Zadanie 4, matura czerwiec 2025, matematyka rozszerzona

3 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Dany jest prostokąt ABCD, w którym ∣AB∣ = 2 ⋅ ∣AD∣. Na bokach AB, BC, CD oraz DA tego prostokąta obrano punkty – odpowiednio – K, L, M oraz N (przy czym każdy z tych punktów leży na dokładnie jednym boku prostokąta ABCD). Czworokąt KLMN jest trapezem prostokątnym (zobacz rysunek), a wysokość LM tego trapezu jest równoległa do przekątnej BD prostokąta.

Materiał graficzny do zadaniaPowiększ
Materiał graficzny do zadania

Wykaż, że stosunek pola trójkąta MDN do pola trójkąta KBL jest równy 16.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I: Oznaczmy przez a długość boku AD, wtedy ∣AB∣ = 2a. Kąty DMN i BKL są naprzemianległe i MN ∥ KL, więc trójkąty prostokątne MDN i KBL są podobne. Z warunku ML ∥ DB i twierdzenia Talesa: ∣DM∣∣LB∣=∣MC∣∣LC∣\frac{|DM|}{|LB|} = \frac{|MC|}{|LC|}, stąd ∣LB∣=12∣DM∣|LB| = \frac{1}{2}|DM|. Ponieważ MN⊥DBMN\perp DB, to ∣∠DNM∣=∣∠CDB∣|\angle DNM|=|\angle CDB|. Z podobieństwa trójkątów MDN i BCD: ∣DM∣∣DN∣=12\frac{|DM|}{|DN|} = \frac{1}{2}. Zatem ∣LB∣=14∣DN∣|LB| = \frac{1}{4}|DN|, co oznacza że trójkąt MDN jest podobny do trójkąta KBL w skali 4. Stosunek pól jest równy kwadratowi skali: 16.

Sposób II: Punkty E – przecięcie DB z MN, F – przecięcie DB z KL. Niech ∣DE∣ = 2x. Z podobieństwa trójkątów MDE i BDC: ∣ME∣ = x. Czworokąt MEFL jest prostokątem, więc ∣FL∣ = x. Z równości ∣∠FLB∣=∣∠MDE∣|\angle FLB|=|\angle MDE| wynika podobieństwo trójkątów prostokątnych MDE i FBL. Stąd ∣FB∣∣FL∣=∣ME∣∣DE∣=12\frac{|FB|}{|FL|}=\frac{|ME|}{|DE|}=\frac12, więc ∣FB∣=12x|FB| = \frac{1}{2}x. Kąty DMN i BKL są równe jako naprzemianległe przy MN ∥ KL, więc trójkąty prostokątne MDN i KBL są podobne. Stosunek odpowiadających sobie wysokości trójkątów MDN i KBL to 2x12x=4\frac{2x}{\frac{1}{2}x} = 4, skala podobieństwa wynosi 4, stosunek pól wynosi 16.

Sposób III: Umieszczamy prostokąt w układzie współrzędnych: A = (0, 0), B = (2a, 0), C = (2a, a), D = (0, a). Prosta ML ma równanie y=−12x+cy = -\frac{1}{2}x + c dla c∈(a,2a)c \in (a, 2a). Stąd M = (2c − 2a, a), L = (2a, c − a), a proste prostopadłe do ML mają równania MN : y = 2(x − 2c + 2a) + a oraz KL : y = 2(x − 2a) + c − a. Stąd N = (0, 5a − 4c), K=(5a−c2,0)K = (\frac{5a-c}{2}, 0). Długości boków: ∣ND∣ = 4∣c − a∣, ∣DM∣ = 2∣c − a∣, ∣KB∣=12∣c−a∣|KB| = \frac{1}{2}|c-a|, ∣BL∣ = ∣c − a∣. Stosunek pól: 12⋅4∣c−a∣⋅2∣c−a∣12⋅12∣c−a∣⋅∣c−a∣=16\frac{\frac{1}{2} \cdot 4|c-a| \cdot 2|c-a|}{\frac{1}{2} \cdot \frac{1}{2}|c-a| \cdot |c-a|} = 16.

Schemat punktowania

Oznaczenia: a = ∣AD∣, E jest punktem przecięcia przekątnej DB z MN, a F – punktem przecięcia DB z KL.

Zasady oceniania dla sposobów I–III

3 pkt

poprawne przekształcenia i przeprowadzenie pełnego rozumowania.

2 pkt

wyznaczenie długości odcinka CL (lub LB) w zależności od długości DM, np. ∣CL∣=a−12∣DM∣|CL|=a-\frac12|DM|, ∣LB∣=12∣DM∣|LB|=\frac12|DM|, oraz uzasadnienie, że trójkąty MDN i KBL są podobne (I)

– uzasadnienie, że trójkąty MDN i KBL są podobne, oraz zapisanie długości odcinków DE i FL za pomocą jednej zmiennej (lub zapisanie związku między nimi), np. ∣DE∣ = 2x i ∣FL∣ = x (II),

ALBO

– wyznaczenie współrzędnych wierzchołków trapezu KLMN w zależności od a oraz parametru c: K=(5a−c2,0)K=(\frac{5a-c}{2},0), L = (2a, c − a), M = (2c − 2a, a) oraz N = (0, 5a − 4c) (III).

albo

1 pkt

uzasadnienie, że trójkąty MDN i KBL są podobne (I lub II)

– wyznaczenie długości CL (lub LB) w zależności od długości DM, np. ∣CL∣=a−12∣DM∣|CL|=a-\frac12|DM|, ∣LB∣=12∣DM∣|LB|=\frac12|DM| (I),

ALBO

– zapisanie długości DE i FL za pomocą jednej zmiennej (lub zapisanie związku między nimi), np. ∣DE∣ = 2x i ∣FL∣ = x (II),

ALBO

– umieszczenie prostokąta ABCD w układzie współrzędnych i zapisanie współrzędnych jego wierzchołków, np. A = (0, 0), B = (2a, 0), C = (2a, a) i D = (0, a), oraz zapisanie równania prostej ML: y=−12x+cy=-\frac12x+c (III).

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.