Zadanie 8.2, matura maj 2024, fizyka rozszerzona

3 pktobliczeniowetrudne 25%Maj 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Na poniższym wykresie przedstawiono zależność ciśnienia p od objętości V w cyklu przemian termodynamicznych ustalonej masy gazu doskonałego. Te przemiany gazu zachodzą podczas pracy pewnego silnika cieplnego S. Gaz oddaje ciepło do chłodnicy, a pobiera ciepło z grzejnika.

Stany gazu, w których zmienia się rodzaj przemiany termodynamicznej, oznaczono symbolami: G1, G2, G3, G4. Wielkości p1 i V1 są – odpowiednio – ciśnieniem i objętością gazu w stanie G1.

Ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi CV=32RC_V = \frac{3}{2}R, gdzie R jest stałą gazową.

wykres zależności ciśnienia p od objętości V – cykl w kształcie prostokąta przez stany G1, G2, G3, G4 ze strzałkami kierunku przemian; na osiach zaznaczone wielokrotności p1 i V1Powiększ
wykres zależności ciśnienia p od objętości V – cykl w kształcie prostokąta przez stany G1, G2, G3, G4 ze strzałkami kierunku przemian; na osiach zaznaczone wielokrotności p1 i V1

Polecenie

3 punkty

Wyprowadź wzór pozwalający wyznaczyć ∣ΔU41∣ – wartość bezwzględną zmiany energii wewnętrznej gazu w przemianie G4 → G1 – tylko za pomocą wielkości: p1 i V1. Zapisz odpowiednie równania i przekształcenia oraz podaj postać tego wzoru.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

∣ΔU41∣ = 3p1V1

Sposób 1A. (z zastosowaniem wzoru na energię wewnętrzną i równania stanu)

U=n32RTU = n\frac{3}{2}RT oraz pV = nRT → U=32pVU = \frac{3}{2}pV

∣ΔU41∣=∣U1−U4∣=∣32p1V1−32p4V4∣=∣32p1V1−32p1⋅3V1∣=∣−3p1V1∣=3p1V1|\Delta U_{41}| = |U_1 - U_4| = \left|\frac{3}{2}p_1V_1 - \frac{3}{2}p_4V_4\right| = \left|\frac{3}{2}p_1V_1 - \frac{3}{2}p_1\cdot 3V_1\right| = |-3p_1V_1| = 3p_1V_1

Sposób 1B.

Związek przyrostu energii wewnętrznej gazu jednoatomowego z przyrostem temperatury: ∣ΔU41∣=∣32nRΔT41∣|\Delta U_{41}| = \left|\frac{3}{2}nR\Delta T_{41}\right|

Z równania stanu w przemianie izobarycznej: pΔV = nRΔT, gdzie p = p1, ΔV41 = V1 − V4

∣ΔU41∣=∣32p1(V1−3V1)∣=∣32p1(−2V1)∣=3p1V1|\Delta U_{41}| = \left|\frac{3}{2}p_1(V_1 - 3V_1)\right| = \left|\frac{3}{2}p_1(-2V_1)\right| = 3p_1V_1

Sposób 2. (z zastosowaniem I zasady termodynamiki)

W przemianie G4 → G1 gaz oddaje ciepło, a nad gazem wykonywana jest praca: ΔU41 = −∣Q41∣ + ∣W41∣

∣Q41∣=∣n52RΔT41∣|Q_{41}| = \left|n\frac{5}{2}R\Delta T_{41}\right| oraz nRΔT41 = p1ΔV41 → ∣Q41∣=∣52p1(V1−3V1)∣=5p1V1|Q_{41}| = \left|\frac{5}{2}p_1(V_1 - 3V_1)\right| = 5p_1V_1

∣W41∣ = pole pod G1 → G4 = 2p1V1

ΔU41 = −5p1V1 + 2p1V1 = −3p1V1, zatem ∣ΔU41∣ = 3p1V1

Schemat punktowania

Sposób 1A. lub 1B.

3 pkt

poprawna metoda wyznaczenia wartości bezwzględnej zmiany energii wewnętrznej oraz podanie prawidłowego wyniku: ∣ΔU41∣ = 3p1V1

Uwaga! Zdający może otrzymać 3 pkt, gdy obliczy zmianę energii wewnętrznej i pominie wartość bezwzględną, tzn. gdy otrzyma: ΔU41 = −3p1V1

2 pkt

zapisanie związku między zmianą energii wewnętrznej gazu w przemianie G4 → G1 a przyrostem temperatury w przemianie G4 → G1 oraz zapisanie/wykorzystanie związku (wynikającego z równania stanu gazu) między przyrostem temperatury a przyrostem objętości w przemianie izobarycznej G4 → G1, np. ΔU41=32nRΔT41\Delta U_{41} = \frac{3}{2}nR\Delta T_{41} oraz p1ΔV41 = nRΔT41, albo w jednym równaniu ΔU41=32p1ΔV41\Delta U_{41} = \frac{3}{2}p_1\Delta V_{41}

