Zadanie 10, matura czerwiec 2025, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówDany jest ostrosłup prawidłowy trójkątny ABCD o podstawie ABC. Płaszczyzna zawierająca krawędź AB podstawy i prostopadła do krawędzi bocznej CD przecina tę krawędź w punkcie E, przy czym .
Oblicz stosunek pola powierzchni całkowitej tego ostrosłupa do pola podstawy ABC. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Stosunek pola powierzchni całkowitej ostrosłupa do pola podstawy: η = 6
Kolejne kroki rozwiązania (sposób I):
1. Ponieważ , przyjmujemy ∣CE∣ = 3x i ∣DE∣ = 11x przy pewnym x > 0
2. Długość krawędzi bocznej: ∣CD∣ = 3x + 11x = 14x
3. Z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie BED: ∣BE∣2 + (11x)2 = (14x)2, stąd
4. Z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie BCE: , stąd
5. Pole powierzchni bocznej:
6. Pole podstawy (trójkąt równoboczny):
7. Stosunek:
Sposób II
Przyjmujemy ∣CE∣ = 3x, ∣ED∣ = 11x, x > 0, zatem ∣CD∣ = 14x. Niech F będzie spodkiem wysokości ściany BCD poprowadzonej z D na BC. Ponieważ BCD jest równoramienny, .
Z podobieństwa trójkątów prostokątnych CEB i CFD: , czyli . Stąd .
Z twierdzenia Pitagorasa w CDF: , więc .
Pole boczne wynosi .
Pole podstawy . Zatem .
Sposób III
Niech O będzie spodkiem wysokości ostrosłupa poprowadzonej z D, G – środkiem AB, a – długością krawędzi podstawy, hb – wysokością ściany bocznej z wierzchołka D, a hp – wysokością podstawy. Przyjmujemy ∣CE∣ = 3x, ∣ED∣ = 11x, x > 0.
Ostrosłup jest prawidłowy, więc O jest środkiem okręgów opisanego i wpisanego w równoboczny ABC. Zatem , .
Z podobieństwa trójkątów prostokątnych DOC i GEC mamy , czyli . Stąd .
Z twierdzenia Pitagorasa w GBD: , więc .
Obliczamy oraz . Wobec tego .
Schemat punktowania
Przyjmujemy ∣CE∣ = 3x, ∣ED∣ = 11x, x > 0. Punkt F jest spodkiem wysokości ściany BCD poprowadzonej z D na BC.
Zasady oceniania dla sposobów I–III
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: 6.
wyznaczenie w zależności od x czterech spośród wielkości 1)–4) określonych w zasadach oceniania za 1 punkt
– wyznaczenie pola powierzchni całkowitej ostrosłupa w zależności od x: .
albo
wyznaczenie w zależności od x trzech spośród wielkości 1)–4) określonych w zasadach oceniania za 1 punkt.
wyznaczenie w zależności od x dwóch spośród wielkości 1)–4) określonych w zasadach oceniania za 1 punkt.
wyznaczenie w zależności od x jednej z poniższych wielkości 1)–4):
1) długości wysokości ściany bocznej, np. , ;
2) długości krawędzi podstawy ABC: ;
3) pola podstawy ABC: ;
4) pola ściany bocznej (lub pola powierzchni bocznej): (lub ).
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Istnieją trzy podejścia: I) bezpośrednie zastosowanie twierdzenia Pitagorasa, II) wykorzystanie podobieństwa trójkątów prostokątnych, III) analiza geometryczna z użyciem środka okręgu opisanego na podstawie. Wszystkie prowadzą do tego samego wyniku.