Zadanie 9.2, matura maj 2024, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Układ dwóch soczewek umieszczonych na wspólnej osi optycznej można wykorzystać do zmiany szerokości (średnicy) wiązki światła, biegnącej równolegle do osi optycznej układu. W zadaniach 9.1. i 9.2. przedstawiono różne przykłady takich układów soczewek.
Polecenie
2 punktyZwiększenie szerokości wiązki światła można uzyskać, jeżeli wykorzysta się układ optyczny złożony z jednej soczewki rozpraszającej R i jednej soczewki skupiającej S.
Na rysunku 2. przedstawiono tylko soczewkę rozpraszającą R o ogniskowej fR = −15 cm oraz oś optyczną O takiego układu soczewek. Przedstawiono także fragment wiązki światła, biegnącej równolegle do osi optycznej układu i padającej na soczewkę R.
Druga soczewka S w tym układzie jest skupiająca i ma ogniskową fS = 40 cm. Ta soczewka została umieszczona w takim miejscu na osi optycznej, że wiązka światła, która wychodzi z układu soczewek (przez soczewkę S), jest równoległa do osi optycznej i poszerzona.
Odległość między znacznikami na osi optycznej układu jest równa 5 cm.
Na rysunku dodano linie pomocnicze równoległe do osi optycznej.
Rysunek 2.
PowiększNa rysunku 2. narysuj soczewkę skupiającą S w takim miejscu, aby wiązka światła, która wychodzi z tej soczewki S, była równoległa do osi optycznej i poszerzona.
Następnie dorysuj dalszy (tzn. od soczewki R do S oraz po przejściu przez S) bieg promieni P1 i P2, które ograniczają wiązkę światła.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Soczewka S narysowana na osi optycznej 25 cm (5 znaczników) na prawo od soczewki R: lewe ognisko soczewki S musi pokrywać się z ogniskiem F soczewki R, które leży 15 cm na lewo od R, więc odległość R–S wynosi 40 cm – 15 cm = 25 cm.
Bieg promieni: od R do S promienie P1 i P2 rozbiegają się tak, jakby wychodziły z ogniska F soczewki R (ich przedłużenia wstecz przecinają się w F); po przejściu przez S biegną równolegle do osi optycznej, a wiązka jest szersza niż padająca na R.
Schemat punktowania
narysowanie soczewki S w prawidłowym miejscu na osi optycznej oraz prawidłowe narysowanie dalszego biegu promieni P1 i P2 od soczewki R do S i po przejściu przez soczewkę S.
poprawne wyznaczenie (zapisami na rysunku lub obliczeniami lub konstrukcyjnie) położenia soczewki S, np. 25 cm = 40 cm – 15 cm (S w odległości 25 cm od R, 40 cm od ogniska F soczewki R)
LUB
– narysowanie biegu promieni przez układ soczewek w następujący sposób: od R do S – zgodnie z położeniem ogniska soczewki R oraz poza soczewką S – równolegle do osi optycznej.
Uwaga! W tym kryterium za 1 pkt nie wymaga się poprawnego wyznaczenia położenia soczewki S.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Soczewka S powinna być umieszczona w odległości równej różnicy ogniskowych od soczewki R (tj. 40 – 15 = 25 cm od F, co daje 40 cm od R). Wymagane jest poprawne wyznaczenie położenia oraz prawidłowy rysunek biegu promieni.