Zadanie 11.3, matura maj 2023, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne 31%Maj 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Pierwiastek o nazwie kopernik, oznaczony symbolem Cn, ma liczbę atomową Z = 112. Izotop 277Cn tego pierwiastka został po raz pierwszy wytworzony w wyniku bombardowania ołowianej tarczy jonami cynku 70Zn.

Kopernik 277Cn jest izotopem nietrwałym.

Uwaga: W zadaniach 11.1., 11.2., 11.3. skorzystaj z Wybranych wzorów i stałych fizykochemicznych na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki.

Polecenie

3 punkty

Masa jądra izotopu 277Cn jest równa

mCn=460,138 852⋅10−27 kgm_{\mathrm{Cn}} = 460{,}138\,852\cdot 10^{-27}\ \mathrm{kg}

Oblicz najmniejszą energię, którą należałoby dostarczyć do jądra 277Cn, aby rozbić je na oddzielne (tzn. nieoddziałujące ze sobą) nukleony. Zapisz obliczenia. Wynik podaj zaokrąglony do trzech cyfr znaczących.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Ew Cn ≈ 3,20 ⋅ 10−10 J ≈ 2,00 GeV

Energia E, jaką należy dostarczyć do jądra 112277Cn, aby rozbić je na poszczególne nukleony, jest równa energii wiązania tego jądra:

E = Ew Cn = ΔmCnc2

Jądro 112277Cn ma 112 protonów i 165 neutronów, zatem:

Ew Cn = (112mp + 165mn − mCn)c2

Do obliczeń wprowadzamy dane z taką dokładnością, jaka jest podana w zadaniu i w Wybranych wzorach i stałych fizykochemicznych.

Sposób 1. (zaokrąglenie na samym końcu)

Ew Cn≈(112⋅1,672 621 92+165⋅1,674 927 49−460,138 852)⋅10−27 kg⋅(2,998⋅108)2 m2s2E_{w\,\mathrm{Cn}} \approx (112\cdot 1{,}672\,621\,92 + 165\cdot 1{,}674\,927\,49 - 460{,}138\,852)\cdot 10^{-27}\ \mathrm{kg}\cdot(2{,}998\cdot 10^8)^2\ \mathrm{\dfrac{m^2}{s^2}}

=(3,557 838 89)⋅10−27 kg⋅8,988 004⋅1016 m2s2=31,977 870 174 7⋅10−11 J≈32,0⋅10−11 J= (3{,}557\,838\,89)\cdot 10^{-27}\ \mathrm{kg}\cdot 8{,}988\,004\cdot 10^{16}\ \mathrm{\dfrac{m^2}{s^2}} = 31{,}977\,870\,174\,7\cdot 10^{-11}\ \mathrm{J} \approx 32{,}0\cdot 10^{-11}\ \mathrm{J}

Ew Cn ≈ 3,20 ⋅ 10−10 J ≈ 2,00 GeV

Sposób 2. (wyniki pośrednie zaokrąglone do czterech cyfr znaczących)

Ew Cn≈3,558⋅10−27 kg⋅8,988⋅1016 m2s2≈31,98⋅10−11 J≈32,0⋅10−11 JE_{w\,\mathrm{Cn}} \approx 3{,}558\cdot 10^{-27}\ \mathrm{kg}\cdot 8{,}988\cdot 10^{16}\ \mathrm{\dfrac{m^2}{s^2}} \approx 31{,}98\cdot 10^{-11}\ \mathrm{J} \approx 32{,}0\cdot 10^{-11}\ \mathrm{J}

Ew Cn ≈ 3,20 ⋅ 10−10 J ≈ 2,00 GeV

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia energii wiązania jądra kopernik 112277Cn oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką (w dżulach lub elektronowoltach), zaokrąglonego do trzech cyfr znaczących. Uznaje się wyniki: (3,20 ± 0,05) ⋅ 10−10 J lub (2,00 ± 0,03) GeV.

2 pkt

poprawne zapisanie związku pomiędzy energią wiązania jądra 112277Cn a deficytem masy jądra 112277Cn oraz zapisanie różnicy pomiędzy masą wszystkich nukleonów a masą jądra 112277Cn, oraz poprawne podstawienie danych, np. Ew Cn=(112⋅1,672 621 92+165⋅1,674 927 49−460,138 852)⋅10−27 kg⋅2,9982⋅108⋅2 m2s2E_{w\,\mathrm{Cn}} = (112\cdot 1{,}672\,621\,92 + 165\cdot 1{,}674\,927\,49 - 460{,}138\,852)\cdot 10^{-27}\ \mathrm{kg}\cdot 2{,}998^2\cdot 10^{8\cdot 2}\ \mathrm{\dfrac{m^2}{s^2}}.

Uwaga! Zdający może otrzymać 2 pkt niezależnie od zaokrąglenia, z jakim podstawia dane.

1 pkt

zidentyfikowanie energii potrzebnej do rozbicia jądra 112277Cn jako energii wiązania tego jądra oraz zapisanie związku pomiędzy energią wiązania jądra 112277Cn a deficytem masy tego jądra, np. Ew Cn = ΔmCnc2

LUB

– zapisanie deficytu masy jądra 112277Cn jako różnicy pomiędzy masą wszystkich nukleonów tworzących to jądro a masą jądra 112277Cn, np. ΔmCn = 112mp + 165mn − mCn.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Zdający musi właściwie zaokrąglić do trzech cyfr znaczących, zachowując czwartą cyfrę do obliczeń pośrednich. Wynik można podać w dżulach lub elektronowoltach.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.