Zadanie 8.2, matura maj 2024, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Na poniższym wykresie przedstawiono zależność ciśnienia p od objętości V w cyklu przemian termodynamicznych ustalonej masy gazu doskonałego. Te przemiany gazu zachodzą podczas pracy pewnego silnika cieplnego S. Gaz oddaje ciepło do chłodnicy, a pobiera ciepło z grzejnika.
Stany gazu, w których zmienia się rodzaj przemiany termodynamicznej, oznaczono symbolami: G1, G2, G3, G4. Wielkości p1 i V1 są – odpowiednio – ciśnieniem i objętością gazu w stanie G1.
Ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi , gdzie R jest stałą gazową.
PowiększPolecenie
3 punktyWyprowadź wzór pozwalający wyznaczyć ∣ΔU41∣ – wartość bezwzględną zmiany energii wewnętrznej gazu w przemianie G4 → G1 – tylko za pomocą wielkości: p1 i V1. Zapisz odpowiednie równania i przekształcenia oraz podaj postać tego wzoru.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
∣ΔU41∣ = 3p1V1
Sposób 1A. (z zastosowaniem wzoru na energię wewnętrzną i równania stanu)
oraz pV = nRT →
Sposób 1B.
Związek przyrostu energii wewnętrznej gazu jednoatomowego z przyrostem temperatury:
Z równania stanu w przemianie izobarycznej: pΔV = nRΔT, gdzie p = p1, ΔV41 = V1 − V4
Sposób 2. (z zastosowaniem I zasady termodynamiki)
W przemianie G4 → G1 gaz oddaje ciepło, a nad gazem wykonywana jest praca: ΔU41 = −∣Q41∣ + ∣W41∣
oraz nRΔT41 = p1ΔV41 →
∣W41∣ = pole pod G1 → G4 = 2p1V1
ΔU41 = −5p1V1 + 2p1V1 = −3p1V1, zatem ∣ΔU41∣ = 3p1V1
Schemat punktowania
Sposób 1A. lub 1B.
poprawna metoda wyznaczenia wartości bezwzględnej zmiany energii wewnętrznej oraz podanie prawidłowego wyniku: ∣ΔU41∣ = 3p1V1
Uwaga! Zdający może otrzymać 3 pkt, gdy obliczy zmianę energii wewnętrznej i pominie wartość bezwzględną, tzn. gdy otrzyma: ΔU41 = −3p1V1
zapisanie związku między zmianą energii wewnętrznej gazu w przemianie G4 → G1 a przyrostem temperatury w przemianie G4 → G1 oraz zapisanie/wykorzystanie związku (wynikającego z równania stanu gazu) między przyrostem temperatury a przyrostem objętości w przemianie izobarycznej G4 → G1, np. oraz p1ΔV41 = nRΔT41, albo w jednym równaniu
LUB
– zapisanie zmiany energii wewnętrznej w przemianie G4 → G1 jako różnicy energii wewnętrznych w stanach G1 i G4 oraz wyrażenie energii wewnętrznej w stanach G1 i G4 za pomocą parametrów p1, p4 i V1, V4 (wzory mogą być zapisane bezpośrednio lub wyprowadzone z równania stanu i wzoru z temperaturą na energię wewnętrzną), np. ΔU41 = U1 − U4 oraz ( i ), albo w jednym równaniu
zapisanie związku między zmianą energii wewnętrznej gazu w przemianie G4 → G1 a przyrostem temperatury w przemianie G4 → G1, np.
LUB
– zapisanie zmiany energii wewnętrznej w przemianie G4 → G1 jako różnicy energii wewnętrznych w stanach G1 i G4 oraz zapisanie/wykorzystanie wzoru (z temperaturą) na energię wewnętrzną dla stanu G1 lub stanu G4, np. ΔU41 = U1 − U4 oraz U1 = nCVT1, U4 = nCVT4
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Sposób 2.
poprawna metoda wyznaczenia wartości bezwzględnej zmiany energii wewnętrznej oraz podanie prawidłowego wyniku: ∣ΔU41∣ = 3p1V1
Uwaga! Zdający może otrzymać 3 pkt, gdy pominie wartość bezwzględną i otrzyma: ΔU41 = −3p1V1
zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 z poprawnym uwzględnieniem konwencji znaków (stosowanej konsekwentnie) oraz zapisanie związku między ciepłem pobranym w przemianie izobarycznej G4 → G1 a przyrostem temperatury, oraz prawidłowe obliczenie pracy siły parcia w przemianie izobarycznej G4 → G1 (bezpośrednio ze wzoru lub metodą pola), np. ΔU41 = −∣Q41∣ + ∣W41∣ oraz oraz ∣W41∣ = 2p1V1, albo w jednym równaniu
LUB
– zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 z poprawnym uwzględnieniem konwencji znaków (stosowanej konsekwentnie) oraz zapisanie związku między ciepłem pobranym w przemianie izobarycznej G4 → G1 a przyrostem temperatury, oraz prawidłowe zapisanie/wykorzystanie związku (wynikającego z równania stanu gazu) między przyrostem temperatury a przyrostem objętości w przemianie izobarycznej G4 → G1, np. ΔU41 = −∣Q41∣ + ∣W41∣ oraz oraz p12V1 = nRΔT41, albo w jednym równaniu ΔU41 = −∣5p1V1∣ + ∣W41∣
LUB
– zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 (tu nie wymagamy poprawnej konwencji znaków) oraz zapisanie związku między ciepłem pobranym w przemianie izobarycznej G4 → G1 a przyrostem temperatury, oraz prawidłowe zapisanie/wykorzystanie związku (wynikającego z równania stanu gazu) między przyrostem temperatury a przyrostem objętości w przemianie izobarycznej G4 → G1, oraz prawidłowe obliczenie pracy siły parcia w przemianie izobarycznej G4 → G1 (bezpośrednio ze wzoru lub metodą pola), np. ΔU41 = Q41 + W41 oraz oraz p12V1 = nRΔT41 oraz ∣W41∣ = p1∣ΔV41∣ = 2p1V1
zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 oraz zapisanie związku między ciepłem pobranym w przemianie izobarycznej G4 → G1 a przyrostem temperatury, np. ΔU41 = Q41 + W41 oraz
LUB
– zapisanie I zasady termodynamiki dla przemiany G4 → G1 oraz prawidłowe obliczenie pracy siły parcia w przemianie izobarycznej G4 → G1 (bezpośrednio ze wzoru lub metodą pola), np. ΔU41 = Q41 + W41 oraz ∣W41∣ = p1∣ΔV41∣ = 2p1V1, albo ΔU41 = Q41 + W41 oraz ∣W41∣ = pole pod G1 → G4 = 2p1V1
Uwaga! W kryterium za 1 pkt nie wymagamy poprawnego uwzględnienia konwencji znaków w I zasadzie termodynamiki.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Zdający może otrzymać 3 pkt, gdy pominie wartość bezwzględną i otrzyma ΔU41 = −3p1V1. Wymagana jest poprawna identyfikacja parametrów stanów z wykresu (p4 = p1, V4 = 3V1).