
(q2 − 1)(−16q2 + 40q − 16) = 0.
Otrzymujemy q = 1, q = −1, q = 2 lub . Warunek ∣q2∣ < 1 spełnia tylko . Wtedy i .
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: lub .
odrzucenie wartości q = 2 oraz poprawne zastosowanie wzoru na sumę szeregu geometrycznego i zapisanie równania z jedną niewiadomą a1: (dla sposobu I)
– zapisanie równania z jedną niewiadomą q oraz obliczenie pierwiastków tego równania, np. i q = 1, q = −1, , q = 2, oraz odrzucenie tych wartości q, dla których nie jest spełniony warunek zbieżności ∣q∣ < 1 (dla sposobu II).
albo
zapisanie równania z jedną niewiadomą q oraz obliczenie pierwiastków tego równania, np. 2q2 − 5q + 2 = 0 i oraz q = 2 (dla sposobu I)
– zapisanie równań oraz (dla sposobu II).
albo
zapisanie równania (dla sposobu I)
– poprawne zastosowanie wzoru na sumę szeregu geometrycznego i zapisanie równania (dla sposobu II).
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający zapisze sumę wszystkich wyrazów ciągu o wyrazach nieparzystych jako i rozwiąże zadanie konsekwentnie do końca, to otrzymuje 3 punkty za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli zdający myli ciąg geometryczny z arytmetycznym, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Zdający musi odrzucić rozwiązanie r = 2, ponieważ szereg byłby rozbieżny.