Zadanie 15, matura maj 2017, matematyka rozszerzona

7 pktobliczeniowetrudne 24%Maj 2017

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

7 punktów

Rozpatrujemy wszystkie walce o danym polu powierzchni całkowitej P. Oblicz wysokość i promień podstawy tego walca, którego objętość jest największa. Oblicz tę największą objętość.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe rozwiązanie

Niech r oraz h oznaczają, odpowiednio, promień podstawy walca i wysokość walca. Pole P powierzchni całkowitej tego walca jest równe P = 2πr2 + 2πrh. Stąd

h=P−2πr22πrh = \frac{P - 2\pi r^2}{2\pi r}.

Objętość walca V = πr2h zapisujemy jako funkcję zmiennej r:

V(r)=πr2⋅P−2πr22πr=Pr−2πr32V(r) = \pi r^2 \cdot \frac{P - 2\pi r^2}{2\pi r} = \frac{Pr - 2\pi r^3}{2}, gdzie 0<r<P2π0 < r < \sqrt{\frac{P}{2\pi}}.

Pochodna funkcji V jest określona wzorem

V′(r)=12(P−6πr2)V'(r) = \frac{1}{2}(P - 6\pi r^2) dla 0<r<P2π0 < r < \sqrt{\frac{P}{2\pi}}.

Wyznaczamy miejsca zerowe i badamy znak pochodnej:

V′(r) = 0 wtedy i tylko wtedy, gdy r=P6πr = \sqrt{\frac{P}{6\pi}},

V′(r) > 0 wtedy i tylko wtedy, gdy 0<r<P6π0 < r < \sqrt{\frac{P}{6\pi}},

V′(r) < 0 wtedy i tylko wtedy, gdy P6π<r<P2π\sqrt{\frac{P}{6\pi}} < r < \sqrt{\frac{P}{2\pi}}.

Wynika stąd, że w przedziale (0,P6π⟩\left(0, \sqrt{\frac{P}{6\pi}}\right\rangle funkcja V jest rosnąca, a w przedziale ⟨P6π,P2π)\left\langle \sqrt{\frac{P}{6\pi}}, \sqrt{\frac{P}{2\pi}}\right) jest malejąca. Zatem V(P6π)V\left(\sqrt{\frac{P}{6\pi}}\right) jest największą wartością tej funkcji. Wartość ta jest równa

V(P6π)=P⋅P6π−2π⋅(P6π)32=P3⋅P6πV\left(\sqrt{\frac{P}{6\pi}}\right) = \frac{P \cdot \sqrt{\frac{P}{6\pi}} - 2\pi \cdot \left(\sqrt{\frac{P}{6\pi}}\right)^3}{2} = \frac{P}{3} \cdot \sqrt{\frac{P}{6\pi}}.

Gdy r=P6πr = \sqrt{\frac{P}{6\pi}}, to wtedy h=P−2πr22πr=2P3πh = \frac{P - 2\pi r^2}{2\pi r} = \sqrt{\frac{2P}{3\pi}}.

Schemat punktowania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów (punkty za kolejne części sumują się, razem 7 pkt).

a) Pierwszy etap składa się z trzech części:

• wyznaczenie wysokości walca w zależności od promienia podstawy walca: h=P−2πr22πrh = \frac{P - 2\pi r^2}{2\pi r},

• wyznaczenie objętości walca jako funkcji jednej zmiennej r: V(r)=Pr−2πr32V(r) = \frac{Pr - 2\pi r^3}{2},

• wyznaczenie dziedziny funkcji V: DV=(0,P2π)D_V = \left(0, \sqrt{\frac{P}{2\pi}}\right).

1 pkt

za poprawne wykonanie każdej z tych części.

b) Drugi etap składa się z trzech części:

• wyznaczenie pochodnej funkcji wielomianowej f(r)=P2⋅r−πr3f(r) = \frac{P}{2} \cdot r - \pi r^3: f′(r)=P2−3πr2f'(r) = \frac{P}{2} - 3\pi r^2,

• obliczenie miejsc zerowych pochodnej funkcji V: r=P6πr = \sqrt{\frac{P}{6\pi}} lub obliczenie miejsc zerowych pochodnej funkcji f: r=−P6πr = -\sqrt{\frac{P}{6\pi}}, r=P6πr = \sqrt{\frac{P}{6\pi}},

• zbadanie znaku pochodnej funkcji V i uzasadnienie, że dla r=P6πr = \sqrt{\frac{P}{6\pi}} funkcja V osiąga największą wartość.

1 pkt

za poprawne rozwiązanie każdej z części tego etapu.

c) Trzeci etap: obliczenie największej objętości walca i wysokości walca o największej objętości: V=P3⋅P6πV = \frac{P}{3} \cdot \sqrt{\frac{P}{6\pi}}, h=2P3πh = \sqrt{\frac{2P}{3\pi}}.

1 pkt

za poprawne wykonanie tego etapu.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi

1. Jeżeli zdający zapisze objętość walca z błędem rzeczowym, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt za całe rozwiązanie, a jeżeli dodatkowo poprawnie wyznaczy dziedzinę funkcji V, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

2. Jeżeli zdający obliczy pochodną funkcji f lub V z błędem rachunkowym i otrzyma funkcję liniową albo funkcję kwadratową o ujemnym wyróżniku lub o wyróżniku równym 0, to może otrzymać punkty jedynie za pierwszy etap rozwiązania.

3. Jeśli zdający rozwiązuje zadanie dla stożka, to otrzymuje 0 punktów, nawet jeśli rozwiązanie tego innego zadania jest poprawne.

4. Za rozwiązanie z konkretną wartością liczbową w miejsce P zdający otrzymuje 0 punktów.

Uwaga ogólna (klucz, s. 2):

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Komentarz. Jeśli błąd rzeczowy w objętości walca – maksymalnie 1 punkt za całość, lub 2 jeśli prawidłowa dziedzina. Jeśli błąd w pochodnej – tylko punkty z pierwszego etapu. Za konkretną liczbę zamiast P – 0 punktów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.