Zadanie 8, matura czerwiec 2025, matematyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Wielomian f zmiennej rzeczywistej x jest określony wzorem f(x) = x3 + ax2 + bx + c, gdzie a,b,c∈Ra, b, c \in \mathbb{R}. Liczba (−2) jest miejscem zerowym tego wielomianu. W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) styczna do wykresu wielomianu f w punkcie A o pierwszej współrzędnej równej (−2) przecina ten wykres w punkcie P = (1, 9).

Wyznacz wzór wielomianu f. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

f(x) = x3 + 3x2 + 3x + 2 (lub f(x) = (x + 2)(x2 + x + 1))

Kolejne kroki rozwiązania (sposób I):

1. Współczynnik kierunkowy stycznej przez punkty A = (−2, 0) i P = (1, 9): μ=9−01−(−2)=3\mu = \frac{9-0}{1-(-2)} = 3

2. Z interpretacji geometrycznej pochodnej: f′(−2) = 3

3. f′(x) = 3x2 + 2ax + b, stąd 3 = 12 − 4a + b, czyli b = 4a − 9

4. Z warunku f(−2) = 0: −8 + 4a − 2b + c = 0, czyli c = 4a − 10

5. Z warunku f(1) = 9: 9 = 1 + a + b + c = 1 + a + (4a − 9) + (4a − 10)

6. Stąd a = 3, b = 3, c = 2

Sposób II

Ponieważ −2 jest pierwiastkiem, zapisujemy f(x) = (x + 2)(x2 + dx + e), gdzie d,e∈Rd,e\in\mathbb R. Współczynnik kierunkowy stycznej przechodzącej przez A = (−2, 0) i P = (1, 9) wynosi 9−01−(−2)=3\frac{9-0}{1-(-2)}=3, więc f′(−2) = 3.

f′(x) = x2 + dx + e + (x + 2)(2x + d).

Zatem 3 = 4 − 2d + e, skąd e = 2d − 1. Z warunku f(1) = 9 otrzymujemy 9 = 3(1 + d + e) = 3(1 + d + 2d − 1), więc d = 1, e = 1. Stąd f(x) = (x + 2)(x2 + x + 1).

Sposób III

Niech y = g(x) będzie równaniem stycznej w A i niech h(x) = f(x) − g(x). Ponieważ A leży na obu wykresach, h(−2) = 0. Styczność oznacza f′(−2) = g′(−2), więc h′(−2) = 0. Liczba −2 jest zatem pierwiastkiem podwójnym wielomianu h, a jego współczynnik wiodący jest równy 1: h(x) = (x + k)(x + 2)2.

Punkt P = (1, 9) także leży na obu wykresach, więc h(1) = 0. Stąd 0 = (1 + k) ⋅ 9, czyli k = −1, zatem h(x) = (x − 1)(x + 2)2.

Współczynnik kierunkowy prostej AP wynosi 3, więc g(x) = 3(x + 2).

Ostatecznie f(x) = h(x) + g(x) = (x − 1)(x + 2)2 + 3(x + 2) = (x + 2)(x2 + x + 1) = x3 + 3x2 + 3x + 2.

Schemat punktowania

Zasady oceniania dla sposobów I oraz II

4 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik niezależny od a, b, c: f(x) = x3 + 3x2 + 3x + 2 lub f(x) = (x + 2)(x2 + x + 1).

3 pkt

zapisanie równania z jedną niewiadomą a, wynikającego z warunków f(−2) = 0, f(1) = 9 oraz f′(−2) = 3, np. 9 = 1 + a + (4a − 9) + (4a − 10) (I),

– zapisanie układu dwóch niezależnych równań z dwiema niewiadomymi d, e, np. 3 = (−2)2 + d ⋅ (−2) + e + 0 oraz 9 = (1 + 2)(12 + d + e) (II),

ALBO

– zapisanie układu dwóch niezależnych równań z dwiema spośród niewiadomych a, b, c, wynikających z warunków f(−2) = 0, f(1) = 9 oraz f′(−2) = 3, np. 0 = (−2)3 + a(−2)2 + b(−2) + 9 − 13 − a ⋅ 12 − b ⋅ 1 oraz 3 = 3(−2)2 + 2a(−2) + b.

albo

2 pkt

wyznaczenie z warunków f′(−2) = 3 i f(−2) = 0 współczynników b, c w zależności od a: b = 4a − 9, c = 4a − 10 (I),

– wyznaczenie z warunków f′(−2) = 3 i f(1) = 9 współczynników b, c w zależności od a: b = 4a − 9, c = 17 − 5a (I),

ALBO

– zapisanie warunku f(1) = 9 w postaci równania z dwiema niewiadomymi d, e, np. 9 = (1 + 2)(12 + d + e) (II),

ALBO

– zapisanie warunku f′(−2) = 3 w postaci równania z dwiema niewiadomymi d, e, np. 3 = (−2)2 + d(−2) + e + 0 (II),

ALBO

– zapisanie układu trzech niezależnych równań z trzema niewiadomymi a, b, c, wynikających z warunków f(−2) = 0, f(1) = 9 oraz f′(−2) = 3, np. 0 = (−2)3 + a(−2)2 + b(−2) + c, 9 = 13 + a ⋅ 12 + b ⋅ 1 + c oraz 3 = 3(−2)2 + 2a(−2) + b,

ALBO

– obliczenie współczynnika kierunkowego stycznej: 3, oraz wyznaczenie z warunków f(−2) = 0 i f(1) = 9 współczynnika b w zależności od a: b = a.

albo

1 pkt

obliczenie współczynnika kierunkowego stycznej: 3 (I, II)

– zapisanie wzoru funkcji f w postaci f(x) = (x + 2)(x2 + dx + e) (II),

ALBO

– zapisanie układu dwóch niezależnych równań z trzema niewiadomymi a, b, c, wynikających z warunków f(−2) = 0 i f(1) = 9, np. 0 = (−2)3 + a(−2)2 + b(−2) + c oraz 9 = 13 + a ⋅ 12 + b ⋅ 1 + c.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Zasady oceniania dla sposobu III

Przyjmujemy h(x) = f(x) − g(x), gdzie y = g(x) jest równaniem stycznej do wykresu f w punkcie A.

4 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik niezależny od a, b, c: f(x) = x3 + 3x2 + 3x + 2 lub f(x) = (x + 2)(x2 + x + 1).

3 pkt

wyznaczenie równania stycznej, np. g(x) = 3(x + 2), oraz zapisanie związków h(−2) = 0, h′(−2) = 0, oraz przedstawienie wielomianu h w postaci h(x) = (x + k)(x + 2)2

– wyznaczenie wzoru wielomianu h, np. h(x) = (x − 1)(x + 2)2.

albo

2 pkt

obliczenie współczynnika kierunkowego stycznej: 3, oraz zapisanie związków h(−2) = 0, h′(−2) = 0

– zapisanie związków h(−2) = 0, h′(−2) = 0, oraz przedstawienie wielomianu h w postaci h(x) = (x + k)(x + 2)2.

albo

1 pkt

obliczenie współczynnika kierunkowego stycznej: 3

– zapisanie związków h(−2) = 0, h′(−2) = 0.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Zdający może zastosować jedną z trzech metod: I) wyznaczenie współczynników bezpośrednio z trzech warunków, II) wykorzystanie postaci f(x) = (x + 2)(x2 + dx + e), III) rozważenie wielomianu h(x) = f(x) − g(x), gdzie g to styczna.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.