Zadanie 6.2, specimen 2023, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Specimen 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Na obrzeżach miasta znajduje się jezioro, na którym postanowiono stworzyć tor regatowy. Na podstawie dostępnych map wymodelowano w pewnej skali kształt linii brzegowej jeziora w kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) za pomocą fragmentów wykresów funkcji f oraz g (zobacz rysunek).

Funkcje f oraz g są określone wzorami f(x) = x2 oraz g(x)=−12(x−12)2+4g(x) = -\frac{1}{2}\left(x-\frac{1}{2}\right)^2 + 4.

Początek toru postanowiono zlokalizować na brzegu jeziora w miejscu, któremu odpowiada w układzie współrzędnych punkt P = (−1, 1).

wykresy funkcji f i g wyznaczające linię brzegową jeziora, zaznaczony punkt PPowiększ
wykresy funkcji f i g wyznaczające linię brzegową jeziora, zaznaczony punkt P

Polecenie

6 punktów

Koniec toru regatowego należy umieścić na linii brzegowej.

Oblicz współrzędne punktu K, w którym należy zlokalizować koniec toru, aby długość toru (tj. odległość końca K toru od początku P) była możliwie największa. Oblicz długość najdłuższego toru.

Zapisz obliczenia.

Wskazówka.

Przy rozwiązywaniu zadania możesz skorzystać z tego, że odległość dowolnego punktu R leżącego na wykresie funkcji g od punktu P wyraża się wzorem

∣PR∣=14x4−12x3−138x2+398x+59364|PR| = \sqrt{\frac{1}{4}x^4 - \frac{1}{2}x^3 - \frac{13}{8}x^2 + \frac{39}{8}x + \frac{593}{64}}

gdzie x jest pierwszą współrzędną punktu R.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Niech A = (xA, yA) i B = (xB, yB) będą odpowiednio lewym i prawym punktem przecięcia wykresów f i g. Dla każdego punktu C = (xC, yC) na dolnym brzegu, czyli na wykresie f między A i B, zachodzą nierówności ∣xC − xP∣ ≤ ∣xB − xP∣ oraz ∣yC − yP∣ ≤ ∣yB − yP∣. Stąd

∣xC − xP∣2 + ∣yC − yP∣2 ≤ ∣xB − xP∣2 + ∣yB − yP∣2,

czyli ∣PC∣2 ≤ ∣PB∣2, a więc ∣PC∣ ≤ ∣PB∣. Ponieważ B należy też do wykresu g, wystarczy szukać najdłuższego toru z końcem na górnym brzegu, określonym przez g.

Obliczamy punkty przecięcia:

x2=−12(x−12)2+4x^2=-\frac12(x-\frac12)^2+4,

32x2−12x−318=0\frac32x^2-\frac12x-\frac{31}8=0, czyli 12x2 − 4x − 31 = 0.

Zatem xA=1−946≈−1,45x_A=\frac{1-\sqrt{94}}6\approx-1{,}45 oraz xB=1+946≈1,78x_B=\frac{1+\sqrt{94}}6\approx1{,}78.

Na przedziale I = [xA, xB] definiujemy odległość punktu P od punktu górnego brzegu o pierwszej współrzędnej x:

d(x)=14x4−12x3−138x2+398x+59364d(x)=\sqrt{\frac14x^4-\frac12x^3-\frac{13}8x^2+\frac{39}8x+\frac{593}{64}}.

Rozważamy funkcję pomocniczą k(x)=d(x)2=14x4−12x3−138x2+398x+59364k(x)=d(x)^2=\frac14x^4-\frac12x^3-\frac{13}8x^2+\frac{39}8x+\frac{593}{64} na tym samym przedziale. Jej pochodna to

k′(x)=x3−32x2−134x+398k'(x)=x^3-\frac32x^2-\frac{13}4x+\frac{39}8.

Równanie k′(x) = 0 jest równoważne kolejno:

8x3 − 12x2 − 26x + 39 = 0,

4x2(2x − 3) − 13(2x − 3) = 0,

(4x2 − 13)(2x − 3) = 0.

