Zadanie 11, matura maj 2024, matematyka rozszerzona

5 pktobliczeniowełatwe 71%Maj 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

W kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) środek S okręgu o promieniu 5\sqrt{5} leży na prostej o równaniu y = x + 1. Przez punkt A = (1, 2), którego odległość od punktu S jest większa od 5\sqrt{5}, poprowadzono dwie proste styczne do tego okręgu w punktach – odpowiednio – B i C. Pole czworokąta ABSC jest równe 15.

Oblicz współrzędne punktu S. Rozważ wszystkie przypadki. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

S = (6, 7) lub S = (−4, −3).

Sposób I

Promienie BS i CS są prostopadłe do stycznych AB i AC, więc trójkąty ABS i ACS są prostokątne. Odcinki stycznych AB i AC mają równe długości, a trójkąty są przystające. Oznaczamy m = ∣AB∣ = ∣AC∣.

Pole czworokąta jest sumą pól tych trójkątów, zatem 15=2⋅12m515=2\cdot\frac12m\sqrt5, skąd m=35m=3\sqrt5.

Z twierdzenia Pitagorasa ∣AS∣2=∣AB∣2+∣BS∣2=(35)2+(5)2=50|AS|^2=|AB|^2+|BS|^2=(3\sqrt5)^2+(\sqrt5)^2=50.

Ponieważ S leży na prostej y = x + 1, zapisujemy S = (xS, xS + 1). Z warunku odległości od A = (1, 2):

(xS − 1)2 + (xS + 1 − 2)2 = 50,

(xS − 1)2 = 25, więc ∣xS − 1∣ = 5.

Otrzymujemy xS = 6 lub xS = −4, czyli S = (6, 7) lub S = (−4, −3). W obu przypadkach ∣AS∣=52>5|AS|=5\sqrt2>\sqrt5.

Sposób II

Przyjmujemy S = (xS, xS + 1). Jak w sposobie I, z przystawania prostokątnych trójkątów ABS i ACS oraz warunku pola 15=2⋅12m515=2\cdot\frac12m\sqrt5 otrzymujemy m=∣AB∣=∣AC∣=35m=|AB|=|AC|=3\sqrt5.

Punkt A = (1, 2) również leży na prostej y = x + 1. Każda niepionowa prosta przez A ma równanie y = a(x − 1) + 2. Tangens kąta między każdą styczną a prostą AS wynosi tan⁡α=5m=13\tan\alpha=\frac{\sqrt5}{m}=\frac13. Prosta pionowa tworzyłaby z AS kąt 45°, więc nie jest styczną w tym zadaniu.

Ze wzoru na tangens kąta między prostymi:

13=∣a−1a+1∣\frac13=\left|\frac{a-1}{a+1}\right|,

a + 1 = 3(a − 1) lub a + 1 = −3(a − 1),

a = 2 lub a=12a=\frac12.

Styczne mają zatem równania y = 2(x − 1) + 2 i y=12(x−1)+2y=\frac12(x-1)+2, czyli 2x − y = 0 i x − 2y + 3 = 0.

Odległość środka S od każdej stycznej jest równa promieniowi 5\sqrt5. Dla pierwszej prostej:

∣2xS−(xS+1)∣22+(−1)2=5\frac{|2x_S-(x_S+1)|}{\sqrt{2^2+(-1)^2}}=\sqrt5,

∣xS − 1∣ = 5,

xS = 6 lub xS = −4.

Istnieją dwa punkty spełniające warunki zadania: S = (6, 7) oraz S = (−4, −3).

Schemat punktowania

5 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: S = (6, 7) oraz S = (−4, −3).

4 pkt

obliczenie obydwu wartości xS: 6 oraz −4

– obliczenie obydwu współrzędnych punktu S tylko dla jednego przypadku: S = (6, 7) albo S = (−4, −3).

albo

3 pkt

zapisanie równania z jedną niewiadomą (współrzędną punktu S), np.

(xS − 1)2 + (xS + 1 − 2)2 = 50,

∣2xS−(xS+1)∣22+(−1)2=5\frac{|2x_S-(x_S+1)|}{\sqrt{2^2+(-1)^2}}=\sqrt5,

(xS − (−5))2 + (xS + 1 − (−1))2 = 5,

(xS − (−2))2 + (xS + 1 − (−4))2 = 5,

(xS − 4)2 + (xS + 1 − 8)2 = 5,

(xS − 7)2 + (xS + 1 − 5)2 = 5.

2 pkt

obliczenie długości m odcinka AB (lub AC) stycznej: 353\sqrt5

– obliczenie długości odcinka AS: ∣AS∣=52|AS|=5\sqrt2.

albo

1 pkt

zapisanie współrzędnych punktu S w zależności od jednej zmiennej, np. S = (x, x + 1)

– zapisanie równania z jedną niewiadomą (długością m odcinka AB stycznej), np. 15=2⋅12m515=2\cdot\frac12m\sqrt5,

ALBO

– zapisanie układu trzech równań:

∣z∣2=m2+m2−2m⋅mcos⁡α|z|^2=m^2+m^2-2m\cdot m\cos\alpha oraz

∣z∣2=(5)2+(5)2−25⋅5cos⁡(180°−α)|z|^2=(\sqrt5)^2+(\sqrt5)^2-2\sqrt5\cdot\sqrt5\cos(180°-\alpha) oraz

15=12m2sin⁡α+12(5)2sin⁡(180°−α)15=\frac12m^2\sin\alpha+\frac12(\sqrt5)^2\sin(180°-\alpha),

gdzie z = ∣BC∣, m = ∣AB∣, α=∣∠BAC∣\alpha=|\angle BAC|.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający pomija współczynnik 12\frac12 we wzorze na pole trójkąta lub deltoidu, to błąd ten traktujemy jako błąd rachunkowy.

2. Jeżeli zdający rozwiąże zadanie do końca, ale otrzyma więcej niż dwa punkty S, to może otrzymać co najwyżej 4 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Należy rozważyć oba przypadki i sprawdzić warunek ∣AS∣>5|AS| > \sqrt{5} dla każdego z nich. Rozwiązania to S = (2, 3) lub S = (−4, −3).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.