Zadanie 1.2, matura maj 2024, fizyka rozszerzona

3 pktotwarteśrednie 64%Maj 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Kropla wody oderwała się od dachu budynku w chwili tA i następnie opadała pionowo w powietrzu. Na poniższym wykresie przedstawiono zależność wartości v prędkości kropli od czasu t od chwili tA = 0 s do chwili tF = 4 s, w której kropla uderzyła o podłoże.

Na wykresie oznaczono wybrane punkty: A, B, C, D, E, F. Ruch kropli opisujemy w układzie odniesienia związanym z ziemią i zakładamy, że jest to układ inercjalny.

wykres zależności wartości prędkości v kropli od czasu t, oś pionowa: v, m/s, oś pozioma: t, s, na krzywej oznaczone punkty A, B, C, D, E, FPowiększ
wykres zależności wartości prędkości v kropli od czasu t, oś pionowa: v, m/s, oś pozioma: t, s, na krzywej oznaczone punkty A, B, C, D, E, F

Do analizy zagadnienia przyjmij uproszczony model zjawiska, w którym:

• podczas opadania kropli działają na nią dwie siły: siła oporu powietrza F⃗o\vec{F}_o oraz siła grawitacji F⃗g\vec{F}_g (pomijamy siłę wyporu aerostatycznego)

• kropla jest kulą o promieniu R, a jej masa się nie zmienia

• wartość siły oporu działającej na kroplę wyraża się wzorem:

Fo = kρpSv2

gdzie k jest pewnym współczynnikiem, ρp jest gęstością powietrza, S jest polem przekroju poprzecznego przez środek kropli, v jest wartością prędkości kropli

• ruch kropli od chwili tD traktujemy jako jednostajny prostoliniowy, czyli przyjmij, że część DF wykresu jest poziomym odcinkiem.

Polecenie

3 punkty

Punkt K na diagramach 1.–2. reprezentuje kroplę. Długość boku kratki na każdym diagramie odpowiada umownej jednostce siły. Na diagramach 1.–2. narysowano siłę grawitacji działającą na kroplę, natomiast nie narysowano siły oporu F⃗o\vec{F}_o.

Na diagramie 1. narysuj i oznacz siłę oporu F⃗oE\vec{F}_{oE} przyłożoną w punkcie K, działającą na kroplę w chwili tE = 3,6 s. Na diagramie 2. narysuj i oznacz siłę oporu F⃗oB\vec{F}_{oB} przyłożoną w punkcie K, działającą na kroplę w chwili tB = 0,4 s.

Zachowaj odpowiednie kierunki, zwroty oraz dokładne długości wektorów, odpowiadające wartościom tych sił. Wykorzystaj fakt, że wartość siły oporu jest wprost proporcjonalna do kwadratu wartości prędkości kropli: Fo ∝ v2.

Diagram 1. (t_E = 3,6 s), siatka kratek z punktem K, z którego w dół biegnie narysowany wektor siły grawitacji F_gPowiększ
Diagram 1. (t_E = 3,6 s), siatka kratek z punktem K, z którego w dół biegnie narysowany wektor siły grawitacji F_g
Diagram 2. (t_B = 0,4 s), siatka kratek z punktem K, z którego w dół biegnie narysowany wektor siły grawitacji F_gPowiększ
Diagram 2. (t_B = 0,4 s), siatka kratek z punktem K, z którego w dół biegnie narysowany wektor siły grawitacji F_g

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Na diagramie 1. narysowana w punkcie K siła oporu F⃗oE\vec{F}_{oE} o długości 8 kratek (8 umownych jednostek, tyle co siła grawitacji), zwrot w górę.

Na diagramie 2. narysowana w punkcie K siła oporu F⃗oB\vec{F}_{oB} o długości 2 kratek (2 umowne jednostki, 1/4 długości wektora siły grawitacji), zwrot w górę.

Komentarz do diagramu 1.: siła oporu ma zwrot przeciwny do prędkości oraz do siły grawitacji. W chwili tE = 3,6 s ruch kropli jest jednostajny prostoliniowy, zatem siła grawitacji równoważy siłę oporu (wartości takie same, zwroty przeciwne): F⃗g=−F⃗oE\vec{F}_g = -\vec{F}_{oE}.

Komentarz do diagramu 2.: wartość siły grawitacji jest równa wartości siły oporu w chwili tE, a wartość siły oporu jest proporcjonalna do kwadratu prędkości kropli:

FoBFg=FoBFoE=(vBvE)2\frac{F_{oB}}{F_g} = \frac{F_{oB}}{F_{oE}} = \left(\frac{v_B}{v_E}\right)^2

Iloraz prędkości odczytujemy z wykresu:

FoBFg=(3,5 m/s7,0 m/s)2=14\frac{F_{oB}}{F_g} = \left(\frac{3{,}5\ \mathrm{m/s}}{7{,}0\ \mathrm{m/s}}\right)^2 = \frac{1}{4}

Schemat punktowania

3 pkt

poprawne narysowanie na diagramie 1. siły oporu w chwili tE o wartości równej 8 umownych jednostek i zwrocie w górę oraz poprawne narysowanie na diagramie 2. siły oporu w chwili tB o wartości równej 2 umowne jednostki i zwrocie w górę.

2 pkt

poprawne narysowanie na diagramie 2. siły oporu w chwili tB o wartości równej 2 umowne jednostki i zwrocie w górę LUB poprawne narysowanie na diagramie 1. siły oporu w chwili tE o wartości równej 8 umownych jednostek i zwrocie w górę oraz narysowanie na diagramie 2. siły oporu w chwili tB o wartości mniejszej od wartości siły grawitacji (ale bez zachowania poprawnej wartości 2 jednostek) i zwrocie w górę.

1 pkt

poprawne narysowanie na diagramie 1. siły oporu w chwili tE o wartości równej 8 umownych jednostek i zwrocie w górę LUB narysowanie na diagramie 2. siły oporu w chwili tB o wartości mniejszej od wartości siły grawitacji (ale bez zachowania poprawnej wartości 2 jednostek) i zwrocie w górę.

0 pkt

rozwiązanie niepoprawne albo brak rozwiązania.

Komentarz. Siła oporu ma zwrot przeciwny do prędkości. W chwili równomiernego spadku siły się równoważą.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.