Stąd x=−132x=-\frac{\sqrt{13}}2 lub x=132x=\frac{\sqrt{13}}2, lub x=32x=\frac32. Do I należy tylko 32\frac32.

Mamy k′(x) > 0 dla x∈[xA,32)x\in[x_A,\frac32) oraz k′(x) < 0 dla x∈(32,xB]x\in(\frac32,x_B]. Zatem k rośnie na [xA,32][x_A,\frac32] i maleje na [32,xB][\frac32,x_B], osiągając wartość największą dla x=32x=\frac32.

Funkcja pierwiastkowa jest rosnąca na [0, +∞), więc d przyjmuje wartość największą dla tego samego argumentu.

g(32)=−12(32−12)2+4=72g(\frac32)=-\frac12(\frac32-\frac12)^2+4=\frac72, zatem K=(32,72)K=(\frac32,\frac72).

Największa długość toru wynosi ∣PK∣=(32+1)2+(72−1)2=522|PK|=\sqrt{(\frac32+1)^2+(\frac72-1)^2}=\frac{5\sqrt2}2 (j).

Schemat punktowania

6 pkt

uzasadnienie, że punkt K musi należeć do wykresu funkcji g i poprawne uzasadnienie, że funkcja d przyjmuje wartość największą dla argumentu x=32x = \frac{3}{2}, obliczenie współrzędnych punktu K oraz długości ∣PK∣ toru: K=(32,72)K = (\frac{3}{2}, \frac{7}{2}), ∣PK∣=522|PK| = \frac{5\sqrt{2}}{2}.

5 pkt

uzasadnienie, że punkt K musi należeć do wykresu funkcji g i uzasadnienie, że funkcja k przyjmuje wartość największą dla argumentu x=32x = \frac{3}{2} LUB poprawne uzasadnienie, że funkcja d przyjmuje wartość największą dla argumentu x=32x = \frac{3}{2} oraz obliczenie g(32)g(\frac{3}{2}) oraz obliczenie d(32)d(\frac{3}{2}): g(32)=72g(\frac{3}{2}) = \frac{7}{2}, d(32)=522d(\frac{3}{2}) = \frac{5\sqrt{2}}{2}.

4 pkt

uzasadnienie, że punkt K musi należeć do wykresu funkcji g i obliczenie miejsc zerowych pochodnej funkcji k: x=32x = \frac{3}{2} LUB uzasadnienie, że funkcja k przyjmuje wartość największą dla argumentu x=32x = \frac{3}{2}.

3 pkt

uzasadnienie, że punkt K musi należeć do wykresu funkcji g i wyznaczenie pochodnej funkcji k: k′(x)=x3−32x2−134x+398k'(x) = x^3 - \frac{3}{2}x^2 - \frac{13}{4}x + \frac{39}{8} dla x∈[1−946,1+946]x \in [\frac{1-\sqrt{94}}{6}, \frac{1+\sqrt{94}}{6}] LUB obliczenie miejsc zerowych pochodnej funkcji k: x=32x = \frac{3}{2}.

2 pkt

uzasadnienie, że punkt K musi należeć do wykresu funkcji g i określenie dziedziny funkcji d: x∈[1−946,1+946]x \in [\frac{1-\sqrt{94}}{6}, \frac{1+\sqrt{94}}{6}] LUB wyznaczenie pochodnej funkcji k: k′(x)=x3−32x2−134x+398k'(x) = x^3 - \frac{3}{2}x^2 - \frac{13}{4}x + \frac{39}{8} dla x∈[1−946,1+946]x \in [\frac{1-\sqrt{94}}{6}, \frac{1+\sqrt{94}}{6}].

1 pkt

uzasadnienie, że punkt K musi należeć do wykresu funkcji g LUB określenie dziedziny funkcji d: x∈[1−946,1+946]x \in [\frac{1-\sqrt{94}}{6}, \frac{1+\sqrt{94}}{6}].

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga ogólna: Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.