Zadanie 9, matura maj 2024, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyDany jest kwadrat ABCD o boku długości a. Punkt E jest środkiem boku CD. Przekątna BD dzieli trójkąt ACE na dwie figury: AGF oraz CEFG (zobacz rysunek).
PowiększOblicz pola figur AGF oraz CEFG. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I – środek ciężkości trójkąta
i
Punkt F jest środkiem ciężkości trójkąta ACD, więc ∣DF∣ : ∣FG∣ = 2 : 1, czyli .
Trójkąty AGF i AGD mają wspólną wysokość AG oraz pole trójkąta AGD jest równe , więc .
Zatem .
Sposób II – długości AG i FG
Z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie ADE mamy ∣AE∣2 = a2 + (a/2)2, więc . Przekątna BD jest dwusieczną kąta ADE. Z twierdzenia o dwusiecznej , zatem .
Ponieważ , z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie AGF otrzymujemy , czyli .
. Ponadto , więc .
Sposób III – pole trójkąta ADF
Z twierdzenia o dwusiecznej w trójkącie ADE mamy . Trójkąty ADF i FDE mają wspólną wysokość opuszczoną z D na prostą AE, więc .
Ponieważ , otrzymujemy oraz .
Zatem oraz .
Sposób IV – pole trójkąta DEF
Trójkąty ADE i ADG mają wspólną podstawę AD i równe wysokości na tę podstawę, więc PADE = PADG. Po odjęciu PADF otrzymujemy PAGF = PFDE. Ponieważ PADG = PGDC, wynika też PADF = PCEFG.
Z twierdzenia o dwusiecznej w trójkącie ADE mamy ∣AF∣/∣FE∣ = 2. Trójkąty ADF i FDE mają wspólną wysokość na prostą AE, więc PADF/PFDE = 2. Ich suma wynosi PADE = a2/4, zatem PADF = a2/6, PFDE = a2/12.
Wobec tego PAGF = PFDE = a2/12 oraz PCEFG = PADF = a2/6.
Sposób V – odcinek MN
Niech M i N będą punktami przecięcia prostej równoległej do AD i przechodzącej przez F z bokami odpowiednio AB i CD. Trójkąty ABF i EDF są podobne (kkk) w skali ∣AB∣/∣DE∣ = 2. Ponieważ ∣FM∣ + ∣FN∣ = a, mamy ∣FM∣ = 2a/3, ∣FN∣ = a/3.
, a PABG = a2/4, więc PAGF = PABF − PABG = a2/12.
Ponadto , więc PCEFG = PCDG − PEDF = a2/4 − a2/12 = a2/6.
Sposób VI – trójkąty AEQ i AGF
Niech P będzie środkiem boku BC, a Q punktem przecięcia przekątnej AC i odcinka PE. Trójkąty AFG i AEQ są podobne (kkk) w skali . Mamy i , a kąt AQE jest prosty.
.
Zatem PCEFG = PACE − PAGF = a2/4 − a2/12 = a2/6.
Sposób VII – pola trójkątów w trapezie ADEG
Trójkąty ADE i ADG mają wspólną podstawę AD i równe wysokości, więc PADE = PADG. Odejmując PAFD, otrzymujemy PAGF = PFDE. Oznaczamy x = PAGF = PFDE, y = PEFG.
Trójkąty AFD i EFG są podobne (kkk) w skali ∣AD∣/∣EG∣ = 2, więc PAFD = 4y. Pola trójkątów DEG i AGD to odpowiednio a2/8 i a2/4. Stąd układ x + y = a2/8, x + 4y = a2/4. Otrzymujemy y = a2/24, x = a2/12.
Zatem PAGF = a2/12 oraz PCEFG = PGCE + PEFG = x + 2y = a2/6.
Sposób VIII – układ współrzędnych
Przyjmujemy A = (0, 0), B = (a, 0), C = (a, a), D = (0, a), gdzie a > 0. Wtedy G = (a/2, a/2) oraz E = (a/2, a). Proste AE i BD mają równania y = 2x oraz y = −x + a. Z układu tych równań otrzymujemy x = a/3, y = 2a/3, czyli F = (a/3, 2a/3).
