Zadanie 12, matura maj 2017, matematyka rozszerzona

5 pktobliczeniowetrudne 28%Maj 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie 4x2 − 6mx + (2m + 3)(m − 3) = 0 ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1 i x2, przy czym x1 < x2, spełniające warunek (4x1 − 4x2 − 1)(4x1 − 4x2 + 1) < 0.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Rozwiązanie (I sposób)

Zapisujemy układ warunków

{Δ>0(4x1−4x2)2−1<0\begin{cases} \Delta > 0 \\ (4x_1 - 4x_2)^2 - 1 < 0 \end{cases}

Rozwiązujemy nierówność Δ > 0, czyli 36m2 − 16(2m2 − 3m − 9) > 0. Po uporządkowaniu otrzymujemy nierówność 4(m + 6)2 > 0, której rozwiązaniem są wszystkie liczby rzeczywiste oprócz m = −6.

Drugą nierówność przekształcamy równoważnie i otrzymujemy kolejno:

16(x1 − x2)2 − 1 < 0,

16(x12 − 2x1x2 + x22) − 1 < 0,

16[(x1 + x2)2 − 4x1x2] − 1 < 0.

Stosujemy wzory Viète’a i otrzymujemy: 16(36m216−4⋅2m2−3m−94)−1<016\left(\frac{36m^2}{16} - 4 \cdot \frac{2m^2 - 3m - 9}{4}\right) - 1 < 0.

Przekształcamy nierówność równoważnie, otrzymujemy kolejno:

36m2 − 32m2 + 48m + 143 < 0,

4m2 + 48m + 143 < 0.

Rozwiązujemy tę nierówność.

Δ = 2304 − 2288 = 42,

m1=−48−48=−132m_1 = \frac{-48 - 4}{8} = -\frac{13}{2}, m2=−48+48=−112m_2 = \frac{-48 + 4}{8} = -\frac{11}{2},

m∈(−132,−112)m \in \left(-\frac{13}{2}, -\frac{11}{2}\right).

Wyznaczamy część wspólną obu warunków: m∈(−132,−6)∪(−6,−112)m \in \left(-\frac{13}{2}, -6\right) \cup \left(-6, -\frac{11}{2}\right).

Rozwiązanie (II sposób)

Rozwiązujemy nierówność Δ > 0, czyli 36m2 − 16(2m2 − 3m − 9) > 0. Po uporządkowaniu otrzymujemy nierówność 4(m + 6)2 > 0, której rozwiązaniem są wszystkie liczby rzeczywiste oprócz m = −6.

Obliczamy pierwiastki równania, z zachowaniem warunku x1 < x2:

x1=6m−2∣m+6∣8=3m−∣m+6∣4x_1 = \frac{6m - 2|m + 6|}{8} = \frac{3m - |m + 6|}{4}, x2=6m+2∣m+6∣8=3m+∣m+6∣4x_2 = \frac{6m + 2|m + 6|}{8} = \frac{3m + |m + 6|}{4}.

Obliczamy wartość wyrażenia 4x1 − 4x2 w zależności od m:

4x1−4x2=4⋅−2∣m+6∣4=−2∣m+6∣4x_1 - 4x_2 = 4 \cdot \frac{-2|m + 6|}{4} = -2|m + 6|.

Zapisujemy nierówność z treści zadania z wykorzystaniem wyznaczonych rozwiązań równania i przekształcamy ją równoważnie, otrzymując kolejno:

(−2∣m + 6∣ − 1)(−2∣m + 6∣ + 1) < 0,

−[1 − 4(m + 6)2] < 0,

4m2 + 48m + 143 < 0.

Dalsza część rozwiązania przebiega podobnie jak w I sposobie rozwiązania.

Schemat punktowania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów (punkty za etapy sumują się).

Etap I polega na rozwiązaniu nierówności Δ > 0.

1 pkt

za poprawne rozwiązanie tego etapu: 4(m + 6)2 > 0, czyli m ≠ −6.

Uwaga

Jeżeli zdający rozwiąże nierówność Δ ≥ 0 i nie odrzuci przypadku Δ = 0, to za ten etap otrzymuje 0 punktów.

Etap II polega na znalezieniu wartości m, dla których spełniona jest nierówność (4x1 − 4x2 − 1)(4x1 − 4x2 + 1) < 0. Za tę część rozwiązania zdający otrzymuje 3 punkty.

3 pkt

gdy zdający poprawnie rozwiąże nierówność: m∈(−132,−112)m \in \left(-\frac{13}{2}, -\frac{11}{2}\right).

2 pkt

gdy zdający zapisze nierówność (4x1 − 4x2 − 1)(4x1 − 4x2 + 1) < 0 w postaci nierówności równoważnej z jedną niewiadomą, np.: 16(36m216−4⋅2m2−3m−94)−1<016\left(\frac{36m^2}{16} - 4 \cdot \frac{2m^2 - 3m - 9}{4}\right) - 1 < 0 lub 4m2 + 48m + 143 < 0 lub (−2∣m + 6∣ − 1)(−2∣m + 6∣ + 1) < 0.

1 pkt

gdy zdający

• zapisze nierówność (4x1 − 4x2 − 1)(4x1 − 4x2 + 1) < 0 w postaci równoważnej zawierającej jedynie sumę i iloczyn pierwiastków trójmianu kwadratowego 4x2 − 6mx + (2m + 3)(m − 3), np.: 16[(x1 + x2)2 − 4x1x2] − 1 < 0

• obliczy pierwiastki trójmianu: x1=6m−2∣m+6∣8=3m−∣m+6∣4x_1 = \frac{6m - 2|m + 6|}{8} = \frac{3m - |m + 6|}{4}, x2=6m+2∣m+6∣8=3m+∣m+6∣4x_2 = \frac{6m + 2|m + 6|}{8} = \frac{3m + |m + 6|}{4}.

albo

Etap III polega na wyznaczeniu części wspólnej zbiorów rozwiązań nierówności z etapów I i II oraz podaniu odpowiedzi: m∈(−132,−6)∪(−6,−112)m \in \left(-\frac{13}{2}, -6\right) \cup \left(-6, -\frac{11}{2}\right).

1 pkt

za poprawne rozwiązanie tego etapu.

Uwagi

1. W przypadku otrzymania na jednym z etapów (I lub II) zbioru pustego lub zbioru R\mathbb{R} jako zbioru rozwiązań nierówności przyznajemy 0 punktów za III etap.

2. W przypadku otrzymania w II etapie zbioru rozwiązań, będącego podzbiorem zbioru rozwiązań z I etapu, przyznajemy 0 punktów za III etap.

3. W przypadku rozwiązania z błędami, nieprzekreślającymi poprawności rozumowania, za ostatni etap przyznajemy 1 punkt jedynie wówczas, gdy zdający poprawnie wykona etap I i popełnia błędy w rozwiązaniu nierówności z etapu II lub gdy popełnia błędy w etapie I i dobrze rozwiąże etap II (uwaga 3. ma zastosowanie, gdy nie zachodzą przypadki 1. i 2.).

4. Jeżeli zdający w wyniku błędów otrzyma w II etapie nierówność z niewiadomą m stopnia drugiego z ujemnym wyróżnikiem lub nierówność liniową, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty.

5. W przypadku, gdy zdający przyjmuje błędnie Δ = 2(m + 6) i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, może otrzymać maksymalnie 3 punkty.

Uwaga ogólna (klucz, s. 2):

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.