Zadanie 14, matura czerwiec 2020, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówPodstawą ostrosłupa czworokątnego ABCDS jest trapez ABCD (AB ∥ CD). Ramiona tego trapezu mają długości ∣AD∣ = 10 i ∣BC∣ = 16, a miara kąta ABC jest równa 30°. Każda ściana boczna tego ostrosłupa tworzy z płaszczyzną podstawy kąt α, taki, że . Oblicz objętość tego ostrosłupa.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Ponieważ wszystkie ściany boczne ostrosłupa są nachylone do podstawy pod tym samym kątem, spodek O wysokości ostrosłupa jest środkiem okręgu wpisanego w trapez ABCD. Niech r oznacza promień tego okręgu, h – wysokość trapezu, H – wysokość ostrosłupa.
W trapez można wpisać okrąg, więc spełniony jest warunek ∣AB∣ + ∣CD∣ = ∣AD∣ + ∣BC∣ = 26.
Niech E będzie spodkiem wysokości trapezu poprowadzonej z wierzchołka C. Z trójkąta prostokątnego EBC o kątach 30°, 60°, 90° otrzymujemy , a stąd .
Ponieważ , więc , skąd H = 18.
Objętość ostrosłupa: .
Schemat punktowania
rozwiązanie pełne: zdający obliczy objętość ostrosłupa: V = 624.
rozwiązanie zadania do końca z usterkami, które jednak nie przekreślają poprawności rozumowania (np. błędy rachunkowe, błędy w przepisaniu itp.).
pokonanie zasadniczych trudności: zdający obliczy wysokość ostrosłupa H = 18 i pole jego podstawy: PABCD = 104 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
rozwiązanie, w którym dokonano istotnego postępu, ale nie zostały pokonane zasadnicze trudności zadania: zdający
– zapisze, że spodek wysokości ostrosłupa jest środkiem okręgu wpisanego w trapez ABCD lub z rozwiązania wynika, że zdający tę własność stosuje, np.: zapisze ∣AB∣ + ∣CD∣ = 10 + 16, oraz obliczy wysokość tego ostrosłupa H = 18
– obliczy pole podstawy tego ostrosłupa: PABCD = 104
i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
albo
rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający
– zapisze, że spodek wysokości ostrosłupa jest środkiem okręgu wpisanego w trapez ABCD lub z rozwiązania wynika, że zdający tę własność stosuje, np.: zapisze ∣AB∣ + ∣CD∣ = 10 + 16, i obliczy wysokość trapezu ABCD: h = ∣CE∣ = 8
– obliczy wysokość trapezu ABCD: h = ∣CE∣ = 8 i wysokość tego ostrosłupa H = 18
i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
albo
zdający
– zapisze, że spodek wysokości ostrosłupa jest środkiem okręgu wpisanego w trapez ABCD lub z rozwiązania wynika, że zdający tę własność stosuje, np.: zapisze ∣AB∣ + ∣CD∣ = 10 + 16
– obliczy wysokość trapezu ABCD: h = ∣CE∣ = 8
i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
albo
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi
1. Jeżeli zdający we wzorze na objętość ostrosłupa pominie czynnik , to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 5 punktów.
2. Jeżeli zdający popełni błąd polegający na niepoprawnym zastosowaniu definicji funkcji tangens, np.: przyjmie, że jest to stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy kącie do przyprostokątnej leżącej naprzeciw tego kąta, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 4 punkty.
3. Jeżeli zdający popełni błąd polegający na tym, że niepoprawnie ustali związki między długościami boków trójkąta prostokątnego o kątach ostrych 30° i 60°, np. przyjmie, że wysokość trapezu to , to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 4 punkty.
4. Jeżeli zdający błędnie przyjmuje, że trapez ABCD jest równoramienny lub przyjmie, że podstawy tego trapezu mają długości 16 i 10, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 1 punkt.
Komentarz. Kluczowe jest znalezienie punktu, który jest środkiem okręgu wpisanego w trapez (jeśli taki istnieje) lub punktu równoodległego od wszystkich boków trapezu, który będzie spodkiem wysokości ostrosłupa. Może być wymagane rozpatrzenie przypadku, gdy taki punkt leży wewnątrz trapezu.