Zadanie 32, matura maj 2015, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyWysokość graniastosłupa prawidłowego czworokątnego jest równa 16. Przekątna graniastosłupa jest nachylona do płaszczyzny jego podstawy pod kątem, którego cosinus jest równy . Oblicz pole powierzchni całkowitej tego graniastosłupa.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
I sposób rozwiązania
Niech a oznacza długość krawędzi podstawy tego graniastosłupa i niech α będzie kątem nachylenia przekątnej graniastosłupa do płaszczyzny jego podstawy (na rysunku: przekątna podstawy , wysokość 16, kąt α przy podstawie).
Ponieważ , więc kąt α jest ostry oraz . Stąd wynika, że .
Z drugiej strony . Obliczamy długość krawędzi podstawy graniastosłupa. Rozwiązujemy równanie:
, skąd .
Szukane pole powierzchni całkowitej tego graniastosłupa jest równe:
.
II sposób rozwiązania
Niech a oznacza długość krawędzi podstawy tego graniastosłupa, α – kąt nachylenia przekątnej graniastosłupa do płaszczyzny jego podstawy oraz niech przekątna podstawy graniastosłupa ma długość 3x, a przekątna graniastosłupa 5x.
Z twierdzenia Pitagorasa otrzymujemy równanie
(3x)2 + 162 = (5x)2,
9x2 + 256 = 25x2,
256 = 16x2,
16 = x2.
Stąd x = 4. Zatem przekątna podstawy graniastosłupa ma długość 3x = 3 ⋅ 4 = 12.
Obliczamy długość krawędzi podstawy graniastosłupa:
, skąd .
Szukane pole powierzchni całkowitej tego graniastosłupa jest równe:
.
Uwaga
Możemy również zauważyć, że trójkąt prostokątny o kącie ostrym α takim, że , jest podobny do trójkąta pitagorejskiego o bokach długości 3, 4 i 5. Skala tego podobieństwa jest równa . W rezultacie szukane pole Pc powierzchni całkowitej graniastosłupa jest równe x2Pm, gdzie Pm to pole powierzchni całkowitej graniastosłupa, którego przekątna ma długość 5, a przekątna podstawy długość 3. Długość krawędzi podstawy tego graniastosłupa jest równa , więc .
Zatem .
Schemat punktowania
Schemat oceniania I i II sposobu rozwiązania
obliczenie pola powierzchni całkowitej tego graniastosłupa: .
obliczenie długości krawędzi podstawy graniastosłupa: i na tym zakończenie lub dalsze popełnianie błędów.
obliczenie długości e przekątnej podstawy tego graniastosłupa: e = 12
– zapisanie równania, z którego można obliczyć długość krawędzi podstawy tego graniastosłupa, np. lub , lub ,
ALBO
– zapisanie układu równań, z którego można obliczyć długość krawędzi podstawy tego graniastosłupa, np. i , gdzie d oznacza długość przekątnej tego graniastosłupa,
i na tym zakończenie lub dalsze popełnianie błędów.
albo
zapisanie, że
– zapisanie równania, z którego można obliczyć skalę x podobieństwa trójkąta o bokach długości 3, 4 i 5 do trójkąta o przyprostokątnej długości 16 leżącej naprzeciw kąta α, np. (3x)2 + 162 = (5x)2,
ALBO
– podanie skali x podobieństwa trójkąta o bokach długości 3, 4 i 5 do trójkąta o przyprostokątnej długości 16 leżącej naprzeciw kąta α: x = 4,
ALBO
– zaznaczenie na rysunku kąta nachylenia przekątnej graniastosłupa do płaszczyzny jego podstawy,
ALBO
– zapisanie, że długość d przekątnej graniastosłupa jest równa 20,
i na tym zakończenie lub dalsze popełnianie błędów.
albo
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu.
Uwagi:
1. Akceptujemy sytuację, w której zdający wprowadza do rozwiązania poprawne przybliżenia dziesiętne liczb rzeczywistych.
2. Jeżeli zdający przyjmie miarę kąta nachylenia, która nie wynika z treści zadania (np. α = 30°), i w rozwiązaniu z tego korzysta, to za całe rozwiązanie otrzymuje 0 punktów.
3. Jeżeli zdający błędnie zaznaczy na rysunku podany kąt i korzysta z tego kąta, to za całe rozwiązanie otrzymuje 0 punktów.
4. Jeżeli zdający zapisze, że i korzysta z tej równości, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 1 punkt.
5. Jeżeli zdający zapisze błędnie, że , to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 2 punkty.
Uwaga ogólna: Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
Komentarz. Można też zapisać odpowiedź w postaci . Kluczowe jest prawidłowe wykorzystanie warunku dotyczącego kąta nachylenia przekątnej.