Zadanie 14, matura czerwiec 2020, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowełatwe 80%Czerwiec 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Podstawą ostrosłupa czworokątnego ABCDS jest trapez ABCD (AB ∥ CD). Ramiona tego trapezu mają długości ∣AD∣ = 10 i ∣BC∣ = 16, a miara kąta ABC jest równa 30°. Każda ściana boczna tego ostrosłupa tworzy z płaszczyzną podstawy kąt α, taki, że tg⁡α=92\operatorname{tg}\alpha = \frac{9}{2}. Oblicz objętość tego ostrosłupa.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Ponieważ wszystkie ściany boczne ostrosłupa są nachylone do podstawy pod tym samym kątem, spodek O wysokości ostrosłupa jest środkiem okręgu wpisanego w trapez ABCD. Niech r oznacza promień tego okręgu, h – wysokość trapezu, H – wysokość ostrosłupa.

W trapez można wpisać okrąg, więc spełniony jest warunek ∣AB∣ + ∣CD∣ = ∣AD∣ + ∣BC∣ = 26.

Niech E będzie spodkiem wysokości trapezu poprowadzonej z wierzchołka C. Z trójkąta prostokątnego EBC o kątach 30°, 60°, 90° otrzymujemy h=∣CE∣=12∣BC∣=8h = |CE| = \frac{1}{2}|BC| = 8, a stąd r=h2=4r = \frac{h}{2} = 4.

Ponieważ tg⁡α=92\operatorname{tg}\alpha = \frac{9}{2}, więc Hr=92\frac{H}{r} = \frac{9}{2}, skąd H = 18.

Objętość ostrosłupa: V=13⋅PABCD⋅H=13⋅∣AB∣+∣CD∣2⋅h⋅H=13⋅262⋅8⋅18=624V = \frac{1}{3} \cdot P_{ABCD} \cdot H = \frac{1}{3} \cdot \frac{|AB| + |CD|}{2} \cdot h \cdot H = \frac{1}{3} \cdot \frac{26}{2} \cdot 8 \cdot 18 = 624.

Schemat punktowania

6 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy objętość ostrosłupa: V = 624.

5 pkt

rozwiązanie zadania do końca z usterkami, które jednak nie przekreślają poprawności rozumowania (np. błędy rachunkowe, błędy w przepisaniu itp.).

4 pkt

pokonanie zasadniczych trudności: zdający obliczy wysokość ostrosłupa H = 18 i pole jego podstawy: PABCD = 104 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

3 pkt

rozwiązanie, w którym dokonano istotnego postępu, ale nie zostały pokonane zasadnicze trudności zadania: zdający

– zapisze, że spodek wysokości ostrosłupa jest środkiem okręgu wpisanego w trapez ABCD lub z rozwiązania wynika, że zdający tę własność stosuje, np.: zapisze ∣AB∣ + ∣CD∣ = 10 + 16, oraz obliczy wysokość tego ostrosłupa H = 18

– obliczy pole podstawy tego ostrosłupa: PABCD = 104

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający

– zapisze, że spodek wysokości ostrosłupa jest środkiem okręgu wpisanego w trapez ABCD lub z rozwiązania wynika, że zdający tę własność stosuje, np.: zapisze ∣AB∣ + ∣CD∣ = 10 + 16, i obliczy wysokość trapezu ABCD: h = ∣CE∣ = 8

– obliczy wysokość trapezu ABCD: h = ∣CE∣ = 8 i wysokość tego ostrosłupa H = 18

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

1 pkt

zdający

– zapisze, że spodek wysokości ostrosłupa jest środkiem okręgu wpisanego w trapez ABCD lub z rozwiązania wynika, że zdający tę własność stosuje, np.: zapisze ∣AB∣ + ∣CD∣ = 10 + 16

– obliczy wysokość trapezu ABCD: h = ∣CE∣ = 8

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi

1. Jeżeli zdający we wzorze na objętość ostrosłupa pominie czynnik 13\frac{1}{3}, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 5 punktów.

2. Jeżeli zdający popełni błąd polegający na niepoprawnym zastosowaniu definicji funkcji tangens, np.: przyjmie, że jest to stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy kącie do przyprostokątnej leżącej naprzeciw tego kąta, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 4 punkty.

3. Jeżeli zdający popełni błąd polegający na tym, że niepoprawnie ustali związki między długościami boków trójkąta prostokątnego o kątach ostrych 30° i 60°, np. przyjmie, że wysokość trapezu to 838\sqrt{3}, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 4 punkty.

4. Jeżeli zdający błędnie przyjmuje, że trapez ABCD jest równoramienny lub przyjmie, że podstawy tego trapezu mają długości 16 i 10, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 1 punkt.

Komentarz. Kluczowe jest znalezienie punktu, który jest środkiem okręgu wpisanego w trapez (jeśli taki istnieje) lub punktu równoodległego od wszystkich boków trapezu, który będzie spodkiem wysokości ostrosłupa. Może być wymagane rozpatrzenie przypadku, gdy taki punkt leży wewnątrz trapezu.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.