Zadanie 9, specimen 2023, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne (szac.)Specimen 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) punkt A = (9, 12) jest wierzchołkiem trójkąta ABC. Prosta k o równaniu y=12xy= \frac{1}{2} x zawiera dwusieczną kąta ∠ABC\angle ABC tego trójkąta. Okrąg O\mathcal{O} o równaniu (x − 8)2 + (y − 4)2 = 16 jest wpisany w ten trójkąt.

Oblicz współrzędne punktu styczności prostej przechodzącej przez wierzchołki B i C tego trójkąta z okręgiem O\mathcal{O}.

Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Niech l będzie prostą przechodzącą przez A i B. Jest styczna do okręgu O\mathcal O. Prosta x = 9 nie jest styczna, gdyż równanie (9 − 8)2 + (y − 4)2 = 16 ma dwa rozwiązania. Możemy więc zapisać l w postaci y = ax + b. Ponieważ A = (9, 12) leży na l, mamy b = 12 − 9a.

Okrąg ma środek S = (8, 4) i promień 4. Odległość S od prostej ax − y + 12 − 9a = 0 wynosi 4:

∣8a−4+12−9a∣a2+1=4\frac{|8a-4+12-9a|}{\sqrt{a^2+1}}=4.

Przekształcamy równoważnie:

∣8−a∣=4a2+1|8-a|=4\sqrt{a^2+1},

64 − 16a + a2 = 16a2 + 16,

15a2 + 16a − 48 = 0.

Stąd a=43a=\frac43 lub a=−125a=-\frac{12}5.

Dla a=43a=\frac43 mamy b = 0, czyli l:y=43xl:y=\frac43x. Punkt B jest przecięciem l i k:y=12xk:y=\frac12x, więc B = (0, 0). Okrąg jest styczny do osi Ox, która przechodzi przez B. Zatem drugą styczną, zawierającą bok BC, jest prosta y = 0, a punkt styczności to (8, 0).

Dla a=−125a=-\frac{12}5 otrzymujemy b=1685b=\frac{168}5 i prostą l:y=−125x+1685l:y=-\frac{12}5x+\frac{168}5. Wykluczamy tę możliwość. Prosta y=512xy=\frac5{12}x jest prostopadła do l i tworzy z osią Ox kąt ostry α, dla którego tan⁡α=512\tan\alpha=\frac5{12}. Prosta k tworzy z osią Ox kąt ostry β spełniający tan⁡β=12\tan\beta=\frac12. Z monotoniczności tangensa dla kątów ostrych mamy α < β.

Wynika stąd, że dla punktu B=l∩kB=l\cap k kąt ABS byłby większy od 90°. Jest to niemożliwe, ponieważ BS leży na dwusiecznej kąta wewnętrznego trójkąta, więc ∣∠ABS∣=12∣∠ABC∣<90∘|\angle ABS|=\frac12|\angle ABC|<90^\circ.

Jedyna możliwość to B = (0, 0) i prosta BC : y = 0. Szukany punkt styczności ma współrzędne (8, 0).

Schemat punktowania

6 pkt

wyznaczenie równania prostej BC i obliczenie współrzędnych punktu styczności prostej BC z okręgiem O\mathcal O: y = 0 i (8, 0).

5 pkt

uzasadnienie, że prosta y=−125x+1685y=-\frac{12}5x+\frac{168}5 nie przechodzi przez punkt B i obliczenie współrzędnych B = (0, 0).

4 pkt

obliczenie współrzędnych B = (0, 0) LUB uzasadnienie, że prosta y=−125x+1685y=-\frac{12}5x+\frac{168}5 nie przechodzi przez punkt B.

3 pkt

wyznaczenie równań prostych, które są styczne do okręgu O\mathcal O i przechodzą przez A, np. y=43xy=\frac43x i y=−125x+1685y=-\frac{12}5x+\frac{168}5.

2 pkt

zastosowanie wzoru na odległość punktu od prostej i zapisanie równania z jedną niewiadomą, prowadzącego do wyznaczenia współczynników występujących w równaniu prostej, która jest styczna do okręgu O\mathcal O i przechodzi przez A, np. ∣8a−4+12−9a∣a2+(−1)2=4\frac{|8a-4+12-9a|}{\sqrt{a^2+(-1)^2}}=4.

1 pkt

zapisanie równania prostej, która jest styczna do okręgu i przechodzi przez A, w postaci kierunkowej (lub ogólnej), ze współczynnikami zależnymi od jednego parametru, np. y = ax + 12 − 9a.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga ogólna: Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Komentarz. Zadanie wymaga analizy dwóch przypadków dla współczynnika kierunkowego. Przypadek a = -12/5 należy odrzucić ze względu na geometryczne ograniczenia (kąt ABC byłby rozwarty, co jest niemożliwe dla kąta wewnętrznego trójkąta).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.