Zadanie 15, matura czerwiec 2015, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówFunkcja f jest określona wzorem dla każdej liczby rzeczywistej x. Wyznacz całkowite wartości parametru m, dla których funkcja f przyjmuje wartość największą i ma dwa różne miejsca zerowe o jednakowych znakach.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: m = −4.
Rozwiązanie
Założenie m ≠ 5.
Gdy , czyli (m + 3)(m − 2) = 0, a więc dla m = −3 lub m = 2 funkcja jest liniowa i nie spełnia warunków zadania. Zatem m ≠ 5, m ≠ −3 i m ≠ 2.
Wówczas funkcja f jest kwadratowa oraz:
• przyjmuje wartość największą, gdy ,
• ma dwa różne miejsca zerowe wtedy i tylko wtedy, gdy Δ > 0,
• ma dwa miejsca zerowe o jednakowych znakach, gdy dodatkowo x1 ⋅ x2 > 0.
Rozwiązujemy nierówność , otrzymując kolejno
,
(m + 3)(m − 2)(m − 5) < 0.
Zatem .
Rozwiązujemy nierówność Δ > 0, otrzymując kolejno
,
(m − 2)2 − 4 ⋅ (m2 + m − 6) > 0,
(m − 2)2 − 4 ⋅ (m + 3)(m − 2) > 0,
(m − 2)((m − 2) − 4(m + 3)) > 0,
(m − 2)(m − 2 − 4m − 12) > 0,
(m − 2)(−3m − 14) > 0.
Zatem .
Rozwiązujemy nierówność x1 ⋅ x2 > 0. Możemy wykorzystać wzór Viète’a na iloczyn pierwiastków trójmianu kwadratowego i wtedy nierówność ma postać
.
Rozwiązujemy tę nierówność, otrzymując kolejno
,
(m − 5)2(m − 2)(m + 3) > 0,
.
Otrzymaliśmy zatem i i .
Stąd . Jedyną liczbą całkowitą z tego przedziału jest m = −4.
Schemat punktowania
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.
Pierwszy etap polega na zapisaniu warunku, przy którym funkcja f jest kwadratowa i ma dwa różne pierwiastki, a następnie rozwiązaniu nierówności : .
za poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0.
Uwaga: jeżeli zdający zapisze Δ ≥ 0, to za tę część otrzymuje 0 punktów.
Drugi etap polega na zapisaniu warunku, przy którym funkcja kwadratowa f przyjmuje wartość największą: oraz ma dwa różne miejsca zerowe o jednakowych znakach: .
Za tę część rozwiązania zdający może otrzymać 4 pkt. Podział punktów za drugi etap:
za rozwiązanie nierówności : .
za rozwiązanie nierówności x1 ⋅ x2 > 0, przy czym w tej części:
• 1 pkt zdający otrzymuje za zapisanie wyrażenia x1 ⋅ x2 w postaci ,
• 2 pkt zdający otrzymuje za rozwiązanie nierówności : .
Trzeci etap polega na wyznaczeniu części wspólnej rozwiązań nierówności z etapu pierwszego i drugiego oraz podaniu liczby całkowitej spełniającej warunki zadania: m = −4.
za tę część rozwiązania.
Uwaga: za ostatni etap 1 punkt przyznajemy jedynie wówczas, gdy zdający poprawnie wykona etap I, rozwiąże nierówność i popełnia błędy w rozwiązaniu nierówności z etapu II albo gdy popełnia błędy w etapie I i dobrze rozwiąże co najmniej jedną nierówność z etapu II i poda wszystkie całkowite wartości parametru m, dla których są spełnione warunki zadania.
rozwiązanie pełne (suma punktów za trzy etapy).
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Komentarz. Za ostatni etap 1 punkt przyznajemy, gdy zdający poprawnie wykona etap I i rozwiąże nierówność, ale popełnia błędy w etapie II, lub gdy popełnia błędy w etapie I i dobrze rozwiąże co najmniej jedną nierówność z etapu II.