Zadanie 11, matura czerwiec 2020, matematyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie 61%Czerwiec 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Dane jest równanie kwadratowe x2 − (3m + 2)x + 2m2 + 7m − 15 = 0 z niewiadomą x. Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których różne rozwiązania x1 i x2 tego równania istnieją i spełniają warunek 2x12 + 5x1x2 + 2x22 = 2.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: m=−95m = -\frac{9}{5} lub m=14m = \frac{1}{4}.

I sposób

1. Równanie ma dwa różne rozwiązania, gdy wyróżnik trójmianu jest dodatni: Δ > 0. Obliczamy wyróżnik trójmianu: Δ = (−(3m + 2))2 − 4(2m2 + 7m − 15) = m2 − 16m + 64 = (m − 8)2. (m − 8)2 > 0, gdy m ≠ 8.

2. Stąd wynika, że trójmian ma następujące pierwiastki: x1 = m + 5 oraz x2 = 2m − 3. Mamy zatem rozwiązać równanie 2(m + 5)2 + 5(m + 5)(2m − 3) + 2(2m − 3)2 = 2. To równanie doprowadzamy do postaci równoważnej 20m2 + 31m − 9 = 0. Ma ono dwa rozwiązania: m1=−95m_1 = -\frac{9}{5} oraz m2=14m_2 = \frac{1}{4}.

Każde z otrzymanych rozwiązań jest różne od 8. Warunki zadania spełniają dwie wartości parametru m: m1=−95m_1 = -\frac{9}{5} oraz m2=14m_2 = \frac{1}{4}.

II sposób

Przekształcamy równość 2x12 + 5x1x2 + 2x22 = 2 w sposób równoważny: 2(x12 + x22) + 5x1x2 = 2, 2((x1 + x2)2 − 2x1x2) + 5x1x2 = 2, 2(x1 + x2)2 + x1x2 = 2.

Ze wzorów Viète'a wynika, że x1 + x2 = 3m + 2 oraz x1x2 = 2m2 + 7m − 15, o ile pierwiastki x1 i x2 trójmianu istnieją. Mamy zatem rozwiązać równanie 2(3m + 2)2 + 2m2 + 7m − 15 = 2. To równanie doprowadzamy do postaci równoważnej 20m2 + 31m − 9 = 0. Ma ono dwa rozwiązania: m1=−95m_1 = -\frac{9}{5} oraz m2=14m_2 = \frac{1}{4}.

Pozostaje sprawdzić, czy dla tych wartości m dany trójmian kwadratowy ma dwa różne pierwiastki. Po podstawieniu m=−95m = -\frac{9}{5} otrzymamy trójmian x2+175x−52825x^2 + \frac{17}{5}x - \frac{528}{25}, a po podstawieniu m=14m = \frac{1}{4} trójmian x2−114x−1058x^2 - \frac{11}{4}x - \frac{105}{8}. Oba trójmiany mają dwa różne pierwiastki, bo mają dodatni współczynnik przy x2 i ujemny wyraz wolny.

Warunki zadania spełniają dwie wartości parametru m: m1=−95m_1 = -\frac{9}{5} oraz m2=14m_2 = \frac{1}{4}.

Schemat punktowania

Zasady oceniania I i II sposobu

Rozwiązanie zadania składa się z dwóch części.

Pierwsza część polega na:

– rozwiązaniu nierówności Δ > 0: m∈R∖{8}m \in \mathbb{R} \setminus \{8\}

ALBO

– sprawdzeniu, że dla każdej obliczonej wartości parametru m równanie x2 − (3m + 2)x + 2m2 + 7m − 15 = 0 ma dwa rozwiązania rzeczywiste.

Za poprawne rozwiązanie tej części zdający otrzymuje 1 pkt.

Druga część polega na wyznaczeniu tych wartości parametru m, dla których jest spełniony warunek 2x12 + 5x1x2 + 2x22 = 2. Za tę część rozwiązania zdający otrzymuje 3 pkt.

Podział punktów za drugą część rozwiązania:

3 pkt

rozwiązanie równania 20m2 + 31m − 9 = 0: m1=−95m_1 = -\frac{9}{5} oraz m2=14m_2 = \frac{1}{4}.

2 pkt

zapisanie równania 2x12 + 5x1x2 + 2x22 = 2 w postaci równania z jedną niewiadomą m, np.: 2(m + 5)2 + 5(m + 5)(2m − 3) + 2(2m − 3)2 = 2

– zapisanie równania 2(x1 + x2)2 + x1x2 = 2 w postaci równania z jedną niewiadomą m, np.: 2(3m + 2)2 + 2m2 + 7m − 15 = 2.

albo

1 pkt

obliczenie dwóch pierwiastków trójmianu x2 − (3m + 2)x + 2m2 + 7m − 15: x1 = m + 5 oraz x2 = 2m − 3

– przekształcenie wyrażenia 2x12 + 5x1x2 + 2x22 do postaci 2(x1 + x2)2 + x1x2 lub równoważnej, ale zawierającej jedynie zmienne x1 + x2 oraz x1 ⋅ x2.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Za rozwiązanie pełne (4 pkt) punkty za obie części sumują się.

Uwagi

1. Jeżeli zdający zamienia wzory Viète'a przy przekształcaniu lewej strony równania 2x12 + 5x1x2 + 2x22 = 2, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 2 punkty.

2. Jeżeli zdający rozpatruje warunek Δ ≥ 0 i nie sprawdzi, że dla każdej z otrzymanych wartości parametru m równanie ma dwa rozwiązania rzeczywiste, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli zdający przekształci warunek 2x12 + 5x1x2 + 2x22 = 2, otrzyma 2(x1 + x2)2 + 3x1x2 = 2 i rozwiąże zadanie konsekwentnie do końca, to za drugą część rozwiązania może otrzymać co najwyżej 2 punkty.

4. Jeżeli zdający wykorzystuje niepoprawny wzór „kwadrat sumy dwóch wyrażeń jest równy sumie kwadratów tych wyrażeń”, przekształci warunek 2x12 + 5x1x2 + 2x22 = 2 do postaci 2(x1 + x2)2 + 5x1x2 = 2 i rozwiąże zadanie konsekwentnie do końca, to za drugą część rozwiązania może otrzymać co najwyżej 1 punkt.

5. Jeżeli zdający, rozpatrując równość 2x12 + 5x1x2 + 2x22 = 2, zmieni liczbę po prawej stronie i zapisze równanie wynikające ze wzorów Viète'a w postaci 2(3m + 2) + 2m2 + 7m − 15 = 0, pomijając wykładnik 2 potęgi o podstawie (3m + 2), to za drugą część rozwiązania zadania może otrzymać co najwyżej 1 punkt.

Komentarz. Należy sprawdzić, że obie otrzymane wartości parametru spełniają warunek Δ > 0. Błędne zastosowanie wzorów Viete'a lub niepoprawne przekształcenie warunku może obniżyć liczbę punktów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.