,
.
Zatem PCEFG = PACE − PAGF = a2/6.
Sposób IX – punkty kratowe
Umieszczamy kwadrat na siatce 12 × 12 małych kwadratów o boku m = a/12. W jednostkach m przyjmujemy A = (0, 0), B = (12, 0), C = (12, 12), D = (0, 12), E = (6, 12). Wówczas F = (4, 8) i G = (6, 6).
, .
Zatem PAGF = PABF − PABG = 12m2 = 12(a/12)2 = a2/12.
.
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: i .
obliczenie pola trójkąta AGF:
– obliczenie pola czworokąta CEFG: .
albo
obliczenie długości jednego z odcinków FG, DF, AF, FE, BF: , , , ,
– zapisanie, że trójkąty AGF i FDE mają równe pola oraz zapisanie związku między polami trójkątów AFD i EFG: PAFD = 4PEFG,
ALBO
– zapisanie, że trójkąty AGF i FDE mają równe pola oraz zapisanie związku między polami trójkątów ADF i EDF: PAFD = 2PEDF,
ALBO
– zapisanie, że trójkąty AFD i BEF mają równe pola oraz zapisanie związku między polami trójkątów ABF i EDF: PABF = 4PEDF,
ALBO
– zapisanie układu równań pozwalającego obliczyć pole trójkąta AGF, np. oraz , gdzie x = PAGF = PFDE, y = PEFG,
ALBO
– obliczenie współrzędnych punktów E i F: oraz ,
ALBO
– narysowanie kwadratu ABCD na siatce kwadratowej 12 × 12 oraz wyznaczenie pól trójkątów ABF i ABG: oraz , gdzie .
albo
zapisanie wraz z uzasadnieniem, że ∣DF∣ : ∣FG∣ = 2 : 1
– zapisanie wraz z uzasadnieniem, że ∣AF∣ : ∣FE∣ = 2 : 1,
ALBO
– zapisanie wraz z uzasadnieniem, że ∣BF∣ : ∣FD∣ = 2 : 1,
ALBO
– zapisanie, że trójkąt ABF jest podobny do trójkąta EDF w skali 2 : 1,
ALBO
– zapisanie, że trójkąt AFD jest podobny do trójkąta EFG w skali 2 : 1,
ALBO
– zapisanie, że trójkąt AFG jest podobny do trójkąta AEQ w skali 2 : 3, gdzie Q to rzut prostokątny punktu E na przekątną AC,
ALBO
– obliczenie długości odcinka AG i dowolnej funkcji trygonometrycznej kąta EAC, np. oraz ,
ALBO
– zapisanie, że trójkąty AGF i FDE (lub AFD i BEF) mają równe pola,
ALBO
– umieszczenie kwadratu ABCD w układzie współrzędnych oraz wyznaczenie równań prostych AE i BD, np. y = 2x oraz y = −x + a,
ALBO
– narysowanie kwadratu ABCD na siatce kwadratowej 12 × 12.
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający popełnia błąd, przyjmując, że punkt F dzieli odcinek AE lub DG, lub BD w stosunku innym niż 2 : 1, i na tym opiera rozwiązanie, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli zdający przyjmuje, że punkt F dzieli odcinek AE lub DG, lub BD w poprawnym stosunku 2 : 1 bez uzasadnienia, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie (brak uzasadnienia traktujemy na równi z błędem rachunkowym).
3. Jeżeli zdający popełnia błąd, przyjmując, że miara kąta DAE jest równa 30° (lub miara kąta DEA jest równa 60°) i na tym opiera swoje rozwiązanie, to otrzymuje 0 punktów, o ile nie nabył praw do innej punktacji.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeżeli zdający popełnia błąd, przyjmując, że punkt F dzieli odcinek w stosunku innym niż 2 : 1, otrzymuje 0 punktów. Jeżeli zdający przyjmuje poprawny stosunek bez uzasadnienia, może otrzymać co najwyżej 3 punkty.