Zadanie 11, matura maj 2024, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówW kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) środek S okręgu o promieniu leży na prostej o równaniu y = x + 1. Przez punkt A = (1, 2), którego odległość od punktu S jest większa od , poprowadzono dwie proste styczne do tego okręgu w punktach – odpowiednio – B i C. Pole czworokąta ABSC jest równe 15.
Oblicz współrzędne punktu S. Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
S = (6, 7) lub S = (−4, −3).
Sposób I
Promienie BS i CS są prostopadłe do stycznych AB i AC, więc trójkąty ABS i ACS są prostokątne. Odcinki stycznych AB i AC mają równe długości, a trójkąty są przystające. Oznaczamy m = ∣AB∣ = ∣AC∣.
Pole czworokąta jest sumą pól tych trójkątów, zatem , skąd .
Z twierdzenia Pitagorasa .
Ponieważ S leży na prostej y = x + 1, zapisujemy S = (xS, xS + 1). Z warunku odległości od A = (1, 2):
(xS − 1)2 + (xS + 1 − 2)2 = 50,
(xS − 1)2 = 25, więc ∣xS − 1∣ = 5.
Otrzymujemy xS = 6 lub xS = −4, czyli S = (6, 7) lub S = (−4, −3). W obu przypadkach .
Sposób II
Przyjmujemy S = (xS, xS + 1). Jak w sposobie I, z przystawania prostokątnych trójkątów ABS i ACS oraz warunku pola otrzymujemy .
Punkt A = (1, 2) również leży na prostej y = x + 1. Każda niepionowa prosta przez A ma równanie y = a(x − 1) + 2. Tangens kąta między każdą styczną a prostą AS wynosi . Prosta pionowa tworzyłaby z AS kąt 45°, więc nie jest styczną w tym zadaniu.
Ze wzoru na tangens kąta między prostymi:
,
a + 1 = 3(a − 1) lub a + 1 = −3(a − 1),
a = 2 lub .
Styczne mają zatem równania y = 2(x − 1) + 2 i , czyli 2x − y = 0 i x − 2y + 3 = 0.
Odległość środka S od każdej stycznej jest równa promieniowi . Dla pierwszej prostej:
,
∣xS − 1∣ = 5,
xS = 6 lub xS = −4.
Istnieją dwa punkty spełniające warunki zadania: S = (6, 7) oraz S = (−4, −3).
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: S = (6, 7) oraz S = (−4, −3).
obliczenie obydwu wartości xS: 6 oraz −4
– obliczenie obydwu współrzędnych punktu S tylko dla jednego przypadku: S = (6, 7) albo S = (−4, −3).
albo
zapisanie równania z jedną niewiadomą (współrzędną punktu S), np.
(xS − 1)2 + (xS + 1 − 2)2 = 50,
,
(xS − (−5))2 + (xS + 1 − (−1))2 = 5,
(xS − (−2))2 + (xS + 1 − (−4))2 = 5,
(xS − 4)2 + (xS + 1 − 8)2 = 5,
(xS − 7)2 + (xS + 1 − 5)2 = 5.
obliczenie długości m odcinka AB (lub AC) stycznej:
– obliczenie długości odcinka AS: .
albo
zapisanie współrzędnych punktu S w zależności od jednej zmiennej, np. S = (x, x + 1)
– zapisanie równania z jedną niewiadomą (długością m odcinka AB stycznej), np. ,
ALBO
– zapisanie układu trzech równań:
oraz
oraz
,
gdzie z = ∣BC∣, m = ∣AB∣, .
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający pomija współczynnik we wzorze na pole trójkąta lub deltoidu, to błąd ten traktujemy jako błąd rachunkowy.
2. Jeżeli zdający rozwiąże zadanie do końca, ale otrzyma więcej niż dwa punkty S, to może otrzymać co najwyżej 4 punkty za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Należy rozważyć oba przypadki i sprawdzić warunek dla każdego z nich. Rozwiązania to S = (2, 3) lub S = (−4, −3).