Zadanie 2.1, matura maj 2024, fizyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie 48%Maj 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Jednorodny walec o masie m = 10 kg i promieniu R był ciągnięty siłą o wartości F = 30 N po płaskiej poziomej powierzchni. Siła F⃗\vec{F} była przyłożona poziomo do uchwytu i prostopadle do osi obrotu walca (zobacz rysunki 1.–3.).

Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:

• walec toczył się bez poślizgu

• w kierunku poziomym na walec działały tylko: stała siła tarcia statycznego T⃗\vec{T} oraz siła F⃗\vec{F}

• siła tarcia T⃗\vec{T} między walcem a powierzchnią nie osiągnęła wartości maksymalnej

• pomijamy inne (tzn. oprócz tarcia statycznego) opory ruchu

• moment bezwładności walca względem jego osi obrotu – będącej osią symetrii walca – wyraża się wzorem: I0=12mR2I_0 = \frac{1}{2}mR^2

• ruch walca rozpatrujemy w inercjalnym układzie odniesienia związanym z ziemią, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym

• pomijamy masę osi obrotu walca i masę jej uchwytu.

Rysunek 1. (widok z perspektywy)

walec leżący na poziomej płaszczyźnie, przez jego środek przechodzi oś obrotu, której końce łączy prostokątny uchwyt; do uchwytu przyłożona pozioma siła F prostopadła do osi; obok wektor g skierowany w dółPowiększ
walec leżący na poziomej płaszczyźnie, przez jego środek przechodzi oś obrotu, której końce łączy prostokątny uchwyt; do uchwytu przyłożona pozioma siła F prostopadła do osi; obok wektor g skierowany w dół

Rysunek 2. (widok z boku)

walec widziany z boku jako koło na poziomym podłożu, od środka koła biegnie poziomo uchwyt, na którego końcu działa siła F skierowana poziomo; obok wektor g skierowany w dółPowiększ
walec widziany z boku jako koło na poziomym podłożu, od środka koła biegnie poziomo uchwyt, na którego końcu działa siła F skierowana poziomo; obok wektor g skierowany w dół

Rysunek 3. (widok z góry)

walec widziany z góry jako prostokąt, przez który przechodzi oś obrotu; końce osi łączy prostokątna ramka uchwytu, do której przyłożona jest siła F prostopadła do osi obrotuPowiększ
walec widziany z góry jako prostokąt, przez który przechodzi oś obrotu; końce osi łączy prostokątna ramka uchwytu, do której przyłożona jest siła F prostopadła do osi obrotu

Polecenie

3 punkty

Całkowitą energię kinetyczną walca w pewnej chwili t ruchu oznaczymy jako Ekin calk, a energię kinetyczną ruchu postępowego walca w tej samej chwili t oznaczymy jako Ekin post.

Oblicz iloraz Ekin postEkin calk\frac{E_{kin\ post}}{E_{kin\ calk}}. Zapisz obliczenia.

Wynik podaj w postaci ułamka zwykłego.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Ekin postEkin calk=23\frac{E_{kin\ post}}{E_{kin\ calk}} = \frac{2}{3}

Przykładowe pełne rozwiązanie:

Całkowita energia kinetyczna walca to suma energii kinetycznej ruchu postępowego i ruchu obrotowego:

Ekin calk = Ekin post + Ekin obr → Ekin calk=12mv2+12I0ω2E_{kin\ calk} = \frac{1}{2}mv^2 + \frac{1}{2}I_0\omega^2

Związek między prędkością liniową i kątową przy toczeniu bez poślizgu oraz wzór na moment bezwładności walca:

Ekin calk=12mv2+12⋅12mR2(vR)2=12mv2+14mv2=34mv2E_{kin\ calk} = \frac{1}{2}mv^2 + \frac{1}{2}\cdot\frac{1}{2}mR^2\left(\frac{v}{R}\right)^2 = \frac{1}{2}mv^2 + \frac{1}{4}mv^2 = \frac{3}{4}mv^2

Iloraz:

Ekin postEkin calk=12mv234mv2=23\frac{E_{kin\ post}}{E_{kin\ calk}} = \frac{\frac{1}{2}mv^2}{\frac{3}{4}mv^2} = \frac{2}{3}

Akceptuje się też wynik w postaci równoważnej: Ekin calkEkin post=32\frac{E_{kin\ calk}}{E_{kin\ post}} = \frac{3}{2}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawna metoda obliczenia ilorazu energii kinetycznej ruchu postępowego i energii kinetycznej całkowitej oraz podanie prawidłowego wyniku w postaci ułamka zwykłego: Ekin postEkin calk=23\frac{E_{kin\ post}}{E_{kin\ calk}} = \frac{2}{3}

Uwaga! Akceptuje się przedstawienie wyniku w postaci równoważnej: Ekin calkEkin post=32\frac{E_{kin\ calk}}{E_{kin\ post}} = \frac{3}{2}

2 pkt

zapisanie energii kinetycznej całkowitej jako sumy energii kinetycznej ruchu obrotowego i energii kinetycznej ruchu postępowego oraz wykorzystanie/zapisanie wzorów na oba rodzaje energii, oraz wykorzystanie/zapisanie związku między prędkością liniową i prędkością kątową, np. Ekin calk=12mv2+12I0ω2E_{kin\ calk} = \frac{1}{2}mv^2 + \frac{1}{2}I_0\omega^2 oraz ω=vR\omega = \frac{v}{R}, albo w jednym równaniu Ekin calk=12mv2+12I0(vR)2E_{kin\ calk} = \frac{1}{2}mv^2 + \frac{1}{2}I_0\left(\frac{v}{R}\right)^2

1 pkt

zapisanie energii kinetycznej całkowitej jako sumy energii kinetycznej ruchu obrotowego i energii kinetycznej ruchu postępowego oraz wykorzystanie/zapisanie wzoru na jedną z tych energii: Ekin calk = Ekin post + Ekin obr oraz (Ekin post=12mv2E_{kin\ post} = \frac{1}{2}mv^2 albo Ekin obr=12I0ω2E_{kin\ obr} = \frac{1}{2}I_0\omega^2)

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Akceptuje się również Ekin calkEkin post=32\frac{E_{kin\ calk}}{E_{kin\ post}} = \frac{3}{2} jako równoważne przedstawienie wyniku.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.