Zadanie 34, matura maj 2015, matematyka podstawowa
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówW nieskończonym ciągu arytmetycznym (an), określonym dla n ≥ 1, suma jedenastu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa 187. Średnia arytmetyczna pierwszego, trzeciego i dziewiątego wyrazu tego ciągu, jest równa 12. Wyrazy a1, a3, ak ciągu (an), w podanej kolejności, tworzą nowy ciąg – trzywyrazowy ciąg geometryczny (bn). Oblicz k.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
k = 11
Korzystamy ze wzoru na sumę n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego i zapisujemy równanie:
,
(a1 + 5r) ⋅ 11 = 187,
a1 + 5r = 17.
Korzystamy z informacji o średniej arytmetycznej trzech wyrazów i zapisujemy równanie:
,
,
.
Zapisujemy układ równań:
Z pierwszego równania otrzymujemy a1 = 17 − 5r. Otrzymaną wartość a1 podstawiamy do drugiego równania i otrzymujemy równanie z niewiadomą r:
,
r = 3.
Obliczamy pierwszy wyraz: a1 = 2.
Uwaga
W rozwiązaniu układu równań zdający może najpierw wyznaczyć niewiadomą . Otrzymaną wartość r podstawiamy do drugiego równania i otrzymujemy równanie z niewiadomą a1:
,
,
,
a1 = 2.
Dla a1 = 2 mamy r = 3.
Wyznaczamy pozostałe wyrazy tworzące ciąg geometryczny:
a3 = a1 + 2r = 8, ak = a1 + (k − 1)r = 2 + (k − 1) ⋅ 3.
Kolejne wyrazy a1, a3, ak ciągu geometrycznego spełniają warunek: a32 = a1 ⋅ ak, stąd
82 = 2 ⋅ [2 + (k − 1) ⋅ 3],
32 = 3k − 1,
k = 11.
Dla k = 11 wyrazy a1, a3, ak w podanej kolejności tworzą ciąg geometryczny.
Schemat punktowania
obliczenie k = 11.
zapisanie równania z niewiadomą k wynikającego z faktu, że ciąg (a1, a3, ak) jest geometryczny oraz ak jest k-tym wyrazem ciągu arytmetycznego, np.: 82 = 2(2 + (k − 1) ⋅ 3)
– rozwiązanie układu równań z błędem rachunkowym i konsekwentne do popełnionego błędu obliczenie k, o ile otrzymana wartość k jest całkowita dodatnia.
albo
rozwiązanie układu równań: a1 = 2 i r = 3 oraz zapisanie zależności między pierwszym, trzecim i k-tym wyrazem ciągu (an) wynikającej z faktu, że ciąg (a1, a3, ak) jest geometryczny, np.: a32 = a1 ⋅ ak.
zapisanie układu równań z dwiema niewiadomymi a1 i r, np.: a1 + 5r = 17 i .
wykorzystanie wzoru na sumę n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego i zapisanie równania z dwiema niewiadomymi a1 i r, np.: lub a1 + 5r = 17
– wykorzystanie średniej arytmetycznej pierwszego, trzeciego oraz dziewiątego wyrazu ciągu (an) i zapisanie równania z dwiema niewiadomymi a1 i r, np.: lub ,
ALBO
– wykorzystanie zależności między pierwszym, trzecim i k-tym wyrazem ciągu (an) wynikającej z faktu, że ciąg (a1, a3, ak) jest geometryczny, i zapisanie np.: a32 = a1 ⋅ ak.
albo
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający od razu poda a1 = 2 i r = 3 lub wypisze kolejne wyrazy ciągu arytmetycznego: 2, 5, 8, 11, …, ale nie uzasadni, że jest to jedyny ciąg spełniający warunki zadania, i na tym zakończy, to otrzymuje 1 punkt.
2. Jeżeli zdający od razu poda a1 = 2 i r = 3 lub wypisze kolejne wyrazy ciągu arytmetycznego: 2, 5, 8, 11, …, ale nie uzasadni, że jest to jedyny ciąg spełniający warunki zadania, i wskaże lub obliczy k = 11, to otrzymuje 3 punkty.
3. Jeżeli zdający od razu poda a1 = 2 i r = 3 lub wypisze kolejne wyrazy ciągu arytmetycznego: 2, 5, 8, 11, …, ale nie uzasadni, że jest to jedyny ciąg spełniający warunki zadania, i zapisze równanie z niewiadomą k i popełni błąd rachunkowy w trakcie jego rozwiązywania, to otrzymuje 2 punkty.
4. Jeżeli zdający od razu przyjmie ciąg arytmetyczny niespełniający warunków zadania (suma 11 początkowych jego wyrazów jest różna od 187 lub średnia pierwszego, trzeciego i dziewiątego wyrazu jest różna od 12), to za całe zadanie otrzymuje 0 punktów.
Uwaga ogólna: Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
Komentarz. Zdający może najpierw wyznaczyć r = 3, a następnie a1 = 2. Jeśli zdający od razu poda a1 = 2 i r = 3 bez uzasadnienia, że jest to jedyny ciąg spełniający warunki, otrzymuje 1 punkt. Jeśli w rozwiązaniu układu równań pojawi się błąd rachunkowy, ale uczeń konsekwentnie go przeniesie do obliczenia k, gdzie otrzyma całkowitą dodatnią wartość, może otrzymać 4 punkty.