LUB

– zapisanie zmiany energii wewnętrznej w przemianie G4 → G1 jako różnicy energii wewnętrznych w stanach G1 i G4 oraz wyrażenie energii wewnętrznej w stanach G1 i G4 za pomocą parametrów p1, p4 i V1, V4 (wzory mogą być zapisane bezpośrednio lub wyprowadzone z równania stanu i wzoru z temperaturą na energię wewnętrzną), np. ΔU41 = U1 − U4 oraz (U1=32p1V1U_1 = \frac{3}{2}p_1V_1 i U4=32p4V4U_4 = \frac{3}{2}p_4V_4), albo w jednym równaniu ΔU41=32p1V1−32p4V4\Delta U_{41} = \frac{3}{2}p_1V_1 - \frac{3}{2}p_4V_4

1 pkt

zapisanie związku między zmianą energii wewnętrznej gazu w przemianie G4 → G1 a przyrostem temperatury w przemianie G4 → G1, np. ΔU41=32nRΔT41\Delta U_{41} = \frac{3}{2}nR\Delta T_{41}

LUB

– zapisanie zmiany energii wewnętrznej w przemianie G4 → G1 jako różnicy energii wewnętrznych w stanach G1 i G4 oraz zapisanie/wykorzystanie wzoru (z temperaturą) na energię wewnętrzną dla stanu G1 lub stanu G4, np. ΔU41 = U1 − U4 oraz U1 = nCVT1, U4 = nCVT4

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Sposób 2.

3 pkt

poprawna metoda wyznaczenia wartości bezwzględnej zmiany energii wewnętrznej oraz podanie prawidłowego wyniku: ∣ΔU41∣ = 3p1V1

Uwaga! Zdający może otrzymać 3 pkt, gdy pominie wartość bezwzględną i otrzyma: ΔU41 = −3p1V1

2 pkt

zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 z poprawnym uwzględnieniem konwencji znaków (stosowanej konsekwentnie) oraz zapisanie związku między ciepłem pobranym w przemianie izobarycznej G4 → G1 a przyrostem temperatury, oraz prawidłowe obliczenie pracy siły parcia w przemianie izobarycznej G4 → G1 (bezpośrednio ze wzoru lub metodą pola), np. ΔU41 = −∣Q41∣ + ∣W41∣ oraz ∣Q41∣=∣n52RΔT41∣|Q_{41}| = \left|n\frac{5}{2}R\Delta T_{41}\right| oraz ∣W41∣ = 2p1V1, albo w jednym równaniu ΔU41=−∣n52RΔT41∣+2p1V1\Delta U_{41} = -\left|n\frac{5}{2}R\Delta T_{41}\right| + 2p_1V_1

LUB

– zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 z poprawnym uwzględnieniem konwencji znaków (stosowanej konsekwentnie) oraz zapisanie związku między ciepłem pobranym w przemianie izobarycznej G4 → G1 a przyrostem temperatury, oraz prawidłowe zapisanie/wykorzystanie związku (wynikającego z równania stanu gazu) między przyrostem temperatury a przyrostem objętości w przemianie izobarycznej G4 → G1, np. ΔU41 = −∣Q41∣ + ∣W41∣ oraz ∣Q41∣=∣n52RΔT41∣|Q_{41}| = \left|n\frac{5}{2}R\Delta T_{41}\right| oraz p12V1 = nRΔT41, albo w jednym równaniu ΔU41 = −∣5p1V1∣ + ∣W41∣

LUB

– zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 (tu nie wymagamy poprawnej konwencji znaków) oraz zapisanie związku między ciepłem pobranym w przemianie izobarycznej G4 → G1 a przyrostem temperatury, oraz prawidłowe zapisanie/wykorzystanie związku (wynikającego z równania stanu gazu) między przyrostem temperatury a przyrostem objętości w przemianie izobarycznej G4 → G1, oraz prawidłowe obliczenie pracy siły parcia w przemianie izobarycznej G4 → G1 (bezpośrednio ze wzoru lub metodą pola), np. ΔU41 = Q41 + W41 oraz Q41=n52RΔT41Q_{41} = n\frac{5}{2}R\Delta T_{41} oraz p12V1 = nRΔT41 oraz ∣W41∣ = p1∣ΔV41∣ = 2p1V1

1 pkt

zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 oraz zapisanie związku między ciepłem pobranym w przemianie izobarycznej G4 → G1 a przyrostem temperatury, np. ΔU41 = Q41 + W41 oraz Q41=n52RΔT41Q_{41} = n\frac{5}{2}R\Delta T_{41}

LUB

– zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 oraz prawidłowe obliczenie pracy siły parcia w przemianie izobarycznej G4 → G1 (bezpośrednio ze wzoru lub metodą pola), np. ΔU41 = Q41 + W41 oraz ∣W41∣ = p1∣ΔV41∣ = 2p1V1, albo ΔU41 = Q41 + W41 oraz ∣W41∣ = pole pod G1 → G4 = 2p1V1

Uwaga! W kryterium za 1 pkt nie wymagamy poprawnego uwzględnienia konwencji znaków w I zasadzie termodynamiki.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Zdający może otrzymać 3 pkt, gdy pominie wartość bezwzględną i otrzyma ΔU41 = −3p1V1. Wymagana jest poprawna identyfikacja parametrów stanów z wykresu (p4 = p1, V4 = 3V1).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.